4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Fersa Yayınları Sayfa 202

Harika bir etkinlik! Sevgili öğrencilerim, ben sizin 4. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte geometrinin en temel konularından biri olan “Düzlem”i öğreneceğiz. Görseldeki soruları adım adım, hep birlikte anlayarak çözelim. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!

Soru: Bir futbol topu ile yazı tahtası arasında nasıl bir benzerlik ya da fark vardır? Yazı tahtasının sınırsız genişlediğini, kalınlığının olmadığını ve yüzeyinin düz olduğunu varsaydığımızda oluşan bu model nasıl adlandırılabilir?

Çözüm:

Adım 1: Önce futbol topunu ve yazı tahtasını düşünelim. Futbol topu yuvarlaktır, yani yüzeyi eğridir. Yazı tahtasının yüzeyi ise pürüzsüz ve düzdür. Aralarındaki en büyük ve en önemli fark budur. Biri eğri, diğeri düz!

Adım 2: Şimdi sorunun ikinci kısmına bakalım. Bize diyor ki, yazı tahtasının hiç bitmediğini, yani her yöne sonsuza kadar uzadığını ve hiç kalınlığı olmadığını hayal edelim. İşte bu hayal ettiğimiz, her yöne sonsuza kadar giden dümdüz yüzeye matematikte Düzlem adını veriyoruz. Yazı tahtası, masanın yüzeyi, odanın duvarı gibi şeyler düzlemin sadece birer modelidir, yani düzlemi anlamamıza yardımcı olan örneklerdir.

Sonuç: Futbol topunun yüzeyi eğri, yazı tahtasının yüzeyi ise düzdür. Yazı tahtasının sonsuza uzanan, kalınlığı olmayan modeli ise “Düzlem Modeli” olarak adlandırılır.

Soru: KURAL: Sayılamayacak büyüklükte; başlangıcı, sonu olmayan düz yüzeyler düzlem modeli olarak adlandırılır. Düzlem modelinin üzerinde yer alan şekillere ise düzlemsel şekil denir. Bu kurala göre aşağıdaki örneklerin hangilerinin düzlem modeli, hangilerinin düzlemsel şekil olduklarını belirleyiniz.

Çözüm:

Harika bir etkinlik! Bu kuralı aklımızda tutarak tablodaki örnekleri tek tek inceleyelim. Unutmayın, düzlem modeli büyük ve her şeyin üzerinde durduğu zemindir. Düzlemsel şekil ise o zeminin üzerindeki daha küçük parçalardır.

• Dosya kâğıdı

  Adım 1: Bir dosya kâğıdını düşünelim. Yüzeyi düz müdür? Evet, düzdür.

  Adım 2: Peki dosya kâğıdı, üzerine başka şeyler koyduğumuz bir zemin midir, yoksa bir zeminin (mesela bir masanın) üzerine konulan bir nesne midir? Dosya kâğıdını masanın üzerine koyarız. Masa burada düzlem modeli iken, dosya kâğıdı onun üzerindeki bir şekil olur.

  Bu yüzden dosya kâğıdı bir düzlemsel şekildir.

• Penceresiz okul duvarı

  Adım 1: Okulun duvarı düz bir yüzeye mi sahip? Evet.

  Adım 2: Duvar, üzerine tablolar, panolar, resimler astığımız geniş bir yüzeydir. Yani bir zemin görevi görür.

  Bu yüzden penceresiz okul duvarı bir düzlem modelidir.

• Misket

  Adım 1: Misketi elimize alıp inceleyelim. Yüzeyi düz mü? Hayır, yuvarlaktır, yani eğridir.

  Adım 2: Kuralımız ne diyordu? Düz yüzeyler… Misketin yüzeyi düz olmadığı için bu kurala uymaz.

  Bu yüzden misket ne düzlem modelidir ne de düzlemsel şekildir. O, üç boyutlu bir cisimdir.

• Sınıfın zemini

  Adım 1: Üzerinde yürüdüğümüz sınıfın zemini (tabanı) düz mü? Evet, düz.

  Adım 2: Sıralarımızı, masamızı, sandalyelerimizi bu zeminin üzerine koyarız. Tıpkı duvar gibi, zemin de her şeyin üzerinde durduğu geniş bir yüzeydir.

  Bu yüzden sınıfın zemini bir düzlem modelidir.

• Banyo duvarındaki fayansların her biri

  Adım 1: Bir fayansın yüzeyi düz müdür? Evet, düzdür.

  Adım 2: Fayansları nereye döşeriz? Banyonun duvarına. Burada banyonun duvarı düzlem modeli olur. Her bir fayans ise o duvarın üzerindeki kare veya dikdörtgen şeklindeki küçük parçalardır.

  Bu yüzden banyo duvarındaki fayansların her biri birer düzlemsel şekildir.

İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi, etrafımızdaki nesneleri bu kurallara göre sınıflandırmak çok kolay. Umarım konuyu daha iyi anlamışsınızdır. Aferin size!