Merhaba sevgili öğrencim. Ben Türkçe öğretmeninim. Bugün seninle paylaştığın görseldeki etkinlikleri ve soruyu adım adım inceleyip çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
B BÖLÜMÜ: Söz Sanatlarını Eşleştirme
Bu bölümde cümlelerdeki anlam inceliklerini bulup uygun söz sanatıyla eşleştireceğiz.
1. Soru: (…..) 1. Cennet kadar güzel bir vatanımız var.
Çözüm:
Adım 1: Cümlede “kadar” kelimesine dikkat edelim. Vatan, güzellik yönünden cennete benzetilmiş.
Adım 2: Bir şeyi başka bir şeye benzetme sanatına Benzetme denir.
Sonuç: (c) Benzetme
2. Soru: (…..) 2. Yorgun bir gemi, limana yanaştı ağır ağır.
Çözüm:
Adım 1: “Yorgun” olmak insanlara özgü bir özelliktir. Burada cansız bir varlık olan “gemi”ye insan özelliği verilmiş.
Adım 2: İnsan dışındaki varlıklara insan özelliği verilmesine Kişileştirme denir.
Sonuç: (a) Kişileştirme
3. Soru: (…..) 3. Bir gün meşe dedi ki kamışa: —“Tabiattan şikâyet etmekte hakkınız var.”
Çözüm:
Adım 1: Burada bir ağaç türü olan “meşe” konuşuyor.
Adım 2: İnsan dışındaki varlıkların konuşturulması sanatına Konuşturma (İntak) denir.
Sonuç: (ç) Konuşturma
4. Soru: (…..) 4. Dünya kadar işim birikti.
Çözüm:
Adım 1: İşlerin çokluğunu anlatmak için “dünya kadar” denilmiş. Bu, olduğundan çok daha fazla gösterme durumudur.
Adım 2: Bir durumu olduğundan çok büyük veya küçük göstermeye Abartma denir.
Sonuç: (b) Abartma
5. Soru: (…..) 5. Yetişmek için menzile / gidiyorum gündüz gece
Çözüm:
Adım 1: Cümlede “gündüz” ve “gece” kelimeleri birbirinin zıttı (karşıtı) olan kavramlardır.
Adım 2: Zıt anlamlı kelimelerin bir arada kullanılmasına Karşıtlık (Tezat) denir.
Sonuç: (d) Karşıtlık
C BÖLÜMÜ: Öznel ve Nesnel Yargılar
Burada cümlelerin kişisel görüş mü (Öznel) yoksa kanıtlanabilir gerçek mi (Nesnel) olduğuna karar vereceğiz.
İpucu: “Bence” diyebiliyorsan Öznel, “Herkesçe böyle” diyebiliyor ve ispatlayabiliyorsan Nesneldir.
1. Cümle: Ülkemizin komşularından biri Bulgaristan’dır.
Çözüm: Bu haritaya bakılarak kanıtlanabilir bir bilgidir, kişiden kişiye değişmez.
Sonuç: Nesnel
2. Cümle: Bu kitap gerçekten çok güzel olmuş.
Çözüm: “Güzel” kavramı kişiseldir. Sana göre güzel olan başkasına göre kötü olabilir.
Sonuç: Öznel
3. Cümle: Gesi Bağları türküsü Kayseri yöresine aittir.
Çözüm: Bu araştırılıp doğruluğu kanıtlanabilir bir bilgidir.
Sonuç: Nesnel
4. Cümle: Oltu taşı, Erzurum’da çıkarılan bir taştır.
Çözüm: Bu da coğrafi bir bilgidir ve kanıtlanabilir.
Sonuç: Nesnel
5. Cümle: Konuşmacının duyduğu heyecan onu inandıkları şeye inandırır.
Çözüm: Bu bir yorumdur. Başkası konuşmacının heyecanını farklı yorumlayabilir.
Sonuç: Öznel
6. Cümle: Okurken hayal etmeyi, başka şeyler düşünmeyi çok severiz.
Çözüm: “Sevmek” kişisel bir duygudur. Herkes okurken hayal kurmayı sevmeyebilir.
Sonuç: Öznel
7. Cümle: Kapadokya’da gören herkesin hayran kaldığı tüften oluşan peribacaları bulunur.
Çözüm: Cümlede “gören herkesin hayran kaldığı” ifadesi kişisel bir görüştür. Belki birisi görüp hayran kalmamıştır. Bu ifade cümleyi öznel yapar.
Sonuç: Öznel
8. Cümle: Ahmet Hamdi Tanpınar; Beş Şehir adlı eserinde Erzurum, Bursa, Ankara, Konya ve İstanbul şehirlerini anlatmıştır.
Çözüm: Kitabı açıp baktığımızda bu şehirlerin anlatıldığını ispatlayabiliriz.
Sonuç: Nesnel
9. Cümle: Pamukkale’de traverten adlı jeolojik oluşumlar bulunur.
Çözüm: Bu bilimsel ve gözlemlenebilir bir gerçektir.
Sonuç: Nesnel
10. Cümle: Günümüz yazarlarının hikâyelerini daha çok severim.
Çözüm: “Severim” ifadesi kişinin kendi zevkini belirtir.
Sonuç: Öznel
Ç BÖLÜMÜ: Çoktan Seçmeli Soru
Soru 1: Yukarıdaki metinde hangi anlatım biçimine başvurulmuştur?
Metin Analizi:
Adım 1: Metni okuduğumuzda bir olay örgüsü görüyoruz. Maden ocağı müdürü araziyi alıyor, köylüler eşyalarını topluyor, yola düşüyorlar, üzülüyorlar.
Adım 2: İçinde kişi (müdür, köylüler), yer (köy, tozlu yollar), zaman ve olay barındıran, bir film gibi akıp giden anlatımlara “Öyküleme” denir.
Adım 3: Seçeneklere bakalım:
A) Açıklayıcı anlatım (Bilgi verme amacı yok)
B) Betimleyici anlatım (Sadece gözlem ve tasvir yok, olay var)
C) Öyküleyici anlatım (Olay, kişi, hareket var)
D) Tartışmacı anlatım (Bir fikri savunma yok)
Sonuç: Metin bir hikaye kurgusu içinde olduğu için cevap Öyküleyici anlatımdır.
Doğru Cevap: C) Öyküleyici anlatım