Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle kitabımızdaki “Türk İstiklâl Marşı” metniyle ilgili etkinlikleri adım adım yapacağız. Ben 8. Sınıf Türkçe öğretmeniniz olarak bu çalışmalarda size yol göstereceğim. Haydi, hep birlikte başlayalım!
HAZIRLIK ÇALIŞMASI
Bayrak töreninde İstiklâl Marşı’nı okurken neler hissediyorsunuz? Duygularınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soru, hepimizin kişisel duygularını ve düşüncelerini ifade etmesi için sorulmuş bir soru. Yani tek bir doğru cevabı yok. Önemli olan, İstiklâl Marşı’mızı okurken kalbimizde ve zihnimizde nelerin canlandığını dürüstçe ifade etmektir.
İstiklâl Marşı’nı okurken çoğumuzun hissettiği ortak duygular vardır. Mesela:
- Gurur: Milletimizle, bayrağımızla, tarihimizle gurur duyarız.
- Saygı: Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, bu vatan için canını feda eden tüm şehitlerimize ve gazilerimize karşı derin bir saygı duyarız.
- Vatan Sevgisi: İçimizdeki vatan sevgisi coşar, bu topraklara olan bağlılığımız artar.
- Minnet: Bize bu güzel vatanı armağan eden atalarımıza karşı bir minnet duygusu hissederiz.
Sizler de bu duyguları veya daha farklı hisleri yaşayabilirsiniz. Bu soruya cevap verirken “Ben İstiklâl Marşı’nı okurken kendimi çok gururlu ve mutlu hissediyorum. Çünkü…” gibi başlayarak kendi cümlelerinizle düşüncelerinizi anlatmalısınız.
1. ETKİNLİK
Dinlediğiniz metindeki anlamını bilmediğiniz kelime ya da kelime gruplarını aşağıya yazınız. Metindeki anlamını bilmediğiniz kelime ya da kelime gruplarının anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Anlamını öğrendiğiniz yeni kelime/kelime gruplarını sözlüğünüze yazınız. Öğrendiğiniz kelimeleri birer cümlede kullanınız.
Çözüm ve Açıklama:
Arkadaşlar bu etkinlikte, hepimizin milli marşı olan İstiklâl Marşı’nda geçen ama günlük hayatta çok sık kullanmadığımız için anlamını tam olarak bilemediğimiz bazı kelimeleri öğreneceğiz. Bu, kelime dağarcığımızı geliştirmek için harika bir fırsat! Ben sizler için birkaç örnek yapacağım, siz de kendi bulduğunuz kelimelerle bu etkinliği defterinizde tamamlayabilirsiniz.
Örnek 1
Kelime/Kelime Grubu:Şafak
Adım 1: Tahmin Etme
İstiklâl Marşı’ndaki “Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak” dizesini düşünelim. Burada “şafak” kelimesi, bayrağımızın gökyüzünde dalgalandığı bir zamanı anlatıyor. Muhtemelen sabahın ilk saatleri, güneşin doğuşu gibi bir anlama geliyor.
Adım 2: Sözlük Anlamını Bulma
TDK Güncel Türkçe Sözlük’e baktığımızda “şafak” kelimesinin anlamı: “Güneş doğmadan az önce ufukta beliren aydınlık.”
Adım 3: Cümle İçinde Kullanma
Cümlem: Horozlar, şafak vakti hep bir ağızdan ötmeye başlamıştı.
Örnek 2
Kelime/Kelime Grubu:Garbın afakı
Adım 1: Tahmin Etme
“Garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar” dizesinde “garp”, batı yönünü; “afak” ise ufukları ifade ediyor olabilir. Yani “batının ufukları” gibi bir anlama gelebilir.
Adım 2: Sözlük Anlamını Bulma
Sözlükten kontrol edelim: Garp: Batı. Afak: Ufuklar. Yani “Garbın afakı” kelime grubu “Batı’nın ufukları” anlamına gelmektedir.
Adım 3: Cümle İçinde Kullanma
Cümlem: Şair, şiirinde garbın afakını kızıla boyayan güneşten bahsetmişti.
Örnek 3
Kelime/Kelime Grubu:Vecd
Adım 1: Tahmin Etme
“O zaman vecd ile bin secde eder -varsa- taşım” dizesinde, çok büyük bir coşku, manevi bir sarhoşluk, kendinden geçme gibi yoğun bir duygu anlatılıyor olabilir.
Adım 2: Sözlük Anlamını Bulma
TDK Güncel Türkçe Sözlük’e baktığımızda “vecd” kelimesinin anlamı: “İlahi bir aşkla kendinden geçme, coşkunluk.”
Adım 3: Cümle İçinde Kullanma
Cümlem: Mevlana’nın şiirlerini okurken insan bir vecd hâline bürünüyor.
Örnek 4
Kelime/Kelime Grubu:Cuda
Adım 1: Tahmin Etme
“Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda? Şüheda fışkıracak toprağı sıksan, şüheda! Canı, cananı, bütün varımı alsın da Hüda, Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cuda.” dizesinde, vatanından ayrı kalmamak, uzak düşmemek isteniyor. “Cuda” kelimesi “ayrı, uzak” gibi bir anlama gelmeli.
Adım 2: Sözlük Anlamını Bulma
TDK Güncel Türkçe Sözlük’e baktığımızda “cuda” kelimesinin anlamı: “Ayrı, ırak, uzak düşmüş.”
Adım 3: Cümle İçinde Kullanma
Cümlem: Yıllardır sevdiğinden cuda kalan genç, ona kavuşacağı günü iple çekiyordu.
Sevgili öğrencilerim, umarım bu örnekler etkinliği nasıl yapacağınız konusunda size yardımcı olmuştur. Şimdi siz de İstiklâl Marşı’mızı dikkatlice okuyarak veya dinleyerek anlamını merak ettiğiniz kelimeleri bulun ve bu adımları izleyerek kendi kelime listenizi oluşturun. Başarılar dilerim!