SORU: Hazırlık Çalışması
“Uzay” kavramı ile ilgili bir araştırma yapınız. Yaptığınız araştırmadan yararlanarak gök bilimi hakkındaki bilgilerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
ÇÖZÜM VE AÇIKLAMA:
Sevgili öğrencim, bu bölümde derse hazırlık yapman için senden bir araştırma yapman istenmiş. Sınıfta arkadaşlarına sunabileceğin bilgileri senin için aşağıda adım adım özetliyorum. Bu bilgileri not alarak arkadaşlarınla paylaşabilirsin.
- Adım 1: Uzay Nedir?
Uzay; Dünya’nın atmosferi dışında kalan, yıldızların, gezegenlerin, galaksilerin ve diğer tüm gök cisimlerinin içinde yer aldığı sonsuz boşluğa verilen isimdir. - Adım 2: Gök Bilimi (Astronomi) Nedir?
Gök bilimi, uzaydaki gök cisimlerini (yıldızlar, gezegenler, kuyruklu yıldızlar vb.) inceleyen bilim dalıdır. Bu bilimle uğraşan kişilere ise “gök bilimci” veya “astronom” denir. - Adım 3: Örnekler Verelim
Arkadaşlarına anlatırken Güneş Sistemi’mizden bahsedebilirsin. Örneğin; Dünya, Mars, Jüpiter gibi gezegenlerin Güneş etrafında döndüğünü ve bunların hepsinin uzay boşluğunda yer aldığını söyleyebilirsin.
SORU: Okuma ve Not Alma Çalışması (“Kızıl Renkli Komşumuz” Metni)
Metni önemli bilgi, düşünce ve olayları hatırlamanızı sağlamak amacıyla not alarak okuma stratejisine uygun şekilde okuyunuz. Önemli gördüğünüz bölümleri defterinize not ediniz.
ÇÖZÜM VE AÇIKLAMA:
Değerli öğrencim, burada verilen yönergeye göre metni sessizce okuyup ana fikirleri ve önemli olayları belirlememiz gerekiyor. Senin için metindeki en önemli bilgileri, sanki defterine not alıyormuşsun gibi adım adım çıkarıyorum. Bu notlar metni tam olarak anlamanı sağlayacaktır.
Metinden Çıkarılan Önemli Notlar:
- Adım 1: Mars’a İlginin Başlaması
Her şey 1800’lü yılların sonunda İtalyan gök bilimci Giovanni Schiaparelli‘nin Mars yüzeyinde bazı izler (vadi sistemleri) görmesiyle başlamıştır. - Adım 2: Yanlış Anlaşılma
Schiaparelli’nin gördüğü bu izler yanlış yorumlanmıştır. İnsanlar bu izlerin, orada yaşayan akıllı canlılar tarafından yapılmış su kanalları olduğunu düşünmüşlerdir. Bu da büyük bir heyecan yaratmıştır. - Adım 3: İddiaların Güçlenmesi (Percival Lowell)
1894 yılında Percival Lowell, kendi gözlemevinde yaptığı çalışmalarla işi daha da ileri götürmüştür. Mars’ın kutuplarındaki buzulların eriyip kanallarla ekvatora taşındığını ve orada bir uygarlık olduğunu öne sürmüştür. - Adım 4: Kültürel Etki (Bilim Kurgu)
Mars’ta akıllı canlıların olduğu düşüncesi, bilim kurgu yazarları için harika bir malzeme olmuştur. “Yeşil adamlar” hikayeleri hem ilgi hem de korku kaynağı haline gelmiştir. - Adım 5: Gerçeğin Ortaya Çıkması
İnsanların Marslılara olan bu ilgisi ve yanlış inançları, 1960 yılında gezegene yapılan ilk başarılı uzay uçuşlarına kadar sürmüştür. Uzay araçları oraya gidip fotoğraf çekince, orada kanallar inşa eden yeşil adamlar olmadığı anlaşılmıştır.
Özetle: Metin, Mars gezegeni üzerindeki doğal şekillerin eskiden teleskoplarla yanlış görülüp, orada uzaylıların inşa ettiği kanallar sanılmasını ve bu durumun uzay çağı başlayana kadar insanları nasıl heyecanlandırdığını anlatmaktadır.