Harika bir çalışma! Sevgili öğrencilerim, gelin bu güzel soruları birlikte, adım adım çözelim. Unutmayın, matematik sabır ve anlama işidir. Her adımı anladığınızdan emin olarak ilerleyelim.
a) Bir pastayı 2 kişiye eşit olarak paylaştırırsak her bir kişiye ne kadar pasta düşer?
Bu soruda aslında bize 1 bütün pastayı 2’ye bölmemiz söyleniyor. Bu işlemi kesir olarak 1/2 şeklinde veya bölme işlemi olarak 1 ÷ 2 şeklinde gösterebiliriz. Gelin şimdi bu bölme işlemini yapıp ondalık gösterimini bulalım.
- Adım 1: 1’i 2’ye böleceğiz. 1’in içinde 2 olmadığı için, sonucun başına bir “0,” yazarız. Bu virgülü koyduğumuz için 1’in yanına bir sıfır (0) ekleyebiliriz. Sayımız artık 10 oldu.
- Adım 2: Şimdi 10’u 2’ye bölelim. 10’un içinde 2, tam 5 kere vardır. (5 x 2 = 10)
- Adım 3: Sonucumuzun virgülünden sonraki kısma 5 yazarız.
Böylece 1 ÷ 2 = 0,5 sonucunu buluruz.
Sonuç: Her bir kişiye 0,5 yani yarım pasta düşer.
b) Bir araba 6 litre benzinle 30 kilometre yol gidiyor. Bu arabanın bir kilometrede tükettiği yakıt miktarı kaç litredir?
Bu soruyu çözmek için “1 kilometrede ne kadar yakıt tüketir?” diye düşünmeliyiz. Toplam yakıt miktarını, gidilen toplam yola bölersek, 1 kilometrede harcanan yakıtı buluruz. Yani 6 litreyi 30 kilometreye böleceğiz.
- Adım 1: İşlemimiz 6 ÷ 30 olacak. 6’nın içinde 30 olmadığı için, sonucun başına “0,” yazarız ve 6’nın yanına bir sıfır (0) ekleriz. Sayımız 60 olur.
- Adım 2: Şimdi 60’ı 30’a bölelim. 60’ın içinde 30 tam 2 kere vardır. (2 x 30 = 60)
- Adım 3: Sonucumuzun virgülünden sonraki kısma 2 yazarız.
Böylece 6 ÷ 30 = 0,2 buluruz.
Sonuç: Bu araba bir kilometrede 0,2 litre yakıt tüketir.
c) Yanda karesel bölge biçiminde bir bahçe verilmiştir. Bu bahçenin çevresi 17 metre ise bir kenarının uzunluğu kaç metredir?
Sevgili çocuklar, unutmayalım ki karenin 4 kenarı vardır ve bütün kenarları birbirine eşittir. Çevre demek, bütün kenarların toplamı demektir. O zaman bir kenarı bulmak için çevreyi 4’e bölmemiz gerekir.
- Adım 1: İşlemimiz 17 ÷ 4 olacak. 17’nin içinde 4, 4 kere vardır. (4 x 4 = 16). 17’den 16’yı çıkarınca 1 kalır.
- Adım 2: Bölme işlemine devam etmek için sonucumuz olan 4’ün yanına bir virgül (,) koyarız ve kalan 1’in yanına bir sıfır (0) ekleriz. Sayımız 10 olur.
- Adım 3: Şimdi 10’u 4’e bölelim. 10’un içinde 4, 2 kere vardır. (2 x 4 = 8). 10’dan 8’i çıkarınca 2 kalır.
- Adım 4: Kalan 2’nin yanına bir sıfır (0) daha ekleriz. Sayımız 20 olur. 20’yi 4’e böldüğümüzde tam 5 buluruz. (5 x 4 = 20).
Sonucu birleştirdiğimizde 4,25 buluruz.
Sonuç: Bahçenin bir kenarının uzunluğu 4,25 metredir.
ç) 144 TL’yi eşit olarak paylaşmak isteyen 5 arkadaştan her birine kaç TL düşer?
Burada yapmamız gereken şey çok basit: toplam parayı, kişi sayısına bölmek. Yani 144’ü 5’e böleceğiz.
- Adım 1: 144 ÷ 5 işlemine başlayalım. 14’ün içinde 5, 2 kere vardır (2 x 5 = 10). Kalan 4’tür.
- Adım 2: Yukarıdaki 4’ü aşağı indiririz, sayımız 44 olur. 44’ün içinde 5, 8 kere vardır (8 x 5 = 40). Kalan 4’tür.
- Adım 3: Bölmeyi bitirmek için sonucumuz olan 28’in yanına virgül (,) koyarız ve kalan 4’ün yanına bir sıfır (0) ekleriz. Sayımız 40 olur.
- Adım 4: 40’ı 5’e böldüğümüzde tam 8 buluruz (8 x 5 = 40).
Böylece sonucu 28,8 olarak buluruz.
Sonuç: Her bir arkadaşa 28,8 TL (yani 28 lira 80 kuruş) düşer.
d) 8 litresi 180 TL olan sütün 1 litresi kaç TL’dir?
Bize 8 litrenin fiyatı verilmiş ve 1 litrenin fiyatı soruluyor. Bu tür sorularda toplam fiyatı, toplam litreye bölerek birim fiyatı, yani 1 litrenin fiyatını bulabiliriz. Haydi 180’i 8’e bölelim.
- Adım 1: 180 ÷ 8 işlemine başlayalım. 18’in içinde 8, 2 kere vardır (2 x 8 = 16). Kalan 2’dir.
- Adım 2: Yukarıdaki 0’ı aşağı indiririz, sayımız 20 olur. 20’nin içinde 8, 2 kere vardır (2 x 8 = 16). Kalan 4’tür.
- Adım 3: Sonucumuz olan 22’nin yanına bir virgül (,) koyarız ve kalan 4’ün yanına bir sıfır (0) ekleriz. Sayımız 40 olur.
- Adım 4: 40’ı 8’e böldüğümüzde tam 5 buluruz (5 x 8 = 40).
Sonucumuz 22,5 oldu.
Sonuç: Sütün 1 litresi 22,5 TL‘dir (yani 22 lira 50 kuruş).
e) Aşağıdaki görselde eşit aralıklarla aydınlatma direği dikilen bir yol verilmiştir. Bu yolun uzunluğu 254 m ise iki direk arası mesafe kaç metredir?
Bu soruya çok dikkat edelim, burada küçük bir tuzak olabilir! Yolun tamamını, direk sayısına değil, direklerin arasındaki boşluk (aralık) sayısına bölmeliyiz.
Unutmayın: Ağaç veya direk sorularında her zaman aralık sayısı, direk sayısından 1 eksiktir.
- Adım 1: Görseldeki direkleri sayalım. Toplam 6 tane aydınlatma direği var.
- Adım 2: Şimdi de direklerin arasındaki boşlukları sayalım. Toplam 5 tane eşit aralık (boşluk) var.
- Adım 3: Yolun toplam uzunluğunu (254 m), aralık sayısına (5) bölerek iki direk arasındaki mesafeyi bulabiliriz. İşlemimiz: 254 ÷ 5.
- Adım 4: 25’in içinde 5, 5 kere vardır (5 x 5 = 25). Kalan 0’dır. Yukarıdaki 4’ü aşağı indiririz.
- Adım 5: 4’ün içinde 5 yoktur, bu yüzden sonucumuzdaki 5’in yanına bir sıfır (0) yazarız.
- Adım 6: Şimdi sonucumuz olan 50’nin yanına bir virgül (,) koyarız ve kalan 4’ün yanına bir sıfır (0) ekleriz. Sayımız 40 olur.
- Adım 7: 40’ı 5’e böldüğümüzde 8 buluruz (8 x 5 = 40).
Sonucumuz 50,8 oldu.
Sonuç: İki direk arası mesafe 50,8 metredir.