4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Fersa Yayınları Sayfa 131
Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. sınıf matematik öğretmeninim. Gönderdiğin bu görseldeki kesirler konusunu şimdi sana adım adım, tane tane anlatacağım. Lahmacunlar üzerinden kesirleri öğrenmek hem çok eğlenceli hem de çok lezzetli olacak! Hadi başlayalım.
Görseldeki örnek, bize iki farklı kesir çeşidini tanıtıyor: Basit Kesir ve Bileşik Kesir. Yağmur ve Ayşe’nin yedikleri lahmacun miktarlarıyla bu konuyu çok daha iyi anlayacağız.
Örnek 1: Yağmur’un Yediği Lahmacun (Basit Kesir)
Soru: Yağmur, 4 eş parçaya bölünmüş lahmacunun 3 eş parçasını yemiştir. Yağmur’un yediği lahmacun miktarını kesirle gösterelim.
Çözüm:
Hadi bu durumu kesir olarak nasıl ifade edeceğimizi düşünelim.
Adım 1: Önce bütüne bakalım. Bir bütün lahmacun kaç eş parçaya bölünmüş? Görselde de gördüğümüz gibi 4 eşit parçaya ayrılmış. Bu sayı, bizim kesir çizgimizin altına yazacağımız sayıdır. Biz bu sayıya payda diyoruz. Payda, bir bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü gösterir.
Adım 2: Şimdi Yağmur’un ne kadar yediğine bakalım. Yağmur bu 4 parçadan kaç tanesini yemiş? Tam 3 parçasını. Bu sayı da kesir çizgimizin üstüne yazacağımız sayıdır. Bu sayıya da pay diyoruz. Pay, o bütünden kaç parça alındığını veya yendiğini gösterir.
Adım 3: Bu bilgileri birleştirdiğimizde kesrimiz ortaya çıkıyor: 3/4. Bu kesri “üç bölü dört” veya “dörtte üç” diye okuruz.
Sonuç:
Yağmur’un yediği lahmacun miktarı 3/4 kesri ile gösterilir. Dikkat edersen, Yağmur bir bütün lahmacunu bitirememiş, yani bütünden daha az yemiş. İşte bu çok önemli!
Payı (3), paydasından (4) küçük olan bu tür kesirlere basit kesir adını veriyoruz. Basit kesirler her zaman bir bütünden daha küçüktür.
Örnek 2: Ayşe’nin Yediği Lahmacun (Bileşik Kesir)
Soru: Ayşe, 4 eş parçaya bölünmüş lahmacunlardan 5 eş parça yemiştir. Ayşe’nin yediği lahmacun miktarını kesirle gösterelim.
Çözüm:
Şimdi de biraz daha iştahlı olan Ayşe’nin durumunu inceleyelim.
Adım 1: Lahmacunlarımız yine kaç eş parçaya bölünmüş? Yine 4 eş parçaya. O zaman kesrimizin paydası yine 4 olacak. Bu değişmedi.
Adım 2: Peki Ayşe toplamda kaç dilim lahmacun yemiş? Tam 5 dilim! O zaman kesrimizin payı da 5 olacak.
Adım 3: Kesrimiz bu durumda 5/4 oluyor. Bunu da “beş bölü dört” diye okuruz.
Sonuç:
Ayşe’nin yediği lahmacun miktarı 5/4 kesri ile gösterilir. Şimdi düşünelim, bir lahmacunda 4 dilim varken Ayşe nasıl 5 dilim yemiş olabilir? Çok basit! Ayşe, bir bütün lahmacunu (yani 4 dilimi) afiyetle yemiş, ama doymamış ve ikinci lahmacundan bir dilim daha almış. Yani Ayşe bir bütünden daha fazla lahmacun yemiş.
Payı (5), paydasından (4) büyük olan bu tür kesirlere ise bileşik kesir adını veriyoruz. Bileşik kesirler bir bütüne eşit veya bir bütünden daha büyüktür.
Umarım bu lahmacunlu örnekler konuyu daha iyi anlamanı sağlamıştır! Unutma, kesirler hayatımızın her yerinde var. Aklına takılan başka bir şey olursa hiç çekinme, hemen sorabilirsin.