6. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 109

Harika bir soru, sevgili öğrencim! Hadi gel bu grafiği birlikte bir dedektif gibi inceleyelim ve soruların cevaplarını adım adım bulalım. Unutma, grafikler bize sayılarla bir hikaye anlatır, bizim görevimiz bu hikayeyi doğru okumak.

a) Verilen grafikler arasındaki farkı belirleyerek yazınız.

Bu soruda bizden grafikteki iki farklı bilgiyi, yani “Kayıtlı üye sayısı” ile “Yararlanan kişi sayısı”nı karşılaştırmamız isteniyor. Hadi bakalım!

• Adım 1: Grafiği Tanıyalım

  Grafiğimizde turuncu sütunlar kütüphaneye kayıtlı olan üye sayısını, pembe sütunlar ise o yıl içinde kütüphaneden faydalanan toplam kişi sayısını gösteriyor. En önemli detaylardan biri de grafiğin sol üst köşesinde yazan (x 1 000 000) ifadesi. Bu, gördüğümüz her sayıyı 1 milyon ile çarpmamız gerektiği anlamına geliyor. Yani 10 yazıyorsa, aslında o 10 milyon demektir.

• Adım 2: Sütunları Karşılaştıralım

  Şimdi her yıla tek tek bakalım:

  • 2019 yılında: Turuncu sütun (kayıtlı üye) yaklaşık 4 milyon iken, pembe sütun (yararlanan kişi) 30 milyonu geçmiş.
  • 2020 yılında: Turuncu sütun yine 4 milyon civarında, pembe sütun ise 14 milyon civarında.
  • 2021 yılında: Turuncu sütun 5 milyon, pembe sütun ise 16 milyon civarında.
  • 2022 yılında: Turuncu sütun 6 milyon, pembe sütun ise 27 milyon civarında.
  • 2023 yılında: Turuncu sütun 6 milyon, pembe sütun ise 34 milyon civarında.

  Gördüğün gibi, her yıl pembe sütunlar turuncu sütunlardan kat kat daha uzun!

• Adım 3: Farkı Yorumlayalım

  Bu durum bize şunu gösteriyor: Kütüphanelerden yararlanan kişi sayısı, kütüphanelere kayıtlı olan üye sayısından her zaman çok daha fazladır.

  Sonuç: Grafikler arasındaki en temel fark, kütüphanelerden yararlanan kişi sayısının, kayıtlı üye sayısından daima daha yüksek olmasıdır. Bu da demek oluyor ki, insanlar kütüphaneye üye olmasalar bile hizmetlerinden faydalanabiliyorlar veya bir üye yıl içinde kütüphaneyi defalarca ziyaret ediyor.

b) Bu veri setini en uygun şekilde görselleştiren grafik hangisidir? Nedenini açıklayınız.

Bu soruda, bu bilgileri göstermek için seçilen grafik türünün doğru bir seçim olup olmadığını değerlendirmemiz isteniyor.

• Adım 1: Grafik Türünü Söyleyelim

  Görselde kullanılan grafik türü, ikili sütun grafiğidir. Çünkü her yıl için iki farklı veriyi (kayıtlı ve yararlanan) iki ayrı sütunla gösteriyor.

• Adım 2: Neden Uygun Olduğunu Açıklayalım

  İkili sütun grafikleri, birden fazla veri grubunu karşılaştırmak için en ideal grafik türlerinden biridir. Neden mi?

  Çünkü yan yana duran farklı renkteki sütunlar sayesinde, her bir yıl için “kayıtlı üye” ile “yararlanan kişi” arasındaki farkı bir bakışta, çok net bir şekilde görebiliyoruz. Eğer bu verileri tek bir çizgi grafiği veya daire grafiği ile göstermeye çalışsaydık, karşılaştırma yapmak bu kadar kolay olmazdı.

• Adım 3: Sonuca Varalım

  Sonuç: Evet, bu veri setini görselleştirmek için kullanılan ikili sütun grafiği çok uygun bir seçimdir. Çünkü yıllara göre iki farklı kategorideki veriyi (üye sayısı ve yararlanan sayısı) net bir şekilde karşılaştırmamıza olanak tanır.

c) Hangi grafik bu veri grubu hakkında hatalı yorumlar yapmamıza sebep olabilir? Nedenini açıklayınız.

Bu soru biraz dikkat gerektiriyor. Aslında elimizde sadece bir grafik var. Soru, bu grafiğe bakarken bizi hangi durumların hataya sürükleyebileceğini soruyor.

• Adım 1: En Büyük Hata Kaynağını Bulalım

  Grafiği incelerken yapılabilecek en büyük hata, sol üst köşedeki (x 1 000 000) yani “milyon” ifadesini gözden kaçırmaktır.

• Adım 2: Hatalı Yorumu Örnekleyelim

  Eğer bir kişi bu ifadeye dikkat etmezse, örneğin 2023 yılı için kütüphaneden yararlanan kişi sayısının 34’e yaklaştığını görüp “Sadece 34 kişi yararlanmış, ne kadar az!” diye düşünebilir. Bu, kocaman bir hata olurdu! Çünkü doğru sayı 34 değil, 34 x 1.000.000 = 34.000.000 (otuz dört milyon) kişidir.

• Adım 3: Sonucu Açıklayalım

  Sonuç: Grafiğin kendisi hatalı değil, ancak grafiği okuyan bir kişinin dikey eksendeki (sayıların olduğu eksen) ölçeği ve (x 1 000 000) gibi çarpanları dikkate almaması, veriler hakkında tamamen yanlış ve küçümseyici yorumlar yapmasına sebep olabilir. Bu nedenle grafik okurken her ayrıntıya dikkat etmeliyiz.