Merhaba sevgili öğrencim,
Harika sorularla geldin! Bu tür grafik soruları, verileri anlamlandırmamız ve görsel olarak ifade etmemiz için çok önemlidir. Gel, şimdi bu iki soruyu birlikte adım adım, tane tane çözelim.
Soru 5: Yandaki tabloda İstanbul’a ait bir haftalık en yüksek sıcaklık değerleri verilmiştir. İstanbul’un bir haftalık hava sıcaklığındaki değişimi incelemek için uygun olan grafik türünü belirleyerek kareli alana çiziniz.
Çözüm:
Bu soruda bizden bir hafta boyunca sıcaklığın nasıl değiştiğini göstermemiz isteniyor. Bir verinin belirli bir zaman aralığındaki artışını, azalışını veya dalgalanmasını göstermek için en uygun grafik türü çizgi grafiğidir. Çünkü çizgiler, noktaları birleştirerek bize zaman içindeki sürekliliği ve değişimin yönünü çok net bir şekilde gösterir. Sütun grafiği daha çok farklı kategorileri karşılaştırmak için kullanılır.
- Adım 1: Eksenleri Belirleyelim
Önce grafiğimizin iskeletini oluşturalım. Yatay eksene (x ekseni) zamanı ifade eden Günleri, dikey eksene (y ekseni) ise ölçtüğümüz değer olan Sıcaklık (°C) değerlerini yazacağız.
- Adım 2: Eksenleri Numaralandıralım
Yatay eksene sırasıyla Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma, Cumartesi ve Pazar’ı eşit aralıklarla yerleştirelim.
Dikey eksendeki sıcaklık değerlerimiz 8 ile 16 arasında değişiyor. Bu yüzden dikey ekseni 0’dan başlatıp 2’şer 2’şer artırarak (0, 2, 4, …, 16, 18 gibi) en az 16’yı kapsayacak şekilde ölçeklendirebiliriz. Bu, grafiğimizin daha okunaklı olmasını sağlar.
- Adım 3: Noktaları İşaretleyelim ve Birleştirelim
Şimdi tablodaki her bir gün için sıcaklık değerini grafikte bir nokta ile işaretleyelim:
Pazartesi için 8‘in hizasına,
Salı için 13‘ün hizasına (12 ile 14’ün tam ortasına),
Çarşamba için 9‘un hizasına (8 ile 10’un tam ortasına),
Perşembe için 10‘un hizasına,
Cuma için 16‘nın hizasına,
Cumartesi için 12‘nin hizasına,
Pazar için 10‘un hizasına birer nokta koyalım. - Adım 4: Grafiği Tamamlayalım
Son olarak, bu noktaları Pazartesi’den başlayarak Pazar’a kadar sırasıyla birer çizgi ile birleştirelim. İşte bu kadar! Grafiğimizin üzerine bir de başlık ekleyebiliriz: “İstanbul’un Haftalık Sıcaklık Değişimi”.
Bu çizgi grafiği sayesinde sıcaklığın hafta ortasında düştüğünü, Cuma günü zirve yaptığını ve hafta sonu tekrar düştüğünü bir bakışta görebiliriz.
Soru 6: Yandaki çizgi grafiğinde bir diş hekiminin 6 ayda muayene ettiği hasta sayısının aylara göre değişimi gösterilmektedir. Çizgi grafiğini sütun grafiğine dönüştürerek kareli alanda sütun grafiğini oluşturunuz.
Çözüm:
Bu soruda ise mevcut bir çizgi grafiğini, farklı kategorilerdeki (aylardaki) verileri karşılaştırmak için çok kullanışlı olan sütun grafiğine dönüştürmemiz isteniyor. Haydi başlayalım!
- Adım 1: Çizgi Grafiğindeki Verileri Okuyalım
Öncelikle bize verilen çizgi grafiğindeki noktaların hangi değerlere karşılık geldiğini dikkatlice okuyalım ve not alalım:
Ocak: 2000 hasta
Şubat: 1500 hasta
Mart: 3500 hasta
Nisan: 2500 hasta
Mayıs: 1000 hasta
Haziran: 3000 hasta - Adım 2: Eksenleri Oluşturalım
Yine grafiğimizin temelini oluşturalım. Yatay eksene Ayları (Ocak, Şubat…), dikey eksene ise Hasta Sayısını yazacağız.
Dikey ekseni ölçeklendirirken en yüksek değerimiz olan 3500’ü de içine alacak şekilde, orijinal grafikteki gibi 500’er 500’er artan bir ölçek kullanmak en mantıklısı olacaktır (0, 500, 1000, 1500, … , 3500, 4000).
- Adım 3: Sütunları Çizelim
Şimdi her ay için, o aya ait hasta sayısını gösterecek yükseklikte bir sütun çizeceğiz. Unutma, sütunların kalınlıkları aynı olmalı ve aralarında biraz boşluk bırakmalıyız ki grafik net anlaşılsın.
Ocak için yüksekliği 2000‘e kadar uzanan bir sütun,
Şubat için yüksekliği 1500‘e kadar uzanan bir sütun,
Mart için yüksekliği 3500‘e kadar uzanan bir sütun,
Nisan için yüksekliği 2500‘e kadar uzanan bir sütun,
Mayıs için yüksekliği 1000‘e kadar uzanan bir sütun,
Haziran için yüksekliği 3000‘e kadar uzanan bir sütun çizelim. - Adım 4: Grafiği Tamamlayalım
Eksenleri ve grafiğin kendisini isimlendirmeyi unutmayalım. Grafiğin başlığı “Aylara Göre Muayene Edilen Hasta Sayısı” olabilir.
İşte bu kadar! Artık elimizde hangi ayda ne kadar hasta muayene edildiğini sütunların yüksekliklerine bakarak kolayca karşılaştırabileceğimiz bir sütun grafiği var. Örneğin, en çok hastanın Mart ayında, en az hastanın ise Mayıs ayında geldiğini bir bakışta söyleyebiliriz.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Grafik çizmek ve yorumlamak, verileri anlamanın en eğlenceli yollarından biridir. Başarılar dilerim!