Harika bir soru! Hadi hep birlikte Defne’nin yaptığı bu güzel araştırmayı inceleyelim ve soruları adım adım cevaplayalım. Ben sizin matematik öğretmeniniz olarak bu konuda size yardımcı olacağım.
7) Defne, sınıf arkadaşlarının okul dışında yaptıkları bazı etkinleri araştırarak sonuçlarını aşağıdaki sıklık tablosunda göstermiştir.
Tablo: Yapılan Etkinliklere Göre Kişi Sayıları
Yapılan Etkinlikler – Kişi Sayısı
Kitap okumak – 6
Kardeşle oyun oynamak – 4
Bisiklete binmek – 3
Futbol oynamak – 7
Resim yapmak – 2
Genel ağda oyun oynamak – 6
Arkadaşlarla buluşmak – 3
Alışveriş merkezine gitmek – 2
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Defne’nin araştırma sorusu ne olabilir?
Sevgili çocuklar, bir araştırma yaparken önce neyi merak ettiğimizi belirleriz. İşte bu merak ettiğimiz şeye araştırma sorusu diyoruz. Defne’nin tablosuna baktığımızda, arkadaşlarının okul dışında yaptığı farklı etkinlikleri ve bu etkinlikleri kaç kişinin yaptığını görüyoruz. Demek ki Defne, arkadaşlarının boş zamanlarında ne yaptığını merak etmiş.
O halde Defne’nin araştırma sorusu şunlardan biri olabilir:
- “Okul dışındaki zamanlarınızda en çok hangi etkinliği yaparsınız?”
- “Boş zamanlarınızı değerlendirmek için neler yaparsınız?”
- “Aşağıdaki etkinliklerden hangilerini okul dışında yapıyorsunuz?”
Bu sorular, tablodaki cevapları almamızı sağlayacak harika sorulardır.
b) Bu araştırma sonucunda elde edilen verileri uygun bir görselleştirme aracı ile özetleyiniz ve neden bu görselleştirme aracını seçtiğinizi açıklayınız.
Harika bir soru! Elimizdeki verileri, yani sayıları, daha kolay anlamak ve karşılaştırmak için grafiklerden yararlanırız. Bu tablo için en uygun görselleştirme aracı sütun grafiğidir.
Neden Sütun Grafiği?
Çünkü sütun grafiği, farklı kategorilerdeki (burada etkinlikler) verilerin sayılarını karşılaştırmak için en iyi yoldur. Hangi etkinliğin daha popüler, hangisinin daha az popüler olduğunu sütunların uzunluğuna bakarak bir bakışta anlayabiliriz. Bu, verileri yorumlamamızı çok kolaylaştırır.
Grafiği Nasıl Çizeriz?
Adım 1: Yatay ve dikey olmak üzere iki çizgi (eksen) çizeriz.
Adım 2: Yatay eksene “Yapılan Etkinlikler” yazarız ve tablodaki etkinliklerin isimlerini sırayla yazarız (Kitap okumak, Futbol oynamak vb.).
Adım 3: Dikey eksene “Kişi Sayısı” yazarız ve sayıları en büyük sayıya (7) ulaşacak şekilde eşit aralıklarla yazarız (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7).
Adım 4: Her bir etkinlik için, o etkinliği yapan kişi sayısına kadar uzanan bir sütun çizeriz. Örneğin, “Futbol oynamak” için çizeceğimiz sütunun ucu dikey eksendeki 7 sayısının hizasında olmalıdır.
(Not: Kareli alana bu adımlara göre bir sütun grafiği çizebilirsin. Eminim harika bir grafik olacaktır!)
c) Elde edilen verileri, oluşturduğunuz görselleştirme aracını da dikkate alarak yorumlayınız.
Şimdi de çizdiğimiz o güzel grafiğe veya tablomuzdaki sayılara bakarak bir dedektif gibi verilerin bize ne anlattığını bulalım. İşte benim yorumlarım:
- Ankete katılan öğrenciler arasında en çok sevilen etkinlikfutbol oynamaktır. Çünkü tam 7 kişi bu etkinliği yapıyor ve grafikteki en uzun sütun ona ait.
- En az tercih edilen etkinlikler ise resim yapmak ve alışveriş merkezine gitmektir. İkisini de sadece 2’şer kişi yapıyor. Grafikteki en kısa sütunlar bu ikisine aittir.
- Bazı etkinlikler eşit derecede seviliyor. Mesela kitap okumak ile genel ağda oyun oynamak eşit sayıda (6 kişi) öğrenci tarafından tercih edilmiş.
- Aynı şekilde, bisiklete binmek ve arkadaşlarla buluşmak da 3’er kişi tarafından seçilerek eşit popülerliğe sahip olmuş.
- Araştırmaya katılan toplam öğrenci sayısını bulmak için tüm sayıları toplayabiliriz: 6 + 4 + 3 + 7 + 2 + 6 + 3 + 2 = 33. Demek ki Defne bu soruyu 33 arkadaşına sormuş.
Gördüğünüz gibi, verileri tablo ve grafiklerle gösterdiğimizde onları yorumlamak ne kadar da kolaylaşıyor! Aferin çocuklar, harika iş çıkardınız!