4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Fersa Yayınları Sayfa 169
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir matematik dersine daha hoş geldiniz! Bugün birlikte, bize verilen bilgileri nasıl düzenleyeceğimizi, tablolar ve grafiklerle nasıl daha anlaşılır hale getireceğimizi öğreneceğiz. Önümüzdeki alıştırmaları adım adım, keyifli bir şekilde çözeceğiz. Hazırsanız, defterleriniz ve kalemleriniz yanınızdaysa başlayalım!
Soru 1: Bir soğuk hava deposuna 45 ton soğan, 90 ton patates, 60 ton elma ve 75 ton limon konulmuştur.
Bu verileri kullanarak çetele ve sıklık tabloları oluşturalım, sonra da bu verileri bir sütun grafiği ile nasıl göstereceğimizi anlatalım.
Çözüm:
Haydi gelin, bu soruyu birlikte adım adım çözelim! Önce elimizdeki bilgileri bir düzenleyelim. Bu iş için tablolar harika bir araçtır.
Adım 1: Sıklık Tablosu Oluşturalım
Sıklık tablosu, her bir verinin sayısını yani miktarını gösteren basit ve kullanışlı bir tablodur. Elimizdeki ürünlerin ton olarak miktarını yazalım.
- Soğan: 45 ton
- Patates: 90 ton
- Elma: 60 ton
- Limon: 75 ton
Adım 2: Çetele Tablosu Oluşturalım
Çetele tablosu, sayıları çizgiler kullanarak göstermemizi sağlar. Her dört dikey çizgiden sonra beşinci çizgiyi üzerlerine yatay olarak çekeriz. Bu, saymayı kolaylaştırır. Haydi ürünlerimizin miktarını çetele ile gösterelim.
- Soğan (45 ton): ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ (9 tane 5’li grup)
- Patates (90 ton): ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ (18 tane 5’li grup)
- Elma (60 ton): ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ (12 tane 5’li grup)
- Limon (75 ton): ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ (15 tane 5’li grup)
Adım 3: Sütun Grafiği Nasıl Oluşturulur?
Şimdi bu bilgileri bir de sütun grafiğinde gösterelim. Bir grafik çizmek için önce yatay ve dikey olmak üzere iki çizgi çizeriz.
- Yatay Çizgi (Eksen): Buraya ürünlerin isimlerini yazarız: Soğan, Patates, Elma, Limon.
- Dikey Çizgi (Eksen): Buraya da miktarları yazarız. Sayılarımız 45, 60, 75, 90 gibi olduğu için bu çizgiyi 15’er 15’er artacak şekilde sayılarla işaretleyebiliriz (0, 15, 30, 45, 60, 75, 90). Bu, çizimimizi kolaylaştırır.
Sonra her ürünün hizasından, miktarı gösteren sayıya kadar bir sütun (dikdörtgen) çizeriz. Örneğin, soğan için 45’in hizasına kadar, patates için 90’ın hizasına kadar sütunlarımızı uzatırız. İşte bu kadar!
Soru 2: Bir kasapta çarşamba günü 240 kg, perşembe günü 180 kg, cuma günü 420 kg ve cumartesi günü 360 kg et satılmıştır.
Bu verileri de aynı şekilde tablolarla düzenleyip sütun grafiği ile nasıl göstereceğimizi öğrenelim.
Çözüm:
Bu soruyu da bir önceki gibi kolayca çözeceğiz. Verileri düzenlemek her zaman ilk işimiz olmalı.
Adım 1: Sıklık Tablosu Oluşturalım
Hangi gün ne kadar et satılmış, hemen listemizi yapalım.
- Çarşamba: 240 kg
- Perşembe: 180 kg
- Cuma: 420 kg
- Cumartesi: 360 kg
Adım 2: Çetele Tablosu Oluşturalım
Buradaki sayılarımız biraz büyük. 240 tane çizgi çizmek çok uzun sürer. O yüzden gelin bir kolaylık düşünelim. Her bir çetele çizgisi 10 kg’ı temsil etsin. Böylece daha az çizgi ile aynı bilgiyi gösterebiliriz.
- Çarşamba (240 kg): 240’ı 10’a bölersek 24 çizgi yapar. -> ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ |||| (4 tane 5’li grup ve 4 tek çizgi)
- Perşembe (180 kg): 180’i 10’a bölersek 18 çizgi yapar. -> ||||/ ||||/ ||||/ ||| (3 tane 5’li grup ve 3 tek çizgi)
- Cuma (420 kg): 420’yi 10’a bölersek 42 çizgi yapar. -> ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ || (8 tane 5’li grup ve 2 tek çizgi)
- Cumartesi (360 kg): 360’ı 10’a bölersek 36 çizgi yapar. -> ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ ||||/ | (7 tane 5’li grup ve 1 tek çizgi)
Adım 3: Sütun Grafiği Nasıl Oluşturulur?
Yine yatay ve dikey çizgilerimizi çiziyoruz.
- Yatay Çizgi (Eksen): Buraya günlerin isimlerini yazarız: Çarşamba, Perşembe, Cuma, Cumartesi.
- Dikey Çizgi (Eksen): Buraya satılan et miktarını (kg) yazarız. Sayılarımız 180, 240, 360, 420. Bu sayıların hepsi 60’a bölünebilir. O zaman dikey çizgiyi 60’ar 60’ar artacak şekilde işaretleyelim (0, 60, 120, 180, 240, 300, 360, 420).
Son olarak, her günün hizasından, satılan et miktarını gösteren sayıya kadar sütunumuzu çizeriz. Mesela çarşamba için sütunumuz 240’a, perşembe için 180’e kadar uzanacak.
Gördüğünüz gibi, verileri tablo ve grafiklerle göstermek hem çok düzenli hem de çok anlaşılır. Harika iş çıkardınız! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!