Merhaba sevgili öğrencim! Seninle birlikte bu görseldeki öteleme (yer değiştirme) sorularını adım adım inceleyelim ve çözelim. Bu konu, şekillerin duruşunu bozmadan yerini değiştirmeyi içerir. Hazırsan başlayalım.
Soru 1: Karıncanın Hareketi (Öteleme)
Yanda cetvellerle oluşturulmuş koordinat sistemindeki karınca, I. konumdan II. konuma hareket etmiştir. Karıncanın hareketini konum değişikliğine göre inceleyerek yaptığı hareketin yön ve doğrultusunu açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruda karıncanın ilk bulunduğu noktadan son bulunduğu noktaya gitmek için kaç birim sağa/sola ve kaç birim yukarı/aşağı gittiğini bulmamız gerekiyor. Cetvel üzerindeki sayıları dikkatlice inceleyelim.
Adım 1: Yatay Hareketi (Sağa/Sola) Bulalım
- Karınca başlangıçta (I. Konum) yatay cetvelde 1 noktasının hizasındadır.
- Karınca son durumda (II. Konum) yatay cetvelde 4 noktasının hizasına gelmiştir.
- 1’den 4’e gitmek için sağa doğru hareket etmiştir. Aradaki farkı bulalım: 4 – 1 = 3 birim.
- Sonuç: Karınca 3 birim sağa gitmiştir.
Adım 2: Dikey Hareketi (Yukarı/Aşağı) Bulalım
- Karınca başlangıçta (I. Konum) dikey cetvelde 1 noktasının hizasındadır.
- Karınca son durumda (II. Konum) dikey cetvelde 3 noktasının hizasına gelmiştir.
- 1’den 3’e gitmek için yukarı doğru hareket etmiştir. Aradaki farkı bulalım: 3 – 1 = 2 birim.
- Sonuç: Karınca 2 birim yukarı gitmiştir.
Genel Sonuç:
Karınca, I. konumdan II. konuma gelmek için 3 birim sağa ve 2 birim yukarıya ötelenmiştir.
Soru 2: 1. Örnek (Noktaların Ötelenmesi)
Yanda verilen noktalı kâğıttaki;
a. A noktasını 3 birim aşağıya, 4 birim sola,
b. B noktasını 2 birim sağa, 3 birim yukarıya,
c. C noktasını 5 birim sola, 4 birim yukarıya kaydıralım.
Çözüm:
Burada bize verilen noktaları, söylenen yönlerde kareleri (noktaları) sayarak yeni yerlerine taşıyacağız. Her bir şıkkı ayrı ayrı yapalım.
a. A Noktasının Hareketi
- Adım 1: Kalemimizi A noktasının üzerine koyalım. Önce “3 birim aşağıya” denilmiş. Aşağıya doğru 3 nokta aralığı sayarak inelim.
- Adım 2: Geldiğimiz yerden kalemi kaldırmadan “4 birim sola” denildiği için sola doğru 4 nokta aralığı sayalım.
- Sonuç: Ulaştığımız yeni nokta A’nın yeni yeridir (buna A” diyebiliriz). Görseldeki çözümde de görebileceğin gibi A noktası sol alt tarafa taşınmıştır.
b. B Noktasının Hareketi
- Adım 1: Kalemimizi B noktasının üzerine koyalım. Önce “2 birim sağa” denilmiş. Sağa doğru 2 nokta aralığı sayalım.
- Adım 2: Geldiğimiz noktadan “3 birim yukarıya” denildiği için yukarıya doğru 3 nokta aralığı sayalım.
- Sonuç: Ulaştığımız yeni nokta B’nin yeni yeridir (buna B” diyebiliriz). B noktası sağ üst tarafa doğru taşınmıştır.
c. C Noktasının Hareketi
- Adım 1: Kalemimizi C noktasının üzerine koyalım (Görselde C noktası sağ alt köşeye yakındır). Önce “5 birim sola” denilmiş. Sola doğru 5 nokta aralığı sayalım.
- Adım 2: Geldiğimiz noktadan “4 birim yukarıya” denildiği için yukarıya doğru 4 nokta aralığı sayalım.
- Sonuç: C noktası kâğıdın sol üst tarafına doğru yaklaşmış olacaktır. Bu yeni noktayı işaretleyip C’ (veya C”) olarak isimlendirebilirsin.
Unutma sevgili öğrencim, öteleme yaparken şeklin veya noktanın duruşu değişmez, sadece bulunduğu yer değişir. Kareleri veya noktaları dikkatli sayman yeterlidir!