Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki soruları bir 5. Sınıf Matematik öğretmenin olarak senin için adım adım çözeceğim. Grafikleri okumak ve yorumlamak hem çok zevkli hem de çok kolaydır. Haydi başlayalım!
10) Yanda verilen nokta grafiği bir araştırma sonucunda elde edilen verilerle oluşturulmuştur (Her nokta bir adet içeceği temsil etmektedir.). Grafiği inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Bu araştırmaya ait araştırma sorusunu belirleyip grafiği isimlendiriniz.
Adım 1: Öncelikle grafiğe bakalım. Grafikte Şalgam, Meyve Suyu, Süt ve Ayran gibi içecekler var ve her içeceğin üzerinde o içeceği temsil eden noktalar bulunuyor. Bu noktalar muhtemelen insanların tercihlerini gösteriyor.
Adım 2: Bu verilere uygun bir araştırma sorusu düşünelim. Mesela bir gruba “En sevdiğiniz içecek hangisidir?” diye sormuş olabiliriz. Bu soru, grafikteki verileri toplamak için çok uygun bir sorudur.
Adım 3: Sorumuza göre grafiğimize de bir isim verelim. Örneğin, “5/C Sınıfının En Sevdiği İçecekler” veya kısaca “En Sevilen İçecekler” diyebiliriz.
Sonuç:
Araştırma Sorusu: Bir grup öğrenciye “En sevdiğiniz içecek hangisidir?” sorusu sorulmuştur.
Grafik Adı: En Sevilen İçecekler
b) Oluşturduğunuz araştırma sorusuna göre bu grafiği yorumlayınız.
Adım 1: Grafiği yorumlamak için önce her içeceğin kaç kişi tarafından seçildiğini, yani kaç noktası olduğunu sayalım.
- Şalgam: 2 nokta var, yani 2 kişi seçmiş.
- Meyve Suyu: 4 nokta var, yani 4 kişi seçmiş.
- Süt: 5 nokta var, yani 5 kişi seçmiş.
- Ayran: 3 nokta var, yani 3 kişi seçmiş.
Adım 2: Şimdi bu sayıları karşılaştırarak grafiği yorumlayalım.
Sonuç:
Bu araştırmaya göre;
- En çok sevilen içecek süttür (5 kişi).
- En az sevilen içecek şalgamdır (2 kişi).
- Meyve suyu sevenlerin sayısı, ayran sevenlerin sayısından 1 fazladır.
- Bu araştırmaya toplam 2 + 4 + 5 + 3 = 14 kişi katılmıştır.
c) Nokta grafiğindeki verileri sütun grafiği ile görselleştiriniz.
Elbette, bu verileri sütun grafiğine dönüştürmek çok kolay! Sadece nokta sayılarını sütunların yüksekliği olarak düşüneceğiz. Aşağıdaki adımları izleyerek defterine çizebilirsin.
Adım 1: Bir yatay (düz) ve bir dikey (yukarı doğru) çizgi çizerek eksenlerimizi oluşturalım.
Adım 2: Yatay eksene içeceklerin isimlerini yazalım: Şalgam, Meyve Suyu, Süt, Ayran.
Adım 3: Dikey eksene ise sayıları yazalım. En yüksek sayımız 5 olduğu için 1’den 5’e kadar (veya 6’ya kadar) sayıları eşit aralıklarla işaretleyelim. Bu eksene “Kişi Sayısı” adını verebiliriz.
Adım 4: Her içecek için, nokta sayısı kadar yüksekliğe sahip bir sütun (dikdörtgen) çizelim:
- Şalgam için dikey eksende 2’ye kadar uzanan bir sütun çiz.
- Meyve Suyu için 4’e kadar uzanan bir sütun çiz.
- Süt için 5’e kadar uzanan bir sütun çiz.
- Ayran için 3’e kadar uzanan bir sütun çiz.
Unutma, sütunların kalınlıkları aynı olmalı ve aralarında biraz boşluk bırakmalısın. İşte bu kadar!
11) Yandaki grafik, bir mağazanın elinde kalan ürünlerin beden ölçülerinin dağılımını göstermektedir. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Bu mağazada en çok ürün hangi bedende vardır?
Adım 1: Daire grafiğindeki yüzdelere bakalım. Yüzde, bir bütünün 100 eşit parçasından kaç tanesini aldığımızı gösterir. En büyük yüzde, en çok ürün anlamına gelir.
Adım 2: Yüzdeleri karşılaştıralım: %50 (Küçük), %25 (Orta), %15 (Büyük), %10 (Çok büyük). Gördüğün gibi en büyük sayı 50’dir.
Sonuç: Bu mağazada en çok ürün Küçük bedende vardır. Çünkü ürünlerin yarısı (%50) bu bedendedir.
b) Bu mağazada en az ürün hangi bedende vardır?
Adım 1: Yine daire grafiğindeki yüzdelere bakalım. Bu sefer en küçük yüzdeyi bulmamız gerekiyor, çünkü bu bize en az ürünü gösterecek.
Adım 2: Yüzdeleri tekrar karşılaştıralım: %50, %25, %15, %10. Bu sayılardan en küçüğü 10’dur.
Sonuç: Bu mağazada en az ürün Çok büyük bedende vardır.
c) Çok büyük bedene ait kalan ürün sayısının toplam ürünlerin kaçta kaçı olduğunu kesir olarak ifade ediniz.
Adım 1: Grafikte “Çok büyük” bedene ait ürünlerin yüzdesini bulalım. Grafikte bu oranın %10 olduğu yazıyor.
Adım 2: Şimdi bu yüzdeyi kesre çevirelim. Unutma, “yüzde on” demek, bir bütünün 100 eşit parçasından 10 tanesi demektir. Bunu kesir olarak şöyle yazarız: 10/100.
Adım 3: Bu kesri en sade haline getirmeliyiz. Hem payı (10) hem de paydayı (100) aynı sayıya bölebiliriz. İkisi de 10’a tam bölünür.
- 10 ÷ 10 = 1
- 100 ÷ 10 = 10
Böylece kesrimiz 1/10 olur.
Sonuç: Çok büyük bedene ait ürünler, toplam ürünlerin 1/10’u (onda biri) kadardır.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Grafik okumak bir bulmaca çözmek gibidir. Başarılar dilerim