Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. sınıf matematik öğretmenin. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için analiz ettim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğim. Hadi başlayalım!
Örnek 4
Bir spor kulübüne kayıtlı 8 -17 yaş grubundaki çocukların yaptıkları sportif faaliyetler incelenmiştir. Sadece bir sportif faaliyet yaptığı bilinen bu çocukların kaçta kaçının hangi faaliyeti yaptığı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
a) Bu paragraftaki araştırmanın ortaya çıkmasındaki istatiksel araştırma gerektiren durum ne olabilir?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soru bizden bu araştırmanın neden yapılmış olabileceğini düşünmemizi istiyor. Bir araştırma genellikle bir merakı gidermek veya bir soruna çözüm bulmak için yapılır.
Adım 1: Araştırmanın amacını düşünelim. Spor kulübü, çocukların hangi sporları daha çok sevdiğini veya tercih ettiğini öğrenmek istemiş olabilir.
Adım 2: Peki bu bilgiyi neden öğrenmek istesinler? Belki de kulüp, en çok sevilen spor dalı için yeni bir sınıf açmak, daha fazla malzeme almak veya yeni antrenörler getirmek istiyordur. Ya da daha az tercih edilen spor dallarını çocuklar için daha çekici hale getirmek için bir çalışma yapmayı planlıyorlardır.
Sonuç:
Bu araştırmayı gerektiren durum, “Spor kulübüne kayıtlı 8-17 yaş arası çocukların en çok tercih ettiği sportif faaliyetlerin belirlenmesi” olabilir. Bu sayede kulüp gelecekteki planlarını bu verilere göre yapabilir.
b) Siz olsaydınız bu araştırmaya veri toplamak amacıyla çocuklara hangi soruları sorardınız?
Çözüm:
Bu soruda ise kendimizi bir araştırmacı yerine koyuyoruz. Tablodaki verileri elde etmek için çocuklara ne sormamız gerektiğini bulmalıyız. Amacımız, her çocuğun yaptığı tek bir sportif faaliyeti öğrenmek.
Adım 1: Sorunun net ve anlaşılır olması gerekir. Herkese aynı soruyu sormalıyız ki topladığımız veriler doğru olsun.
Adım 2: Tablodaki verileri elde etmek için en uygun sorular şunlar olabilir:
- “Kulübümüzde kayıtlı olduğunuz tek sportif faaliyet hangisidir?”
- “Hangi spor dalıyla ilgileniyorsunuz?”
- “Aşağıdaki sporlardan hangisini yapıyorsunuz? (Futbol, Bisiklet, Voleybol…)”
Sonuç:
Bu araştırmada veri toplamak için çocuklara, “Hangi spor faaliyetini yapıyorsunuz?” gibi net ve tek bir cevabı olan bir soru sorardım.
Etkinlik 2 – Araştırma Sorusu Olur mu?
Aşağıdaki tabloda verilen soruların araştırma sorusu olup olmadığını ve buna dair gerekçelerinizi yazınız.
Çözüm:
Unutma ki bir sorunun araştırma sorusu olabilmesi için, cevabını bulmak amacıyla bir gruba sorular sorarak veri toplamamız gerekmesi lazımdır. Eğer bir sorunun tek ve net bir cevabı varsa (örneğin internetten bakıp bulabileceğimiz bir bilgi ise) o bir araştırma sorusu değildir. Haydi soruları tek tek inceleyelim!
Soru: Bumin’in en sevdiği meyve nedir?
Araştırma Sorusu Olur mu? Hayır.
Gerekçesi: Bu sorunun cevabını sadece Bumin’e sorarak öğrenebiliriz. Bir gruptan veri toplamamıza gerek yoktur. Tek bir kişiye yöneliktir.
Soru: Denizli’nin kaç tane ilçesi vardır?
Araştırma Sorusu Olur mu? Hayır.
Gerekçesi: Bu sorunun cevabı tek ve nettir. Ansiklopediden veya internetten bakarak Denizli’nin 19 ilçesi olduğunu öğrenebiliriz. Veri toplamayı gerektirmez.
Soru: 5/A sınıfının en sevdiği ders nedir?
Araştırma Sorusu Olur mu?Evet.
Gerekçesi: Bu sorunun cevabını bulmak için 5/A sınıfındaki tüm öğrencilere “En sevdiğin ders hangisi?” diye sormamız ve aldığımız cevapları (verileri) toplayıp değerlendirmemiz gerekir.
Soru: Aylık elektrik tüketiminiz kaç kilovattır?
Araştırma Sorusu Olur mu? Hayır.
Gerekçesi: Bu soru tek bir haneye veya kişiye yöneliktir. Cevabı elektrik faturasına bakılarak öğrenilebilir. Bir gruptan veri toplamayı gerektirmez.
Soru: Türkiye’de üzüm en çok hangi ilde yetiştirilir?
Araştırma Sorusu Olur mu? Hayır.
Gerekçesi: Bu sorunun da tek ve net bir cevabı vardır. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın verilerine veya ilgili kaynaklara bakarak bu bilgiye ulaşabiliriz. Bu bir genel kültür veya coğrafya sorusudur.
Soru: Bugün kaç sayfa kitap okudunuz?
Araştırma Sorusu Olur mu? Hayır.
Gerekçesi: Bu soru da tek bir kişiye yöneltilmiştir ve o kişinin kişisel cevabını içerir. Veri toplamayı gerektirmez.
Soru: Atatürk Ortaokulundaki öğrencilerin en sevdiği spor dalı nedir?
Araştırma Sorusu Olur mu?Evet.
Gerekçesi: Bu sorunun cevabını bulabilmek için Atatürk Ortaokulundaki öğrencilere bir anket yapmamız, yani onlara en sevdikleri spor dalını sorup veri toplamamız gerekir. Tek bir cevabı yoktur, bir grubun genel eğilimini ölçer.
Umarım açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!