Merhaba sevgili öğrencim,
Harika sorularla karşı karşıyayız! Ben de senin 5. Sınıf Matematik öğretmenin olarak bu soruları birlikte çözmek için buradayım. Görseldeki soruları adım adım, kolayca anlayacağın bir dille açıklayacağım. Hazırsan başlayalım!
Soru 2: Bedirhan, oyuncak arabasının ve kaleminin boyunun uzunluğunu 10 cm’lik cetveli ile görseldeki gibi ölçmüştür. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Oyuncak arabanın boyunun santimetre cinsinden uzunluğunun kesir ve ondalık gösterimini yazınız.
Haydi birlikte cetvele bakalım ve arabanın boyunu dikkatlice ölçelim!
Adım 1: Cetvele baktığımızda oyuncak arabanın 9 cm‘yi geçtiğini ama 10 cm’ye tam olarak ulaşmadığını görüyoruz. Bu demek oluyor ki arabamızın boyu 9 tamdan biraz daha fazla.
Adım 2: Şimdi 9 ile 10 arasındaki küçük çizgilere odaklanalım. Santimetreler arası 10 eşit parçaya bölünmüştür. Arabanın ucu, 9’dan sonraki 6. küçük çizgide duruyor. Bu, 10 parçadan 6’sını ifade eder.
Adım 3: Bu bilgiyi kesir olarak yazarsak; 9 tamımız vardı, üzerine de 10’da 6’lık bir parça eklendi. Yani kesir olarak bu uzunluk 9 tam 6/10‘dur.
Adım 4: Bu kesri ondalık sayıya çevirmek ise çok kolay! “Dokuz tam onda altı” şeklinde okuduğumuz bu kesri ondalık olarak yazarken tam kısmı olan 9’u yazar, bir virgül koyar ve onda birler basamağına 6’yı yazarız.
Sonuç:
Kesir Gösterimi: 9 6/10 cm
Ondalık Gösterim: 9,6 cm
b) Kalemin boyunun santimetre cinsinden uzunluğunu yazınız.
Şimdi de aynı dikkatle kalemin boyunu ölçelim.
Adım 1: Cetvele baktığımızda kalemin ucunun 8 cm‘yi geçtiğini görüyoruz.
Adım 2: 8 ile 9 arasındaki küçük çizgileri saydığımızda, kalemin ucunun 8’den sonraki 2. çizgide olduğunu fark ediyoruz. Bu da bize 10 parçadan 2’sini gösterir.
Adım 3: Bu uzunluğu ondalık olarak ifade etmek en pratiği olacaktır. 8 tam ve onda 2’lik bir kısım, ondalık olarak 8,2 şeklinde yazılır.
Sonuç:
Kalemin boyu: 8,2 cm
Soru 3: Yanda 15 adet portakal ve 10 adet muz görseli verilmiştir. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Merve 15 adet portakalı 10 arkadaşına eşit olarak paylaştıracaktır. Her bir arkadaşına düşen portakal miktarını tam sayılı kesir olarak yazınız.
Bu bir paylaşma, yani bölme işlemi problemi. 15 portakalı 10 arkadaşa bölüştüreceğiz. Bakalım her birine ne kadar düşecek?
Adım 1: Öncelikle 15’in içinde 10’un kaç defa olduğuna bakalım. 15’i 10’a böldüğümüzde, her bir arkadaşa 1 tam portakal verebileceğimizi görürüz. (1 x 10 = 10 portakal dağıtıldı).
Adım 2: 15 portakaldan 10 tanesini dağıttık. Geriye kaç portakal kaldı? 15 – 10 = 5 portakal kaldı.
Adım 3: Kalan bu 5 portakalı da 10 arkadaşa eşit olarak paylaştırmamız gerekiyor. Bunu kesir olarak 5/10 şeklinde ifade ederiz. Yani 10 parçaya bölünen 5 portakal.
Adım 4: Şimdi bulduklarımızı birleştirelim. Her arkadaş 1 tam portakal ve ek olarak 5/10 portakal alıyor. Bunu tam sayılı kesir olarak yazarız.
Sonuç:
Her bir arkadaşa düşen portakal miktarı: 1 5/10
b) Merve 10 adet muzu 20 arkadaşına eşit olarak paylaştıracaktır. Her bir arkadaşına düşen muz sayısının ondalık gösterimini yazınız.
Burada dikkat etmen gereken bir nokta var. Paylaştırılacak muz sayısı (10), kişi sayısından (20) daha az. Bu demek oluyor ki kimse 1 tam muz alamayacak.
Adım 1: Bu paylaşımı kesir olarak ifade edelim. Paylaştırılacak nesne sayısı (10 muz) paya, kişi sayısı (20 arkadaş) ise paydaya yazılır. Kesrimiz: 10/20
Adım 2: Soru bizden ondalık gösterim istiyor. Ondalık gösterim için paydanın 10, 100 veya 1000 olması işimizi kolaylaştırır. 10/20 kesrini sadeleştirelim. Hem payı hem de paydayı 10’a bölebiliriz. Sonuç 1/2 olur. (Yani her iki kişiye bir muz düşüyor, bu da kişi başı yarım muz demektir!)
Adım 3: Şimdi 1/2 kesrini ondalık sayıya çevirelim. Paydasını 10 yapmak için kesri 5 ile genişletelim.
(1 x 5) / (2 x 5) = 5/10Adım 4: “Onda beş” olarak okunan 5/10 kesrinin ondalık gösterimi çok basittir.
Sonuç:
Her bir arkadaşa düşen muz sayısı: 0,5
Umarım çözümler ve açıklamalar anlaşılır olmuştur. Unutma, matematik pratik yaparak öğrenilir. Başka sorun olursa çekinme, yine sorabilirsin! Başarılar dilerim