Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte veri toplama ve araştırmalarda karşımıza çıkabilecek önemli bir konu olan “yanlılık” üzerine düşüneceğiz. Önümüzdeki etkinlikteki soruları adım adım, hep birlikte analiz edip cevaplayalım. Hazırsanız, başlayalım!
a) Sizce bu form 6. sınıflar için uygun bir anket formu mudur?
Haydi bu anket formunu birlikte inceleyelim. Formda “Takı tasarım seti”, “Dikiş seti”, “Bez bebek tasarım seti” gibi seçenekler var.
Adım 1: Öncelikle 6. sınıf öğrencilerinin ilgi alanlarını düşünelim. Sizler artık büyüyorsunuz ve ilgi alanlarınız çeşitleniyor. Sadece bu listedeki oyuncaklar mı ilginizi çekiyor? Muhtemelen hayır.
Adım 2: Anketteki oyuncak seçeneklerinin daha çok belirli bir grubun (örneğin genellikle kız öğrencilerin oynamayı tercih ettiği düşünülen) ilgi alanlarına yönelik olduğunu fark ediyoruz. Sınıfımızda erkek öğrenciler de var ve onların sevebileceği oyuncaklara pek yer verilmemiş.
Sonuç: Bu nedenlerle, bu anket formunun tüm 6. sınıf öğrencilerini kapsamadığı için uygun bir form olduğunu söyleyemeyiz.
b) Sizce oluşturulan ankette yanlılık var mıdır? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşarak tartışınız.
“Yanlılık” kelimesi size ne ifade ediyor? Bir araştırmada yanlılık olması, o araştırmanın adil olmaması, bir tarafı daha çok tutması anlamına gelir.
Adım 1: Anketteki seçeneklere tekrar göz atalım: Takı seti, dikiş seti, örgü seti, mutfak seti… Bu seçenekler belirli bir ilgi alanına odaklanmış durumda.
Adım 2: Anketin amacı 6-A sınıfındaki tüm öğrencilerin en sevdiği oyuncakları bulmak. Ancak anket, seçenekleri kısıtlayarak sanki sadece belirli tür oyuncakları seven öğrencilere soru soruyormuş gibi bir izlenim bırakıyor. Bu durum, araştırmanın sonucunu etkiler ve doğru bir sonuca ulaşmamızı engeller.
Sonuç: Evet, bu ankette kesinlikle yanlılık vardır. Çünkü anket, bütün sınıfın ilgi alanlarını yansıtmak yerine, sadece bir grubun ilgi alanlarına yönelik seçenekler sunarak taraf tutmaktadır.
c) Anket formunun bu sınıfa uygun hâle gelmesi için forma hangi oyuncak seçenekleri eklenebilir? Fikirlerinizi yazıp arkadaşlarınızla paylaşınız. Daha sonra arkadaşlarınızın fikirlerini ön yargısız ve saygılı biçimde dinleyerek seçenekleri belirleyiniz.
Harika bir soru! Bir anketi daha adil ve doğru sonuçlar verecek hâle getirmek bizim elimizde. Anketi daha kapsayıcı yapmak için sınıfımızdaki herkesin ilgi alanını düşünmeliyiz.
Adım 1: Anketi daha zenginleştirmek için aklımıza gelen farklı türdeki oyuncakları ve etkinlikleri düşünelim.
Adım 2: İşte forma ekleyebileceğimiz bazı harika seçenekler:
- Video oyunları / Konsol oyunları
- Akıl ve zeka oyunları (Satranç, zeka küpü, kutu oyunları vb.)
- Spor malzemeleri (Futbol topu, basketbol topu, paten, kaykay vb.)
- Model araba, uçak veya robot setleri
- Uzaktan kumandalı araçlar (Drone, araba vb.)
- Legolar ve yapım setleri
- Deney setleri (Bilim setleri)
- Müzik aletleri
Sonuç: Bu gibi seçenekleri ekleyerek anketimizi çok daha adil ve eğlenceli bir hâle getirebiliriz. Böylece herkes kendi sevdiği bir seçeneği bulabilir.
ç) Bir anket formunda hataları en aza indirmek için neler yapılmalıdır? Fikirlerinizi yazarak arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bir araştırma yaparken en doğru sonuçlara ulaşmak isteriz. İşte bunun için anket hazırlarken dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar:
Adım 1: Anketin amacını net bir şekilde belirlemeliyiz. Kime, neyi sormak istiyoruz?
Adım 2: Soruları herkesin anlayacağı şekilde, basit ve net bir dille sormalıyız.
Adım 3: Seçenekleri belirlerken tarafsız olmalıyız. Herkesin ilgi alanını kapsayacak kadar çeşitli seçenekler sunmalıyız. Yukarıdaki soruda yaptığımız gibi!
Adım 4: İnsanları belirli bir cevaba yönlendirecek sorulardan kaçınmalıyız. Örneğin, “En harika oyun olan futbolu seviyor musun?” yerine “Hangi sporları seversin?” diye sormak daha doğrudur.
Adım 5: Belki de en önemlilerinden biri, anketin sonuna “Diğer: ……” gibi bir seçenek eklemektir. Böylece listede olmayan bir cevabı olanlar da kendi fikirlerini yazabilirler.
Sonuç: Bu adımlara dikkat ederek hazırlayacağımız bir anket, çok daha doğru ve güvenilir sonuçlar verecektir. Unutmayın, iyi bir araştırma adil sorularla başlar!