Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. sınıf matematik öğretmeninim. Bu daire grafiği oluşturma etkinliğini birlikte adım adım yapalım. Hem çok eğlenceli hem de çok öğretici bir konu! Haydi başlayalım.
Bu etkinlik, bize verilen parçaları bir bütünün kesirleri olarak ifade etmeyi ve sonra bu kesirleri bir daire grafiğinde görselleştirmeyi öğretiyor. Aslında daire grafiği, bir bütünün parçalara nasıl ayrıldığını gösteren kocaman bir pastaya benzer!
Etkinlik 1: Daire Grafiği Oluşturuyorum
Öncelikle etkinlikteki adımları sırasıyla inceleyelim ve çözelim.
1. Adım: Görselde verilen eş çemberlerin içini kendi rengine boyayınız.
Bu adımda senden, kenar renkleri verilmiş küçük çemberlerin içlerini aynı renge boyaman isteniyor. Yani mavi kenarlı çemberleri maviye, kırmızı kenarlıları kırmızıya ve yeşil kenarlıları yeşile boyayacaksın. Bu, grafiğimizi daha anlaşılır hale getirecek.
2. Adım: Renklerine göre eş çemberlerin tüm eş çemberlerin kaçta kaçı olduğunu kesir gösterimiyle aşağıdaki noktalı yerlere yazınız. Daha sonra bu çemberlerin iç kısımlarını renklerine göre boyayınız.
İşte şimdi matematik yapma zamanı! Bizden her renkteki çember sayısının, toplam çember sayısına oranını kesir olarak bulmamız isteniyor. Haydi hesaplayalım.
Çözüm:
Adım 1: Toplam Çember Sayısını Bulalım
Önce dairenin etrafındaki bütün küçük çemberleri sayalım. Dikkatlice saydığımızda;
- 5 tane mavi çember
- 4 tane kırmızı çember
- 3 tane yeşil çember
olduğunu görüyoruz. Şimdi hepsini toplayarak toplam çember sayısını bulalım: 5 + 4 + 3 = 12. Demek ki bütünümüz 12 eş parçadan (çemberden) oluşuyor.
Adım 2: Her Rengin Kesir Değerini Hesaplayalım
Bir şeyin kesir olarak değerini bulurken, istenen parçayı (pay) bütünün (payda) üzerine yazarız. Yani formülümüz: Parça / Bütün
Mavi:
Toplam 12 çemberin 5 tanesi mavi. O zaman mavi çemberlerin kesir değeri şöyledir:
5/12 (On ikide beş)
Kırmızı:
Toplam 12 çemberin 4 tanesi kırmızı. O zaman kırmızı çemberlerin kesir değeri şöyledir:
4/12 (On ikide dört). Unutma, bu kesri sadeleştirebiliriz! Payı ve paydayı 4’e bölersek 1/4 kesrini elde ederiz. Yani kırmızı çemberler tüm çemberlerin üçte biridir.
Yeşil:
Toplam 12 çemberin 3 tanesi yeşil. O zaman yeşil çemberlerin kesir değeri şöyledir:
3/12 (On ikide üç). Bu kesri de sadeleştirebiliriz! Payı ve paydayı 3’e bölersek 1/4 kesrini elde ederiz. Yani yeşil çemberler de bütünün çeyreğidir.
Sonuç olarak noktalı yerlere şunları yazmalıyız:
- Mavi:5/12
- Kırmızı:4/12 (veya 1/3)
- Yeşil:3/12 (veya 1/4)
3. ve 4. Adımlar: Yarıçapları Çizip Bölgeleri Boyama
Bu son iki adımda ise bulduğumuz bu kesirleri daire grafiğine dönüştürüyoruz.
- 3. Adım’da, farklı renklerin birleştiği yerlerden merkeze (M noktasına) çizgiler (yarıçaplar) çizmemiz isteniyor. Bu çizgiler, pastamızı dilimlere ayırır.
- 4. Adım’da ise ayırdığımız bu dilimleri, o bölgedeki çemberlerin rengine göre boyarız. Yani 5 çemberlik bölümü maviye, 4 çemberlik bölümü kırmızıya ve 3 çemberlik bölümü yeşile boyadığımızda, işte karşımızda bir daire grafiği!
Gördüğün gibi, bu etkinlik sayesinde sayısal verileri (çember sayılarını) nasıl görsel bir şekle (daire grafiğine) dönüştürebileceğimizi öğrenmiş olduk. Harika iş çıkardın!