Merhaba sevgili öğrencilerim,
Umarım hepiniz iyisinizdir. Bana gönderdiğiniz görseldeki veri analizi sorularını şimdi bir öğretmeniniz olarak sizler için adım adım, tane tane çözeceğim. Grafikleri okumak ve yorumlamak aslında bir bulmaca çözmek gibidir. Hadi birlikte bu bulmacaları çözelim!
13. A, B ve C şirketlerinin ürettiği kazakların renklere göre sayıları, yandaki üçlü sütun grafiğinde gösterilmiştir. Sütun grafiğine göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
Bu soruda bize üç farklı şirketin (A, B ve C) ürettiği üç farklı renkteki (Yeşil, Mavi, Sarı) kazak sayılarını gösteren bir sütun grafiği verilmiş. Şimdi bu grafiğe bakarak soruları cevaplayalım.
a) Eşit sayıda yeşil, mavi ve sarı kazak üreten şirket toplam kaç kazak üretmiştir?
Adım 1: Grafiği dikkatlice inceleyelim. Hangi şirketin yeşil, mavi ve sarı sütunlarının yükseklikleri aynı, onu bulmalıyız.
- A şirketine bakalım: Yeşil 100, Mavi 200, Sarı 200. Sütunlar eşit değil.
- B şirketine bakalım: Yeşil 300, Mavi 300, Sarı 300. İşte bulduk! B şirketinin tüm sütunları eşit.
- C şirketine bakalım: Yeşil 250, Mavi 200, Sarı 150. Sütunlar eşit değil.
Adım 2: Soruda bizden bu şirketin ürettiği toplam kazak sayısı isteniyor. B şirketi her renkten 300 adet üretmiş. O zaman bu sayıları toplayalım.
300 (Yeşil) + 300 (Mavi) + 300 (Sarı) = 900
Sonuç: Eşit sayıda üretim yapan B şirketi, toplam 900 kazak üretmiştir.
b) C şirketi toplam kaç sarı ve mavi kazak üretmiştir?
Adım 1: Grafikte C şirketinin olduğu bölüme odaklanalım. Bizden istenen sarı ve mavi kazakların sayıları.
- C şirketinin sarı kazak sayısı (sarı sütun): 150
- C şirketinin mavi kazak sayısı (mavi sütun): 200
Adım 2: Bu iki değeri toplayarak toplam sayıyı bulalım.
200 (Mavi) + 150 (Sarı) = 350
Sonuç: C şirketi toplam 350 sarı ve mavi kazak üretmiştir.
c) A, B ve C şirketleri, toplam kaç yeşil kazak üretmiştir?
Adım 1: Bu sefer sadece yeşil renkli sütunlara bakacağız. Her üç şirketin de yeşil sütunlarının gösterdiği değerleri bulalım.
- A şirketinin yeşil kazak sayısı: 100
- B şirketinin yeşil kazak sayısı: 300
- C şirketinin yeşil kazak sayısı: 250
Adım 2: Bulduğumuz bu üç değeri toplayalım.
100 + 300 + 250 = 650
Sonuç: Üç şirket toplam 650 yeşil kazak üretmiştir.
ç) B ile A şirketlerinin ürettiği kazak sayılarının arasındaki fark kaçtır?
Adım 1: Öncelikle her iki şirketin de ürettiği toplam kazak sayısını bulmamız gerekiyor.
- A şirketinin toplam üretimi: 100 (Yeşil) + 200 (Mavi) + 200 (Sarı) = 500 kazak
- B şirketinin toplam üretimi: 300 (Yeşil) + 300 (Mavi) + 300 (Sarı) = 900 kazak
Adım 2: Şimdi bu iki toplam sayı arasındaki farkı bulmak için büyük sayıdan küçük sayıyı çıkaralım.
900 – 500 = 400
Sonuç: B ile A şirketlerinin ürettiği kazak sayıları arasındaki fark 400‘dür.
14. Fotoğrafçılık kulübü öğrencisi Eda’nın çektiği fotoğrafların aylara göre sayıları, yandaki sütun grafiğinde gösterilmiştir. Sütun grafiğindeki verileri çizgi grafiğinde gösteriniz.
Bu soruda bir sütun grafiğini, çizgi grafiğine dönüştürmemiz isteniyor. Bu dönüşümü yapmak çok kolay, sadece verileri doğru okumamız yeterli.
Adım 1: Önce sütun grafiğindeki verileri bir listeleyelim.
- Ekim: 30 fotoğraf
- Kasım: 50 fotoğraf
- Aralık: 50 fotoğraf
- Ocak: 40 fotoğraf
Adım 2: Şimdi çizgi grafiğini oluşturalım. Çizgi grafiğini çizerken yatay eksene (x ekseni) ayları, dikey eksene (y ekseni) ise fotoğraf sayılarını yazarız.
Adım 3: Her ay için bulduğumuz değeri grafikte işaretleyip bu noktaları sırasıyla bir çizgi ile birleştiririz.
- Yatay eksende Ekim‘i bulup, dikey eksende 30‘un hizasına bir nokta koyarız.
- Yatay eksende Kasım‘ı bulup, dikey eksende 50‘nin hizasına bir nokta koyarız.
- Yatay eksende Aralık‘ı bulup, dikey eksende 50‘nin hizasına bir nokta koyarız.
- Yatay eksende Ocak‘ı bulup, dikey eksende 40‘ın hizasına bir nokta koyarız.
Sonuç: Bu noktaları sırasıyla (Ekim’den başlayarak) birleştirdiğimizde, önce yukarı çıkan, sonra düz giden ve en son biraz aşağı inen bir çizgi grafiği elde etmiş oluruz.
15. Bir kırtasiyede satılan tükenmez kalem sayılarının renklerine göre dağılımı, yandaki daire grafiğinde gösterilmiştir. Kırtasiyede toplam 600 tükenmez kalem satılmıştır. Buna göre daire grafiğindeki verileri sütun grafiğinde gösteriniz.
Bu soruda ise daire grafiğinde verilen bilgileri kullanarak her bir renkten kaç adet kalem satıldığını bulacağız ve sonra bu bilgiyi sütun grafiği olarak göstereceğiz. Unutmayın, bir daire grafiğinin tamamı 360°‘dir.
Adım 1: Grafikte verilmeyen açıları bulalım.
- Kırmızı, Yeşil, Turuncu ve Mor kalemlerin her biri 30°’lik bir dilime sahip. Toplamları: 4 x 30° = 120°
- Grafiğe baktığımızda Siyah kalemin olduğu dilimin bir yarım daire olduğunu görüyoruz. Yarım daire 180°‘dir.
- Geriye Mavi kalemin açısı kaldı. Tamamı 360° olduğuna göre, bildiğimiz açıları toplayıp 360’tan çıkaralım.
180° (Siyah) + 120° (Diğer 4 renk) = 300°
360° – 300° = 60°. Demek ki Mavi kalemin merkez açısı 60° imiş.
Adım 2: Şimdi her bir rengin kaç adet kaleme denk geldiğini oran-orantı kurarak bulalım. Toplam 600 kalem, 360°’ye denk geliyor.
- Siyah Kalem: (180° / 360°) x 600 = (1/2) x 600 = 300 adet
- Mavi Kalem: (60° / 360°) x 600 = (1/6) x 600 = 100 adet
- Kırmızı Kalem: (30° / 360°) x 600 = (1/12) x 600 = 50 adet
- Yeşil Kalem: Kırmızı ile aynı açıya sahip olduğu için o da 50 adet.
- Turuncu Kalem: O da 50 adet.
- Mor Kalem: O da 50 adet.
Sağlamasını yapalım: 300 + 100 + 50 + 50 + 50 + 50 = 600. İşlemimiz doğru!
Adım 3: Bulduğumuz bu sayıları sütun grafiğinde gösterelim.
- Yatay eksene renkleri (Siyah, Mavi, Kırmızı, Yeşil, Turuncu, Mor) yazarız.
- Dikey eksene kalem sayılarını yazarız.
- Her rengin üzerine, bulduğumuz sayı kadar yüksekliğe sahip bir sütun çizeriz.
Sonuç: Sütun grafiğimizde;
- Siyah sütunu 300‘e kadar,
- Mavi sütunu 100‘e kadar,
- Kırmızı, Yeşil, Turuncu ve Mor sütunları ise 50‘ye kadar uzanacaktır.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Grafik okuma soruları pratik yaptıkça daha da kolaylaşacaktır. Hepinize iyi çalışmalar dilerim