Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir “Hazır mıyız?” sayfasıyla karşı karşıyayız. Bu sorular, veri toplama ve grafik yorumlama becerilerimizi tazelemek için çok güzel bir fırsat. Gelin, bu soruları birlikte adım adım, tane tane çözelim.
1) Bir okul gezisi için gidilecek yerlerle ilgili bir araştırma yapmanız istenmektedir. Bu süreçte veri toplamak için bir araştırma sorusu belirlemeniz gerekmektedir.
a) Araştırma sorunuzu sınıf arkadaşlarınızla tartışarak belirleyiniz ve yazınız.
Sevgili çocuklar, bir araştırma yaparken en önemli ilk adım, doğru soruyu sormaktır. Sorumuz, net ve anlaşılır olmalı ki herkesten kolayca cevap toplayabilelim. Okul gezisi için bir yer belirlemeye çalıştığımıza göre, sorumuz da bununla ilgili olmalı.
Örnek bir araştırma sorusu şöyle olabilir:
“Okulumuzun düzenleyeceği bahar gezisi için, aşağıda belirtilen yerlerden hangisine gitmeyi en çok istersiniz?”
- Bilim ve Teknoloji Merkezi
- Arkeoloji Müzesi
- Doğal Yaşam Parkı (Hayvanat Bahçesi)
- Tarihi Kale ve Şehir Surları
Bakın, bu soru çok net değil mi? Herkese seçenekler sunduğumuz için, cevapları toplamak ve karşılaştırmak çok daha kolay olacaktır.
b) Bu araştırma sürecinde veri toplamak için hangi araçları kullanabilirsiniz?
Harika bir soru belirledik! Şimdi sıra geldi arkadaşlarımızın cevaplarını, yani verileri toplamaya. Bunun için birkaç farklı yöntem kullanabiliriz:
- Anket Yapmak: En yaygın ve kolay yöntemlerden biridir. Hazırladığımız soruyu ve seçenekleri bir kağıda yazarak veya dijital bir form oluşturarak arkadaşlarımıza dağıtabiliriz. Onlar da kendi tercihlerini işaretlerler.
- Oylama Yapmak: Sınıfta el kaldırarak basit bir oylama yapabiliriz. Tahtaya seçenekleri yazarız ve her seçenek için kaç kişinin el kaldırdığını sayarız. Bu da hızlı bir veri toplama yöntemidir.
- Görüşme (Mülakat) Yapmak: Her arkadaşımıza tek tek sorumuzu sorup cevabını not alabiliriz. Bu biraz daha uzun sürer ama bazen neden o seçeneği seçtiklerini de öğrenme fırsatımız olur.
c) Elde ettiğiniz kategorik verileri hangi görselleştirme aracıyla göstermeyi tercih edersiniz? Nedenleriyle açıklayınız.
Verilerimizi topladık diyelim. Şimdi bu sayıları herkesin bir bakışta anlayabileceği şekilde göstermemiz lazım. Gezi yerleri (Müze, Park vb.) sayısal bir değer olmadığı için bu tür verilere kategorik veri diyoruz.
Kategorik verileri göstermek için en uygun görselleştirme araçlarından biri Sütun Grafiği‘dir.
Neden mi Sütun Grafiği?
- Çünkü sütun grafiği, farklı kategorilerin ne kadar tercih edildiğini karşılaştırmak için harikadır.
- Hangi seçeneğin en popüler, hangisinin en az popüler olduğunu sütunların uzunluğuna bakarak anında görebiliriz.
- Çizmesi ve okuması oldukça kolaydır.
Verilerimizi önce bir sıklık tablosu veya çetele tablosu ile düzenleyip sonra bunu sütun grafiğine dönüştürmek en doğru yol olacaktır.
2) Bir üniversitenin yaptığı çalışmada öğrencilerin en çok ilgi duyduğu bilimsel alanlar araştırılmış ve ulaşılan veriler yandaki sütun grafiği ile gösterilmiştir. Bu grafiğe göre gelecekte hangi bilimsel alanın daha fazla ilgi göreceğini düşünüyorsunuz? Nedenleriyle açıklayınız.
Şimdi de önümüzdeki grafiği bir dedektif gibi inceleyip geleceğe yönelik bir tahminde bulunalım. Haydi başlayalım!
Adım 1: Grafiği Anlayalım
Öncelikle grafiğin bize ne anlattığına bakalım. Grafiğin başlığı “Öğrencilerin En Çok İlgi Duydukları Bilimsel Alanlar”. Dikey eksen (yukarıdan aşağı) öğrenci sayısını gösteriyor ama dikkat! Yanında (x1000) yazıyor. Bu, gördüğümüz her sayıyı 1000 ile çarpmamız gerektiği anlamına gelir. Yatay eksen (soldan sağa) ise bilimsel alanları gösteriyor.
- Uzay ve Astronomi: Sütun 18’i gösteriyor. Yani 18 x 1000 = 18.000 öğrenci.
- Biyoloji: Sütun 14 ile 16’nın tam ortasında, yani 15’i gösteriyor. 15 x 1000 = 15.000 öğrenci.
- Fizik: Sütun 10’u gösteriyor. 10 x 1000 = 10.000 öğrenci.
- Kimya: Sütun 12’yi gösteriyor. 12 x 1000 = 12.000 öğrenci.
- Mühendislik: Sütun 14’ü gösteriyor. 14 x 1000 = 14.000 öğrenci.
Adım 2: En Çok İlgi Gören Alanı Bulalım
Grafikteki en uzun sütun, en çok ilgi gören alanı temsil eder. Baktığımızda, 18.000 öğrenci ile en uzun sütunun Uzay ve Astronomi alanına ait olduğunu net bir şekilde görüyoruz.
Adım 3: Geleceğe Yönelik Yorum Yapalım
Soru bizden gelecekte hangi alanın daha fazla ilgi göreceğini tahmin etmemizi istiyor.
Sonuç:
Grafiğe göre, günümüzde öğrenciler arasında en popüler olan bilimsel alan Uzay ve Astronomi‘dir. Bir alanın şu anki popülerliği, gelecekte de ilgiyi üzerine çekeceğinin önemli bir göstergesidir. İnsanların uzaya, gezegenlere ve yıldızlara olan merakı sürekli artıyor. Bu nedenle, grafikteki verilere dayanarak gelecekte de Uzay ve Astronomi alanının daha fazla ilgi göreceğini düşünebiliriz.