Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte bir istatistiksel araştırma projesinin nasıl planlanacağını öğreneceğiz. Bu etkinlik, bize bir araştırma yaparken hangi adımları izlememiz gerektiğini gösteriyor. Haydi gelin, bu etkinliği birlikte adım adım planlayalım ve soruları cevaplayalım.
a) Araştırmanın amacı nedir?
Araştırmamızın amacı, sorunun içinde aslında bize verilmiş. Amaç, 6-A sınıfındaki öğrencilerin bir gün içinde ortalama olarak kaç dakika kitap okuduklarını bulmaktır. Yani biz bu araştırma sonunda “6-A sınıfı günde ortalama X dakika kitap okuyor.” diyebilmek istiyoruz.
b) Bu araştırmaya uygun olarak oluşturulabilecek araştırma sorusu ne olabilir? Arkadaşlarınızla paylaşarak tartışınız.
Amacımıza ulaşmak için arkadaşlarımıza net bir soru sormamız gerekir. Bu soru, herkesin anlayacağı ve bize istediğimiz bilgiyi (veriyi) verecek bir soru olmalıdır. Aklıma gelen birkaç örnek araştırma sorusu şunlar olabilir:
- “Dün kaç dakika kitap okudun?”
- “Bir hafta boyunca her gün kaç dakika kitap okuduğunu not alıp, günlük ortalamanı söyler misin?”
İlk soru daha hızlı sonuç verir ama sadece bir günü yansıtır. İkinci soru daha doğru bir ortalama verir ama veri toplamak daha uzun sürer. Bu yüzden en uygunu, belki de şöyle bir soru sormaktır: “Genellikle bir günde ortalama kaç dakika kitap okursun?”
c) Verileri nereden toplarsınız? Hedef kitlenizi yazınız.
Bir araştırmada veri toplayacağımız gruba hedef kitle denir. Bizim araştırmamızda verileri kimlerden toplayacağımız çok açık bir şekilde belirtilmiş.
Adım 1: Hedef kitlemiz, araştırmayı yapmak istediğimiz gruptur.
Adım 2: Soruda “6-A sınıfındaki öğrenciler” dediği için, bizim hedef kitlemiz de 6-A sınıfındaki tüm öğrencilerdir.
Sonuç: Verileri 6-A sınıfındaki arkadaşlarımızdan toplayacağız.
ç) Hangi veri toplama araçlarını kullanırsınız?
Veri toplamak için kullanabileceğimiz farklı yöntemler vardır. Bu yöntemlere veri toplama araçları diyoruz. Bu araştırma için şunları kullanabiliriz:
- Anket: Her arkadaşımıza üzerinde “Günde ortalama kaç dakika kitap okuyorsunuz?” yazan küçük kağıtlar dağıtıp cevaplarını yazmalarını isteyebiliriz. Bu, en kolay yöntemlerden biridir.
- Görüşme (Mülakat): Her arkadaşımıza sorumuzu tek tek sözlü olarak sorup cevaplarını not alabiliriz.
d) Bu araştırma için veri toplama sürecine ne kadar zaman ayırmalısınız?
Bu sorunun cevabı biraz bize bağlı. Eğer anket yapacaksak, bir dersin veya bir teneffüsün başında anket kağıtlarını dağıtıp sonunda toplayabiliriz. Yani bu işi 1 gün içinde rahatlıkla bitirebiliriz. Eğer herkesle tek tek görüşme yapacaksak bu biraz daha uzun sürebilir, belki 1-2 gün ayırmak gerekebilir. En mantıklısı, bu iş için bir veya iki günlük bir süre belirlemektir.
e) Topladığınız verileri kaydetmek ve görselleştirmek için hangi araçları tercih edersiniz? (dijital araç gereçler, not defteri vb.)
Verileri topladıktan sonra onları düzenli bir şekilde kaydetmemiz ve başkalarının da anlayacağı şekilde göstermemiz gerekir.
- Kaydetmek için: En basitinden bir not defterine tüm cevapları alt alta yazabiliriz. Daha düzenli olsun isterseniz, bilgisayarda bir tablo oluşturma programı (Excel gibi) kullanabiliriz.
- Görselleştirmek için: Sayıları bir grafiğe dönüştürmek, sonuçları anlamayı çok kolaylaştırır. Bunun için şunları kullanabiliriz:
- Sıklık Tablosu: Hangi cevabın kaç kişi tarafından verildiğini gösteren bir tablo yapabiliriz.
- Sütun Grafiği: En çok tercih edilen yöntemlerden biridir. Her öğrencinin okuma süresini veya belirli süre aralıklarında kaç öğrenci olduğunu sütunlarla gösterebiliriz. Bu, karşılaştırma yapmak için harikadır.
f) Oluşturduğunuz araştırma planını sınıf arkadaşlarınızla paylaşarak onların araştırma planları ile karşılaştırınız. Planınızın güçlü ve zayıf yönlerini arkadaşlarınızla tartışınız.
Bu son adım, aslında araştırmamızın en önemli kısımlarından biridir. Çünkü tek başımıza yaptığımız bir planda gözden kaçırdığımız şeyler olabilir.
Planımızı arkadaşlarımızla paylaştığımızda, onların farklı fikirlerini duyarız. Belki bir arkadaşımız çok daha pratik bir veri toplama yöntemi düşünmüştür. Belki de bizim sorduğumuz sorunun kafa karıştırıcı olabileceğini söyler. Bu tartışma sayesinde;
- Güçlü Yönler: Planımızın iyi işleyen, doğru düşünülmüş kısımlarını fark ederiz.
- Zayıf Yönler: Planımızdaki eksik veya hatalı kısımları görür ve onları düzeltme şansı buluruz.
Unutmayın ki, iyi bir araştırma iyi bir planlama ve iş birliği ile yapılır!