Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 6. Sınıf Matematik öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte, bir sorunun “araştırma sorusu” olup olmadığını nasıl anlayacağımızı öğreneceğiz. Kitabımızdaki etkinliği adım adım, hep birlikte çözeceğiz. Unutmayın, bir sorunun araştırma sorusu olabilmesi için birden fazla veri toplamamız ve bu verilerin birbirinden farklı sonuçlar verebilmesi gerekir. Eğer bir sorunun tek bir cevabı varsa, o bir araştırma sorusu değildir.
Haydi bakalım, şimdi görseldeki soruları tek tek inceleyelim!
a) Bilge’nin kitaplığında kaç tane hikâye kitabı vardır?
Çözüm:
Adım 1: Bu sorunun cevabını nasıl bulabileceğimizi düşünelim. Bilge’nin kitaplığına gidip hikâye kitaplarını saymamız yeterlidir, değil mi?
Adım 2: Sayma işlemi bittiğinde bulacağımız sonuç tek bir sayıdır. Örneğin, “Bilge’nin 45 tane hikâye kitabı vardır” deriz ve cevap biter. Bu sorunun birden fazla farklı cevabı yoktur. Veriler kişiden kişiye veya durumdan duruma değişiklik göstermez.
Sonuç:
Bu soru, tek ve net bir cevabı olduğu için bir araştırma sorusu değildir.
b) Türkiye’de illere göre kayak merkezi sayısı kaçtır?
Çözüm:
Adım 1: Bu soruyu cevaplamak için Türkiye’deki her bir ili incelememiz ve o ildeki kayak merkezi sayısını bulmamız gerekir.
Adım 2: Her il için farklı bir sonuç bulabiliriz. Mesela Erzurum için farklı, Bursa için farklı, Antalya için farklı bir sayı elde ederiz. Gördüğünüz gibi, elimizde bir sürü farklı veri (sayı) birikmiş olur. Bu verileri toplayıp bir tabloya veya grafiğe dökebiliriz.
Sonuç:
Bu soru, birden fazla veri toplamayı gerektirdiği ve bu veriler ilden ile değişiklik gösterdiği için bir araştırma sorusudur. Harika bir örnek!
c) 6-A sınıfındaki öğrencilerin matematik dersinden bir haftada çözdüğü soru sayısı kaçtır?
Çözüm:
Adım 1: Bu soruyu cevaplamak için 6-A sınıfındaki her bir öğrenciye bir hafta boyunca kaç matematik sorusu çözdüğünü sormamız gerekir.
Adım 2: Sınıftaki her öğrenci muhtemelen farklı sayıda soru çözmüştür. Ali 150, Ayşe 180, Mehmet 135 gibi… Her öğrenciden farklı bir cevap, yani farklı bir veri alırız. Bu da demek oluyor ki, elimizde karşılaştırabileceğimiz, analiz edebileceğimiz bir veri grubu oluşur.
Sonuç:
Bu soru, bir gruptan (6-A sınıfı) veri toplamayı gerektirdiği ve toplanan veriler kişiden kişiye farklılık gösterdiği için bu da bir araştırma sorusudur.
ç) İzmir’in nüfusu en fazla olan ilçesi hangisidir?
Çözüm:
Adım 1: Bu soruya cevap vermek için İzmir’in tüm ilçelerinin nüfuslarını öğrenmemiz gerekir. Bu bir veri toplama işlemidir, doğru.
Adım 2: Ancak soru bizden bu verileri analiz etmemizi değil, sadece “en fazla” olana sahip olan tek bir ilçeyi bulmamızı istiyor. Cevabımız “X ilçesidir” gibi tek bir isim olacaktır. Yani sorunun cevabı tek ve nettir.
Adım 3: Eğer soru “İzmir’in ilçelerinin nüfus dağılımı nasıldır?” şeklinde olsaydı, o zaman bir araştırma sorusu olurdu. Çünkü o zaman her ilçenin nüfusunu inceler ve karşılaştırırdık. Ama sadece “en” olanı sorduğu için cevap tektir.
Sonuç:
Bu soru, cevabı tek bir bilgiye dayandığı için bir araştırma sorusu değildir.
Umarım araştırma sorularının mantığını iyice anlamışsınızdır çocuklar. Bir sonraki derste görüşmek üzere!