4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Fersa Yayınları Sayfa 141
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 4. sınıf matematik öğretmeninim. Kitabımızdaki “Kesirleri Karşılaştırma” konusundaki soruları birlikte inceleyelim ve çözelim. Haydi başlayalım!
Soru 1: Yarım, çeyrek ve bütün ekmekten miktarı en büyük ve en küçük olanı hangileridir? Söyleyiniz.
Bu soruyu çözmek için bir ekmeği veya bir pastayı gözümüzün önüne getirelim.
- Bütün: Pastanın tamamı, hiç dokunulmamış hali demektir. Bu, en büyük parçadır.
- Yarım: Pastayı tam ortasından iki eş parçaya böldüğümüzde elde ettiğimiz her bir parçadır.
- Çeyrek: Pastayı dört eş parçaya böldüğümüzde elde ettiğimiz her bir parçadır.
Şimdi düşünelim, pastanın tamamı mı daha büyüktür, yarısı mı, yoksa dört parçadan sadece biri mi?
Adım 1: Bütün ekmek, ekmeğin tamamıdır. Bu, en büyük miktardır.
Adım 2: Yarım ekmek, bütünü 2’ye böldüğümüzde elde ettiğimiz parçadır. Bütünden küçüktür.
Adım 3: Çeyrek ekmek, bütünü 4’e böldüğümüzde elde ettiğimiz parçadır. Bu, en küçük miktardır. Çünkü aynı ekmeği daha fazla parçaya bölmüş oluyoruz.
Sonuç: Bu durumda miktarı en büyük olan bütün, miktarı en küçük olan ise çeyrek‘tir.
Soru 2: Eş büyüklükteki seralarında organik ürünler yetiştiren Veysel ve Veli kardeşler, birinci seralarının 3/10’una salatalık, ikinci seralarının 5/10’una domates tohumu ekmişlerdir. Veysel ve Veli’nin hangi seralarında daha fazla tohum ektikleri nasıl bulunabilir?
Harika bir kesir problemi! Burada iki kesri karşılaştırmamız isteniyor: salatalık ekilen alan (3/10) ve domates ekilen alan (5/10).
Unutma, kesirlerde alttaki sayı (payda) bir bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü, üstteki sayı (pay) ise bu parçalardan kaç tanesinin alındığını veya kullanıldığını gösterir.
Adım 1: İki seranın da eş büyüklükte olduğunu ve ikisinin de 10 eş parçaya bölündüğünü görüyoruz. Çünkü iki kesrin de paydası 10. Birinci seranın 3 parçasına salatalık, ikinci seranın ise 5 parçasına domates ekilmiş.
Adım 2: Paydaları eşit olan kesirleri karşılaştırmak çok kolaydır. Kuralımız şudur: Paydaları eşitse, payı büyük olan kesir daha büyüktür.
Adım 3: Şimdi paylara bakalım. Salatalık için pay 3, domates için pay 5. Hangi sayı daha büyük? Tabi ki 5, 3’ten büyüktür (5 > 3).
Adım 4: Bu durumda 5/10 kesri, 3/10 kesrinden daha büyüktür.
Sonuç: Veysel ve Veli, daha fazla tohumu domates ektikleri seralarına (5/10) ekmişlerdir.
YAPALIM, ÖĞRENELİM Etkinliği
Bu bölümde bir soru yok, bunun yerine konuyu daha iyi anlamamız için bize bir etkinlik öneriliyor. Bu etkinlik, az önce çözdüğümüz sorudaki kuralı kendi gözlerimizle görmemizi sağlıyor.
Etkinlikte bizden istenen şey şu:
- Kağıttan eş büyüklükte dikdörtgenler kesmemiz. (Bu dikdörtgenler, Veysel ve Veli’nin seraları gibi olacak.)
- Her bir dikdörtgeni 10 eş parçaya ayırmamız. (Tıpkı kesirlerimizin paydasının 10 olması gibi.)
- Birinci dikdörtgenin 7 parçasını, ikincinin 2 parçasını ve üçüncünün 5 parçasını boyamamız.
Bu boyadığımız kağıtları yan yana koyduğumuzda, en çok parçası boyalı olanın (7/10) en büyük alanı kapladığını, en az parçası boyalı olanın (2/10) ise en küçük alanı kapladığını kolayca görebiliriz. Bu da bize “paydalar eşitken, payı büyük olan kesir daha büyüktür” kuralını somut olarak gösterir. Bu, öğrenmek için harika bir yoldur!