Harika bir çalışma kağıdı! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. Sınıf Matematik Öğretmenin. Gel şimdi bu olasılık konusuna birlikte bakalım ve soruları adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözelim. Hazır mısın?
***
HAZIR MIYIZ?
Bu bölümde bizden, gerçekleşmesi kesin olan olayları ve gerçekleşmesi imkânsız olan olayları bulmamız isteniyor. Unutma, bir olayın kesin olması demek, o olayın %100 gerçekleşeceği anlamına gelir. İmkânsız olması ise, o olayın asla gerçekleşemeyeceği demektir.
a) Karıncaların bizimle konuşması
Çözüm:
Adım 1: Düşünelim, karıncalar insanlar gibi ses telleriyle konuşabilir mi? Hayır, bu biyolojik olarak mümkün değil. Karıncalar kendi aralarında farklı yollarla anlaşsalar da bizimle Türkçe veya başka bir dilde konuşamazlar.
Adım 2: Bu durumun gerçekleşme ihtimali sıfırdır. Yani bu olay asla yaşanamaz.
Sonuç: Bu bir İMKÂNSIZ olaydır.
b) Paralel doğruların kesişmesi
Çözüm:
Adım 1: Paralel doğruların ne olduğunu hatırlayalım. Tıpkı bir tren rayı gibi, aralarındaki mesafe hiç değişmeden sonsuza kadar uzayan ve asla birbirine değmeyen doğrulardır.
Adım 2: Tanım gereği bu doğrular asla kesişmezler. Kesişmeleri mümkün değildir.
Sonuç: Bu bir İMKÂNSIZ olaydır.
c) Yarın sabah güneşin doğudan doğması
Çözüm:
Adım 1: Dünyamızın dönüşü sayesinde güneş her zaman doğudan doğar ve batıdan batar. Bu, bildiğimiz bir doğa kanunudur.
Adım 2: Herhangi bir aksilik olmazsa (ki bu evrensel bir kuraldır), yarın sabah da güneş yine doğudan doğacaktır. Bunun aksi düşünülemez.
Sonuç: Bu bir KESİN olaydır.
ç) Oynanacak voleybol maçında takımlardan birinin galip gelmesi
Çözüm:
Adım 1: Voleybol oyununun kurallarını düşünelim. Voleybolda beraberlik diye bir sonuç yoktur. Maçın sonunda mutlaka bir takım diğerini yenmiş olur.
Adım 2: Bu durumda, maç oynandığında iki takımdan birinin kazanacağı %100 bellidir.
Sonuç: Bu bir KESİN olaydır.
***
BAŞLAYALIM
Şimdi de olayların olma olasılıkları hakkında yorum yapacağız. Her olay kesin veya imkânsız olmak zorunda değil, değil mi? Bazı olaylar olabilir de olmayabilir de. İşte bunlara olası durumlar diyoruz.
1) Aşağıda verilen olayların olma olasılığı hakkında düşüncelerinizi yazıp arkadaşlarınızla tartışınız.
a) Yarın yağmur yağma olasılığı:
Düşüncemiz: Bu olay kesin ya da imkânsız değildir. Hava durumuna bağlı olarak gerçekleşebilir de gerçekleşmeyebilir de. Eğer hava çok bulutluysa yağmur yağma olasılığı yüksektir, ama masmavi bir gökyüzü varsa olasılık düşüktür. Kısacası bu, olası bir durumdur.
b) Ay’a giden bir astronotun uzay yürüyüşü yapma olasılığı:
Düşüncemiz: Astronotlar uzaya genellikle belirli görevler için giderler ve bu görevlerin içinde genellikle uzay yürüyüşü de bulunur. Bu yüzden Ay’a kadar giden bir astronotun uzay yürüyüşü yapması büyük bir ihtimaldir. Kesin değildir ama olasılığı çok yüksektir.
c) Havada uçan bir kedi görme olasılığı:
Düşüncemiz: Kedilerin kanatları yoktur ve uçma yetenekleri de yoktur. Bu yüzden havada kendi kendine uçan bir kedi görmek, tıpkı karıncaların konuşması gibi imkânsız bir olaydır.
2) Aşağıdaki kutudan çıkmış sözcükleri hiç duymuş muydunuz? Bu sözcüklerden en az birini kullanabileceğiniz cümleler kurunuz.
Elbette, bu kelimelerle olasılık durumlarını anlatan harika cümleler kurabiliriz. İşte birkaç örnek:
- Bir zarı attığımda üst yüze 7 gelmesi imkânsızdır.
- Bugün günlerden Salı ise, yarının Çarşamba olacağı kesindir.
- Hava çok kapalı, büyük ihtimalle birazdan yağmur yağacak.
- Yazılıdan 100 alıp almayacağımı bilmiyorum, belki alırım.
- İki takımdan hangisinin maçı kazanacağını tahmin etmek zor, şansları eşit gibi.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Olasılık konusu aslında günlük hayatta sürekli karşılaştığımız ve düşündüğümüz bir şey. Başarılar dilerim!