6. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 77
Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencilerim!
Harika bir konu olan “Verileri Görselleştirme ve Özetleme” ile ilgili sorulara bakacağız bugün. Unutmayın, matematik sadece sayılardan ibaret değildir; aynı zamanda bilgileri anlamak ve yorumlamak için harika bir araçtır. Şimdi gönderdiğin görseldeki soruları bir öğretmeniniz olarak sizin için adım adım, tane tane çözeceğim. Hazırsanız başlayalım!
a) Tablodaki veriler sütun grafiğinde doğru gösterilmiş midir? Açıklayınız.
Bu soruyu cevaplamak için elimizde bir tablo ve bir de sütun grafiği olması gerekir. Şu an onlar önümüzde olmasa da, böyle bir soruyla karşılaştığımızda ne yapmamız gerektiğini birlikte öğrenelim. Bu, bir dedektif gibi ipuçlarını karşılaştırmaya benzer!
- Adım 1: İlk olarak tablodaki bir veriyi seçeriz. Örneğin, tabloda “Saat 08:00 – Yolcu Sayısı: 25” yazdığını düşünelim.
- Adım 2: Sonra sütun grafiğine gideriz. Grafiğin yatay ekseninde (yani alttaki çizgisinde) “Saat 08:00” yazan yeri buluruz.
- Adım 3: O saate ait olan sütunun ne kadar yükseğe çıktığına bakarız. Sütunun tepesinin, grafiğin dikey eksenindeki (yani yandaki çizgisindeki) “25” sayısıyla aynı hizada olup olmadığını kontrol ederiz.
- Adım 4: Eğer tablodaki her bir saat ve yolcu sayısı, grafikteki sütunlarla birebir eşleşiyorsa, o zaman “Evet, veriler doğru gösterilmiştir” deriz. Ama tek bir tanesi bile uyuşmuyorsa, o zaman “Hayır, veriler doğru gösterilmemiştir” sonucuna varırız.
Kısacası, tablo ile grafiği karşılaştırarak her bir verinin doğru bir şekilde aktarılıp aktarılmadığını kontrol etmemiz gerekir.
b) Verilen sütun grafiğine bakılarak otobüsün durağa geliş saatlerinde tek seferde alınan yolcu sayısı bulunabilir mi? Açıklayınız.
Elbette bulunabilir! Zaten sütun grafiklerinin en temel amacı da budur; belirli kategorilerdeki (burada saatler) değerleri (burada yolcu sayısı) net bir şekilde göstermek.
- Adım 1: Sütun grafiğinde hangi saatin yolcu sayısını merak ediyorsak, yatay eksende o saati buluruz.
- Adım 2: O saate ait olan sütunun en tepesine kadar gözümüzle çıkarız.
- Adım 3: Sütunun tepe noktasından sola doğru, dikey eksene (yolcu sayılarının yazdığı çizgiye) bakarız.
Sonuç: Orada yazan sayı, o saatte otobüse binen yolcu sayısını bize verir. Yani cevap kesinlikle evet, bulunabilir.
c) Verilen sütun grafiğine bakılarak bu duraktan kaç kez aynı sayıda yolcu alındığı bulunabilir mi? Açıklayınız.
Bu da çok güzel bir soru ve cevabı yine evet! Bunu bulmak için grafikteki sütunların boylarını karşılaştırmamız yeterli olacaktır.
- Adım 1: Grafikteki bütün sütunların yüksekliklerine dikkatlice bakarız.
- Adım 2: Aynı yükseklikte olan sütunları buluruz. Örneğin, hem saat 09:00’daki sütunun hem de saat 14:00’teki sütunun tepesi 30 sayısının hizasındaysa, bu iki saatte de aynı sayıda (30) yolcu alınmış demektir.
- Adım 3: Aynı boyda olan sütunları sayarız. Mesela grafikte 3 tane sütun aynı boydaysa, bu demek oluyor ki 3 farklı seferde aynı sayıda yolcu alınmıştır.
Sonuç: Sütunların yüksekliklerini karşılaştırarak kaç kez aynı sayıda yolcu alındığını rahatlıkla bulabiliriz.
ç) Tablodaki yolcu sayılarına ait veriler yukarıdaki soruların cevabını bulabileceğiniz farklı bir gösterimle özetlenebilir mi? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşarak tartışınız.
Harika bir düşünme sorusu! Tabi ki verileri göstermenin tek yolu sütun grafiği değildir. Haydi biraz beyin fırtınası yapalım:
Evet, bu verileri farklı şekillerde de gösterebiliriz. İşte birkaç örnek:
- Sıklık Tablosu: Bu tabloda bir sütuna “Yolcu Sayısı” diğer sütuna ise “Tekrar Sayısı (Sıklık)” yazarız. Örneğin, 20 yolcunun 3 farklı seferde alındığını gördüysek, tabloya “Yolcu Sayısı: 20” ve “Sıklık: 3” yazarız. Bu, özellikle bir önceki (c) şıkkındaki soruyu cevaplamak için çok kullanışlıdır.
- Çizgi Grafiği: Özellikle verilerin zaman içindeki değişimini göstermek için çizgi grafiği harikadır. Saatleri yatay eksene, yolcu sayılarını dikey eksene yerleştirir ve noktaları bir çizgiyle birleştiririz. Böylece gün içinde yolcu yoğunluğunun arttığı mı yoksa azaldığı mı gibi eğilimleri çok daha kolay görürüz.
- Şekil Grafiği (Piktogram): Her bir şeklin belirli bir sayıda yolcuyu temsil ettiği (örneğin, bir insan figürü = 5 yolcu) bir grafik de çizebiliriz. Bu, verileri daha eğlenceli ve görsel bir şekilde sunar.
Gördüğünüz gibi, aynı bilgiyi farklı grafik türleriyle gösterebiliriz. Hangi grafiği seçeceğimiz, verilerle neyi vurgulamak istediğimize bağlıdır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, verileri okumak ve yorumlamak çok önemli bir beceridir. Aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim!