Merhaba sevgili öğrencim, hoş geldin! Ben senin öğretmenin olarak bu sayfadaki geometri alıştırmalarını seninle birlikte adım adım inceleyeceğim. Geometri, şekilleri hayal etme ve özelliklerini tanıma sanatıdır. Hazırsan hemen başlayalım!
1. Soru: Yanda verilen dik piramidin temel elemanlarını noktalı yerlere yazınız.
Bu soruda bizden bir piramidin parçalarının isimlerini bilmemiz isteniyor. Görseldeki yeşil piramit, tabanı kare olduğu için bir Kare Dik Piramittir. Okların gösterdiği yerleri yukarıdan aşağıya doğru inceleyelim ve isimlendirelim:
- Adım 1: En tepedeki sivri nokta ile başlayalım. Bütün yan yüzlerin birleştiği bu en tepe noktaya Tepe Noktası denir. İlk boşluğa bunu yazmalısın.
- Adım 2: Tepe noktasından tabanın tam ortasına inen dik kırmızı çizgiye bakalım. Bu çizgi piramidin boyunu gösterir. Buna Cisim Yüksekliği (veya sadece Yükseklik) denir.
- Adım 3: Şimdi yan taraftaki üçgen yüzeyin üzerindeki kırmızı çizgiye bakalım. Bu çizgi, yan yüzün yüksekliğidir. Buna Yan Yüz Yüksekliği denir.
- Adım 4: Tepe noktasından aşağıya doğru inen ve yan yüzeyleri birbirinden ayıran siyah çizgiye (kenara) bakalım. Buna Yan Ayrıt denir.
- Adım 5: Okun gösterdiği tabandaki köşe noktasına bakalım. Buna Taban Köşesi denir.
- Adım 6: En alttaki okun gösterdiği, piramidin üzerinde durduğu bölgeye ise Taban denir.
Özetle yukarıdan aşağıya doğru sırasıyla: Tepe Noktası, Cisim Yüksekliği, Yan Yüz Yüksekliği, Yan Ayrıt, Taban Köşesi ve Taban yazmalısın.
2. Soru: Aşağıdaki kareli alana üçgen dik piramit ve kare dik piramit çiziniz.
Burada eline kalemi alıp çizim yapman gerekiyor. Kareli kağıt işimizi çok kolaylaştıracak. Sana nasıl çizeceğini tarif ediyorum:
a) Üçgen Dik Piramit Çizimi:
- Adım 1: Önce tabanı çizelim. Perspektif (derinlik) algısı vermek için tabandaki üçgeni biraz basık çizebilirsin. Kareli kağıda yatay bir çizgi çek, sonra üst taraftan bir nokta belirleyip uçları birleştir.
- Adım 2: Tabanın tam orta noktasını göz kararı belirle ve buradan yukarıya doğru hayali bir dikme çık. İstediğin yükseklikte bir Tepe Noktası koy.
- Adım 3: Bu tepe noktasından, tabandaki üçgenin üç köşesine de düz çizgiler çek.
- Adım 4: Arkada kalan ve görünmemesi gereken çizgileri kesik çizgilerle (—) yaparsan çizimin daha profesyonel görünür. İşte üçgen piramidin hazır!
b) Kare Dik Piramit Çizimi:
- Adım 1: Tabanı kare olmasına rağmen kağıda çizerken “paralelkenar” gibi çizmeliyiz ki 3 boyutlu dursun. Kareli zemine 4 birimlik yatay bir çizgi çek, sonra sağa ve yukarı doğru çapraz giden 2 birimlik çizgilerle tabanı oluştur.
- Adım 2: Tabanın tam merkezini bul ve buradan dikey olarak yukarı çık. İstediğin yükseklikte bir Tepe Noktası işaretle.
- Adım 3: Tepe noktasından tabanın dört köşesine de çizgiler (ayrıtlar) çiz.
- Adım 4: Yine arkada kalan, şeklin içindeki çizgileri kesik çizgilerle (—) belirtmeyi unutma. Kare dik piramidin de hazır!
3. Soru: Aşağıdaki kareli alana altıgen dik piramidin açınımını çiziniz.
Bu soruda “açınımını çiziniz” diyor. Yani piramidi bir karton kutu gibi düşün ve onu kesip düz bir zemine yaydığını hayal et. Altıgen piramidin tabanı bir altıgendir ve yan yüzleri 6 adet üçgenden oluşur.
- Adım 1: Kağıdın tam ortasına düzgün bir Altıgen çiz. Bu bizim tabanımız olacak. Altıgenin tüm kenarlarının eşit uzunlukta olmasına dikkat et.
- Adım 2: Piramit kapandığında yan yüzleri oluşturacak olan üçgenleri çizmeliyiz. Altıgenin her bir kenarına yapışık birer tane ikizkenar üçgen çiz.
- Adım 3: Toplamda ortada 1 tane altıgen ve onun etrafında çiçek yaprakları gibi dizilmiş 6 tane üçgen olmalı.
- Sonuç: Çizdiğin şekil bir yıldıza veya çiçeğe benzeyecektir. Bu şekil, altıgen dik piramidin açınımıdır.
Umarım anlatımlarım şekilleri zihninde canlandırmana ve kağıda dökmeni kolaylaştırmıştır. Başarılar dilerim!