Harika bir soru! Hadi birlikte bu grafik sorusunu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım. Unutmayın, grafik okumak bir nevi hikaye okumak gibidir, sadece sayılarla ve şekillerle anlatılır.
5. Bir galeride satılan araçların aylara göre dağılımı aşağıdaki grafikte verilmiştir.
Grafik: Aylara Göre Satılan Araba Sayısı
Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenemez?
Merhaba sevgili öğrencilerim, bu soruda bizden grafiği dikkatlice inceleyerek şıklardan hangisinin kesinlikle yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Grafik sorularında en önemli şey, grafiğin üzerindeki bilgileri doğru okumaktır. Haydi başlayalım!
Çözüm:
Adım 1: Grafiği İnceleyelim ve Verileri Okuyalım
Öncelikle grafikteki sütunların hangi sayılara denk geldiğini bulalım. Bu, soruyu çözmemiz için ilk ve en önemli adımdır.
- 1. Ay: Sütun tam olarak 45 sayısının hizasında. Demek ki 1. ay 45 araba satılmış.
- 2. Ay: Sütun 50 ile 55 çizgilerinin arasında. Tam olarak kaç olduğunu bilemiyoruz ama 50’den fazla, 55’ten az araba satılmış.
- 3. Ay: Sütun tam olarak 25 sayısının hizasında. Yani 3. ay 25 araba satılmış.
- 4. Ay: Sütun tam olarak 50 sayısının hizasında. Demek ki 4. ay 50 araba satılmış.
- 5. Ay: Sütun tam olarak 35 sayısının hizasında. Yani 5. ay 35 araba satılmış.
- 6. Ay: Sütun 35 ile 40 çizgilerinin arasında. Tam olarak kaç olduğunu bilemiyoruz ama 35’ten fazla, 40’tan az araba satılmış.
Bir de şuna dikkat edelim: Grafiğin dikey ekseni (araba sayısını gösteren) 0’dan değil, 10’dan başlıyor. Bu bazen grafiğin yanlış yorumlanmasına neden olabilir, aklımızda bulunsun.
Adım 2: Şıkları Tek Tek Değerlendirelim
Şimdi bulduğumuz bu bilgilerle şıkları kontrol edelim ve hangisinin kesinlikle söylenemeyeceğini, yani yanlış olduğunu bulalım.
A) Verilerin bulunduğu eksen 0’dan başlanarak uygun şekilde ölçeklendirilmediği için grafik hatalı yorumlara yol açabilir.
Bu ifade doğrudur. Grafikler genellikle 0’dan başlamalıdır ki karşılaştırmalar doğru yapılabilsin. 0’dan başlamadığı için, örneğin 3. aydaki satış (25 araba), 4. aydaki satışın (50 araba) yarısı olmasına rağmen sütun boyu yarısı gibi durmuyor. Bu durum yanıltıcı olabilir. Yani bu ifade söylenebilir.
B) 2. ayda satılan araba sayısı, grafik uygun şekilde ölçeklendirilmediği için tam olarak belirlenemez.
2. aydaki sütunun tepesi 50 ile 55 çizgileri arasında bir yerde bitiyor, tam bir çizgiye denk gelmiyor. Bu yüzden araba sayısını sadece tahmin edebiliriz, tam olarak bilemeyiz. Bu ifade de söylenebilir.
C) 6. ayda satılan araç, 3. ayda satılan araçların 2 katıdır.
Hemen bir hesap yapalım.
3. ayda satılan araç sayısı: 25
Bu sayının 2 katı: 25 x 2 = 50
Peki 6. ayda 50 araç mı satılmış? Grafiğe tekrar bakalım. 6. aydaki satış sayısı 35 ile 40 arasında bir değer. Kesinlikle 50 değil. Bu yüzden bu ifade kesinlikle yanlıştır.
D) En fazla aracın satıldığı ayda satılan araç sayısı 50 ve 55 arasındadır.
Grafikteki en uzun sütun 2. aya ait. Bu da en fazla aracın 2. ayda satıldığını gösterir. 2. ayda satılan araç sayısının 50 ile 55 arasında olduğunu zaten bulmuştuk. Dolayısıyla bu ifade de söylenebilir.
Adım 3: Sonucu Belirleyelim
Yaptığımız incelemeler sonucunda C şıkkındaki ifadenin matematiksel olarak yanlış olduğunu gördük. 3. ayda satılan 25 aracın 2 katı 50 eder, ancak 6. ayda satılan araç sayısı 50 değildir.
Sonuç:
Bu nedenle, “kesin olarak söylenemeyecek” olan ifade C seçeneğidir.