Soru 3
Dünya üzerinde ne kadar insan varsa o kadar da kişilik vardır. Nasıl her insanın dış görünüşü farklıysa iç dünyası ve kişiliği de farklıdır. Aynı durum iki kardeş arasında da gözlenebilir. Kardeşimde her zaman mantık ön plandadır. Herhangi bir konuda karar vermeden önce uzun uzun düşünür. Ben ise sabırsız yapımdan dolayı hemen karar veririm ve genellikle de hata yaparım.
Bu parçada kullanılan düşünceyi geliştirme yolu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Benzetme
- B) Örnekleme
- C) Tanık gösterme
- D) Tanımlama
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruda yazarın düşüncesini anlatırken hangi yöntemi kullandığını bulmamız isteniyor. Gel seninle metni adım adım inceleyelim:
Adım 1: Parçanın ilk cümlesinde yazar genel bir düşünce ortaya atıyor: “Dünya üzerinde ne kadar insan varsa o kadar da kişilik vardır.” Yani herkesin kişiliği farklıdır diyor.
Adım 2: Bu genel düşünceyi inandırıcı kılmak ve daha iyi açıklamak için yazar bir örnek veriyor. Kimi örnek veriyor? Kendisini ve kardeşini.
Adım 3:“Aynı durum iki kardeş arasında da gözlenebilir.” dedikten sonra kardeşinin özelliklerini ve kendi özelliklerini anlatarak, kişilik farklılıklarına somut bir kanıt sunuyor.
Adım 4: Bir düşünceyi somutlaştırmak için kişi, olay veya durumların anlatılmasına “Örnekleme” denir. Burada yazar, kendi ve kardeşinin durumunu örnek olarak vermiştir.
Sonuç: Doğru cevap B) Örnekleme seçeneğidir.
Soru 4
Sinema da tiyatro gibi sanatın bir türüdür. Ancak sinemanın izleyicisi, tiyatro izleyicisinden daha fazladır. Bunun nedeni sinemanın olanaklarının daha geniş olmasıdır. Sinemada uçsuz bucaksız çöller, balta girmemiş ormanlar, dağ zirveleri… gözünüzün önüne serilir.
Bu parçada karşılaştırılan kavramlar, aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Göller-ormanlar
- B) Sinema-görsel sanatlar
- C) Ormanlar-dağlar
- D) Sinema-tiyatro
Çözüm:
Merhaba, bu soruda metinde hangi iki kavramın birbiriyle kıyaslandığını bulacağız. İpuçlarını takip edelim:
Adım 1: Metnin ilk cümlesine bakalım: “Sinema da tiyatro gibi sanatın bir türüdür.” Burada hemen iki kavram yan yana getirilmiş: Sinema ve Tiyatro.
Adım 2: İkinci cümlede karşılaştırma daha net yapılıyor: “Ancak sinemanın izleyicisi, tiyatro izleyicisinden daha fazladır.” Burada “daha” kelimesiyle iki sanat dalının izleyici sayısı kıyaslanıyor.
Adım 3: Metnin devamında sinemanın tiyatroya göre neden daha avantajlı olduğu anlatılıyor. Yani metnin tamamında teraziye konulan iki kavram sinema ve tiyatrodur.
Sonuç: Bu parçada karşılaştırılan kavramlar Sinema ve Tiyatro’dur. Doğru cevap D) Sinema-tiyatro seçeneğidir.
Soru 5
Batuhan Öğretmen, cümlenin ögeleri konusunu anlattıktan sonra öğrencilerine bir çalışma kâğıdı hazırlamıştır. Çalışma kâğıdını kontrol ederken bir öğrencisinin yanlış yaptığını belirlemiştir.
Öğrenci, kaç numaralı cümlenin ögesini yanlış bulmuştur?
- A) 1
- B) 2
- C) 3
- D) 4
Çözüm:
Bu soruda cümlenin ögelerini tek tek inceleyip, tabloda işaretlenen yerin doğru olup olmadığına bakacağız. Unutma, ögeleri bulurken önce yüklemi buluruz, sonra yükleme sorular sorarız.
Adım 1 (1. Cümle):“Bisiklet sürerken kelebeklerle yarışmıştık.”
- Yüklem: Yarışmıştık.
- Soru: Ne zaman yarışmıştık?
- Cevap: Bisiklet sürerken.
- Bu öge zaman bildirdiği için Zarf Tümlecidir. Tabloda “Zarf Tümleci” işaretlenmiş. Bu Doğru.
Adım 2 (2. Cümle):“Kapadokya gezisine katıldık.”
- Yüklem: Katıldık.
- Soru: Neye katıldık?
- Cevap: Kapadokya gezisine.
- “-e, -de, -den” eklerini alan ve yer bildiren ögeler Dolaylı Tümleçtir (Yer Tamlayıcısı). Tabloda “Dolaylı Tümleç” işaretlenmiş. Bu Doğru.
Adım 3 (3. Cümle):“Bu sabah seni aradım.”
- Yüklem: Aradım.
- Soru: Kimi aradım?
- Cevap: Seni.
- “Kimi, Neyi” sorularına cevap veren ve “-i” hal ekini alan öge Belirtili Nesnedir. Tabloda “Belirtili Nesne” işaretlenmiş. Bu da Doğru.
Adım 4 (4. Cümle):“Bana ömrüm boyunca unutamayacağım bir masal anlattı.”
- Yüklem: Anlattı.
- Özne: O (Gizli Özne).
- Soru: O bana ne anlattı? (Özneyi bulduktan sonra “Ne” sorusunu soruyoruz).
- Cevap: Ömrüm boyunca unutamayacağım bir masal.
- Burada dikkat etmen gereken çok önemli bir kural var! Kelime gurubu “-i” belirtme hal ekini almamış. Yalın halde duruyor. Özneyi bulduktan sonra sorduğumuz “Ne” sorusunun cevabı Belirtisiz Nesnedir.
- Ancak tabloda Belirtili Nesne sütunu işaretlenmiş. Bu yanlıştır. İşaretin “Belirtisiz Nesne” sütununda olması gerekirdi.
Sonuç: 4 numaralı cümlede hata yapılmıştır. Doğru cevap D) 4 seçeneğidir.