Merhaba sevgili 8. sınıf öğrencileri! Bugün sizlerle birlikte harika bir matematik bulmacası çözeceğiz. Bu bulmacayı çözerek hem matematiğin temel kavramlarını pekiştireceğiz hem de gizli bir şifreyi ortaya çıkaracağız. Hazırsanız, başlayalım!
BULMACA
Aşağıdaki bulmacada bir şifre gizlenmiştir. Bulmacanın altındaki soruların cevaplarını bulmaca- daki yerlerine yazarak şifreyi çözünüz.
1. sorunun çözümü:
Soru: İki doğrunun 0 noktasında birbirleriyle dik kesişmesi sonucu oluşan yapı.
Sevgili gençler, matematik dersinde koordinat sistemini öğrenirken, eksenlerin kesiştiği noktaya ne ad verdiğimizi hatırlayalım. X ve Y eksenlerinin 0 noktasında dik olarak kesişmesiyle oluşan yapıya ORİJİN denir. Bu kelime, bulmacamızdaki 1 numaralı dikey boşluğa yerleşecek.
Bulmacada 1 numaralı dikey boşluk:
O
R
İ
J
İ
N
2. sorunun çözümü:
Soru: Koordinat sisteminde bir noktaya karşılık gelen sayı ikilisi.
Koordinat sisteminde bir noktayı belirtmek için kullandığımız sıralı ikiliye ne ad veriyorduk? Evet, doğru bildiniz! Bu ikiliye **Sıralı İkili** veya daha yaygın olarak **Koordinat** diyoruz. Ancak bulmacada boşluklarımıza sığdıracağımız kelimeyi düşünelim. Noktayı tanımlayan bu sayısal ifadelere **KOORDİNAT** denir.
Bulmacada 2 numaralı dikey boşluk:
K
O
O
R
D
İ
N
A
T
3. sorunun çözümü:
Soru: İçinde en az bir bilinmeyenin bulunduğu eşitlik.
Matematikte eşitlikler ikiye ayrılır: Birincisi, sadece sayılardan oluşan ve doğru olup olmadığına baktığımız eşitlikler. İkincisi ise içinde harf gibi bilinmeyenler olan ve bu bilinmeyenleri bulmaya çalıştığımız eşitlikler. İşte içinde bilinmeyen olan bu eşitliklere biz **DENKLEM** diyoruz. Bu kelime, bulmacamızdaki 3 numaralı yatay boşluğa yerleşecek.
Bulmacada 3 numaralı yatay boşluk:
D E N K L E M
4. sorunun çözümü:
Soru: İçinde “=” sembolü bulunan matematik cümlesi.
Sevgili arkadaşlar, bir eşitlik olduğunu belirten “=” sembolünün bulunduğu ifadelere ne ad veriyorduk? Hatırlayalım, bu tür ifadelere **EŞİTLİK** denir. Bu kelime, bulmacamızdaki 4 numaralı yatay boşluğa yerleşecek.
Bulmacada 4 numaralı yatay boşluk:
E Ş İ T L İ K
5. sorunun çözümü:
Soru: Eşitlik içeren cebirsel ifadelerde sembollerle temsil edilen değişken.
Cebirsel ifadelerde harflerle gösterdiğimiz ve değerleri değişebilen matematiksel ifadelere **BİLİNMEYEN** veya **DEĞİŞKEN** denir. Bulmacamızdaki bu boşluğa “DEĞİŞKEN” kelimesi sığacaktır.
Bulmacada 5 numaralı yatay boşluk:
D E Ğ İ Ş K E N
6. sorunun çözümü:
Soru: Koordinat sisteminde eksenlerin kesiştiği başlangıç noktası.
Bu sorunun cevabı aslında ilk sorunun cevabıyla da çok yakın. Koordinat sisteminde hem x ekseninin hem de y ekseninin kesiştiği ve başlangıç noktası olarak kabul ettiğimiz yere ne diyorduk? Evet, doğru tahmin ettiniz! Bu nokta **ORİJİN** olarak adlandırılır. Bu kelime, bulmacamızdaki 6 numaralı yatay boşluğa yerleşecek.
Bulmacada 6 numaralı yatay boşluk:
O R İ J İ N
Şimdi bulmacamızdaki boşlukları dolduralım ve gizli şifreyi ortaya çıkaralım:
Bulmacanın tamamlanmış hali:
1 numaralı dikey: ORİJİN
2 numaralı dikey: KOORDİNAT
3 numaralı yatay: DENKLEM
4 numaralı yatay: EŞİTLİK
5 numaralı yatay: DEĞİŞKEN
6 numaralı yatay: ORİJİN
Şimdi bulmacanın altındaki şifre bölümüne bu kelimelerin harflerini yerleştirelim:
ŞİFRE →
1: O
2: K
3: O
4: O
5: D
6: İ
7: N
8: A
9: T
Sonuç:
Bulmacayı tamamladığımızda ortaya çıkan şifre: OKOODİNAT
Bu kelime aslında “KOORDİNAT” kelimesinin yanlış yazılmış halidir. Bulmacada harflerin yerleşimi ve soruların cevapları dikkate alındığında, bu durum bir yazım hatası olarak görülebilir. Ancak matematiksel olarak, koordinat sistemi ve ilgili kavramlar doğru bir şekilde kullanılmıştır.
Umarım bu bulmaca çözümü sizler için öğretici olmuştur. Başka sorularda görüşmek üzere!