8. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 86

Örnek 4: Sinema Salonlarındaki İzleyici Sayılarının Analizi ve Grafik Yorumlama

Merhaba sevgili öğrencim. Bugün seninle veri analizi konusunu işleyeceğiz. Önümüzdeki görselde bir sinemanın iki farklı salonunda, aynı saatlerde gösterilen filmleri izleyen seyirci sayıları verilmiş. Bizden bu verileri incelememiz, uygun grafikleri oluşturmamız ve en önemlisi bu grafikleri yorumlamamız isteniyor. Hadi gel, adım adım bu verileri inceleyelim.

Adım 1: Sıklık Tablosunu Anlama

İlk olarak elimizdeki veriye bakalım. “Tablo: Seanslara Göre İzleyici Sayıları” başlığı altında bir sıklık tablosu görüyoruz. Bu tablo bize ham bilgiyi verir.

• Satırlar: 1 No.lu Salon ve 2 No.lu Salon (Karşılaştırılan gruplar).
• Sütunlar: 12.15, 14.45, 17.45, 19.45 ve 21.45 (Değişkenimiz olan zaman/seanslar).

Tabloya baktığımızda, örneğin 17.45 seansında 1. Salonda 140 kişi varken, 2. Salonda 100 kişi olduğunu görüyoruz. Bu sayıları tek tek okumak bazen genel durumu görmemizi zorlaştırabilir. İşte bu yüzden grafikleri kullanırız.

Adım 2: Sütun Grafiğini İnceleme ve Yorumlama

Kitabımızda sol tarafta bir Sütun Grafiği çizilmiş. Sütun grafikleri, veriler arasında büyüklük-küçüklük karşılaştırması yapmak için en uygun grafik türüdür.

Grafik Yorumu:

Grafiğe baktığımızda yeşil sütunların (1 No.lu Salon), turuncu sütunlardan (2 No.lu Salon) her seansta daha uzun olduğunu görüyoruz. Bu bize şu yorumu yapma şansı verir: “Günün tüm seanslarında 1 numaralı salon, 2 numaralı salondan daha fazla seyirci çekmiştir.”

Ayrıca en yüksek seyirci sayısına her iki salonda da 19.45 seansında ulaşılmıştır. Sütunların boyuna bakarak en kalabalık ve en sakin seansları bir bakışta anlayabiliriz.

Adım 3: Çizgi Grafiğini İnceleme ve Yorumlama

Sağ tarafta ise aynı verilerle oluşturulmuş bir Çizgi Grafiği görüyoruz. Çizgi grafikleri, bir verinin zaman içindeki değişimini (artışını veya azalışını) gözlemlemek için en ideal grafik türüdür.

Grafik Yorumu:

Çizgilerin eğimine (yönüne) dikkat etmeni istiyorum. 12.15’ten başlayarak 19.45’e kadar her iki çizgi de sürekli yukarı doğru gidiyor. Bu durum bize şunu anlatır: “Akşam saatlerine doğru seyirci sayısı sürekli artış eğilimindedir.”

Ancak 19.45’ten sonra çizgiler aşağı doğru sert bir iniş yapıyor. Demek ki, en geç seans olan 21.45’te izleyici sayısı ciddi bir düşüş yaşamıştır. Çizgi grafiği sayesinde bu “artış ve azalış trendini” sütun grafiğine göre çok daha rahat takip edebiliriz.

Adım 4: Toplam İzleyici Sayısını Hesaplama (Ekstra Çalışma)

Bir matematikçi olarak verileri sadece izlemeyiz, bazen de doğrulamak isteriz. Gel seninle 1 No.lu salonda gün boyunca toplam kaç kişi film izlemiş, bunu basit bir toplama işlemi ile bulalım. İşlemi yaparken basamakları alt alta getirmeye dikkat edeceğiz.

1 No.lu Salon Toplam İzleyici Sayısı:

  160
  140
  110
   90
+  80
-------

Şimdi toplayalım:

• Birler basamağı: 0 + 0 + 0 + 0 + 0 = 0 (Birler basamağına 0 yazıyoruz).
• Onlar basamağı: 6 + 4 = 10, 10 + 1 = 11, 11 + 9 = 20, 20 + 8 = 28. (28’in 8’ini yazıyoruz, elde var 2).
• Yüzler basamağı: 1 + 1 + 1 = 3. Elde de 2 vardı, 3 + 2 = 5.

Sonuç: 580

Demek ki 1 No.lu salonda gün boyunca toplam 580 izleyici film izlemiştir.

Özetle:

• Verileri karşılaştırmak istiyorsan (Hangi salon daha kalabalık?) -> Sütun Grafiği kullan.
• Verilerin zamanla nasıl değiştiğini görmek istiyorsan (Artıyor mu, azalıyor mu?) -> Çizgi Grafiği kullan.

Başarılar dilerim!