Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki istatistik sorularını birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğiz. Hazırsan, haydi başlayalım!
Örnek 5
İstanbul’daki Atatürk Ortaokulu öğrencilerine “Okula hangi araçla gidiyorsunuz?” şeklinde bir soru yöneltilmiştir. Öğrencilerden alınan bilgiler sıklık tablosunda gösterilmiştir. Bu verileri sütun grafiğinde gösteriniz.
Tablo: Ulaşım Tercihlerine Göre Öğrenci Sayıları
- Okul Servisi: 250
- Metrobüs: 100
- Metro: 150
- Araba: 50
- Yaya: 300
Çözüm:
Bu soruda bizden tablodaki bilgileri bir sütun grafiğine dönüştürmemiz isteniyor. Sütun grafiği, bilgileri karşılaştırmanın en güzel yollarından biridir. Hadi bu grafiği nasıl çizeceğimizi adım adım öğrenelim.
Adım 1: Eksenleri Çizelim
Öncelikle biri dikey (yukarıdan aşağı) diğeri yatay (sağdan sola) iki çizgi çizeriz. Yatay çizgiye “Ulaşım Tercihi” adını verelim. Dikey çizgiye ise “Öğrenci Sayısı” adını verelim.
Adım 2: Eksenleri İsimlendirelim ve Ölçeklendirelim
Yatay eksene tablomuzdaki ulaşım araçlarının isimlerini (Okul Servisi, Metrobüs, Metro, Araba, Yaya) eşit aralıklarla yazarız.
Dikey eksene ise öğrenci sayılarını göstermek için sayılar yazarız. Sayılarımıza baktığımızda en küçüğü 50, en büyüğü 300. Bu yüzden dikey ekseni 50’şer 50’şer artacak şekilde (0, 50, 100, 150, 200, 250, 300…) ölçeklendirmek işimizi kolaylaştırır.
Adım 3: Sütunları Çizelim
Şimdi her bir ulaşım aracı için, öğrenci sayısı kadar uzunlukta bir sütun çizeceğiz.
- Okul Servisi: Tabloda 250 öğrenci diyor. Öyleyse “Okul Servisi” yazan yerden dikey eksendeki 250 sayısının hizasına kadar bir sütun çizeriz.
- Metrobüs: 100 öğrenci için 100’ün hizasına kadar bir sütun çizeriz.
- Metro: 150 öğrenci için 150’nin hizasına kadar bir sütun çizeriz.
- Araba: 50 öğrenci için 50’nin hizasına kadar bir sütun çizeriz. Bu en kısa sütunumuz olacak!
- Yaya: 300 öğrenci için 300’ün hizasına kadar bir sütun çizeriz. Bu da en uzun sütunumuz olacak!
İşte bu kadar! Artık elimizde hangi ulaşım aracının ne kadar çok kullanıldığını bir bakışta görebileceğimiz harika bir sütun grafiği var.
Örnek 6
Büşra, sınıfındaki arkadaşlarının gelecekte yapmak istedikleri meslekler ile ilgili bir araştırma yapmak istemektedir. Bu araştırma için “5/B sınıfı öğrencilerinin seçmeyi düşündüğü meslek nedir?” araştırma sorusunu oluşturmuştur. Soruya ilişkin veriler toplayıp topladığı verileri nokta grafiği ile görselleştirmiştir. Aşağıdaki soruları grafiğe göre cevaplayınız.
Çözüm:
Harika bir nokta grafiği sorusu! Bu tür grafiklerde her bir nokta, bir kişiyi temsil eder. Soruları cevaplamadan önce, her mesleği kaç kişinin seçtiğini grafikten sayarak bulalım. Bu işimizi çok kolaylaştıracak.
- Asker: 2 nokta var, yani 2 kişi.
- Diş Hekimi: 4 nokta var, yani 4 kişi.
- Doktor: 1 nokta var, yani 1 kişi.
- Hemşire: 2 nokta var, yani 2 kişi.
- Mühendis: 5 nokta var, yani 5 kişi.
- Pilot: 3 nokta var, yani 3 kişi.
- Polis: 4 nokta var, yani 4 kişi.
- Sanatçı: 3 nokta var, yani 3 kişi.
- Öğretmen: 8 nokta var, yani 8 kişi.
Şimdi bu bilgilere göre soruları rahatlıkla cevaplayabiliriz.
a) En az tercih edilen meslek hangisidir?
Adım 1: Yukarıda saydığımız sayılara bakalım ve en küçüğünü bulalım.
Adım 2: En küçük sayımız 1. Bu sayının ait olduğu mesleğe bakalım.
Sonuç: En az tercih edilen meslek Doktor‘dur. Çünkü sadece 1 kişi doktor olmak istemiş.
b) En çok tercih edilen meslek hangisidir?
Adım 1: Yine sayılarımıza bakalım, bu sefer en büyüğünü bulalım.
Adım 2: En büyük sayımız 8. Bu sayının hangi mesleğe ait olduğuna bakalım.
Sonuç: En çok tercih edilen meslek Öğretmen‘dir. Tam 8 kişi öğretmen olmak istiyormuş!
c) Bu sınıfta kaç kişi sanatçı olmak istemektedir?
Adım 1: Grafikte “Sanatçı” yazan sütuna gidelim.
Adım 2: Üstündeki noktaları sayalım: 1, 2, 3.
Sonuç: Bu sınıfta 3 kişi sanatçı olmak istemektedir.
ç) Bu sınıfta kaç kişi pilot olmak istemektedir?
Adım 1: Grafikte “Pilot” yazan sütuna gidelim.
Adım 2: Üstündeki noktaları sayalım: 1, 2, 3.
Sonuç: Bu sınıfta 3 kişi pilot olmak istemektedir.
d) Bu sınıfta kaç öğrenci vardır?
Adım 1: Sınıftaki toplam öğrenci sayısını bulmak için, araştırmaya katılan tüm öğrencileri, yani grafikteki tüm noktaları saymamız gerekir. Her meslek için bulduğumuz sayıları toplayalım.
Adım 2: Haydi toplama işlemini yapalım:
2 (Asker) + 4 (Diş Hekimi) + 1 (Doktor) + 2 (Hemşire) + 5 (Mühendis) + 3 (Pilot) + 4 (Polis) + 3 (Sanatçı) + 8 (Öğretmen) = ?
2 + 4 = 6
6 + 1 = 7
7 + 2 = 9
9 + 5 = 14
14 + 3 = 17
17 + 4 = 21
21 + 3 = 24
24 + 8 = 32
Sonuç: Bu sınıfta toplam 32 öğrenci vardır.
Umarım çözümleri beğenmişsindir. Unutma, grafikler sayıları daha eğlenceli ve anlaşılır hale getiren harika araçlardır! Başka sorun olursa çekinme, yine sorabilirsin.