Merhaba sevgili 8. sınıf öğrencim!
Bugün birlikte bu sayfada yer alan hazırlık çalışmasını inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
HAZIRLIK ÇALIŞMASI
Millî Mücadele yıllarında yaşananlarla ilgili neler biliyorsunuz? Bilgilerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soru aslında bir araştırma ve paylaşım sorusu. Millî Mücadele dediğimizde aklımıza ne geliyor? Türkiye’nin bağımsızlığını kazanmak için verdiği büyük savaşlar, kahramanlıklar… Bu dönemle ilgili bildiklerimizi, öğrendiklerimizi sınıftaki arkadaşlarımızla konuşacağız. Belki Kurtuluş Savaşı kahramanlarını, önemli cepheleri, o dönemin zorluklarını anlatabiliriz. Kendi araştırmalarımızı da bu sohbete ekleyebiliriz.
Metni göz atarak okuma stratejisine uygun olarak okuyunuz. Metnin ana fikrini tahmin ediniz.
Adım 1: Göz Atarak Okuma Stratejisi
Bu stratejide metni baştan sona kadar dikkatlice okumadan önce bir göz gezdiririz. Başlığa, görsellere, varsa alt yazılara ve ilk-son paragraflara bakarız. Bu sayede metnin ne hakkında olabileceği hakkında bir ön bilgi ediniriz.
Adım 2: Tahmin Etme
Metni şöyle bir göz gezdirdikten sonra, “Acaba bu metin ne anlatıyor olabilir?” diye düşünürüz. Bu düşünceye de metnin ana fikri hakkında bir tahmin geliştiririz. Mesela, eğer metnin başlığı “Çanakkale Şehitleri” ise ve resimde askerler varsa, ana fikrin Çanakkale Savaşı’ndaki kahramanlıklar veya şehitlik olabileceğini tahmin edebiliriz.
Metni türünün özelliklerini dikkate alarak ve noktalama işaretlerine dikkat ederek sessiz okuyunuz. Sessiz okumanın ardından metnin ana fikri hakkındaki tahmininizi değerlendiriniz.
Adım 1: Sessiz Okuma
Şimdi metni daha dikkatli bir şekilde okuma zamanı. Bu sefer sessizce, yani kendi kendimize okuyacağız. Okurken noktalama işaretlerine (nokta, virgül, soru işareti gibi) dikkat edeceğiz. Bu işaretler cümlenin anlamını ve duraklamaları bize gösterir, bu yüzden çok önemlidir. Ayrıca metnin türünü de göz önünde bulunduracağız. Eğer bir hikaye okuyorsak daha farklı, bir bilgilendirme metni okuyorsak daha farklı bir dikkatle okuyabiliriz.
Adım 2: Tahmini Değerlendirme
Metni dikkatlice okuduktan sonra, ilk başta yaptığımız ana fikir tahminini gözden geçireceğiz. Acaba tahminimiz doğru çıktı mı? Metin gerçekten de düşündüğümüz konuyu mu anlatıyor? Eğer tahminimiz doğruysa ne ala, değilse doğru ana fikri bulmak için biraz daha düşünmeliyiz.
1 Duatepe
Bu başlık ve yanındaki görsel, bize metnin “Duatepe” adında bir yerle ilgili olacağını ve büyük ihtimalle Kurtuluş Savaşı veya Cumhuriyet dönemiyle ilgili önemli bir olayı anlatacağını düşündürüyor. Görseldeki yaşlı kadın ve arkasındaki anıt, metnin duygusal bir yönü olabileceğini de hissettiriyor.
Atlarımızın etrafında bir toz bulutu var. Sağdan soldan uzun cephane kolları geçiyor. Sağda yamaca sığınmış gösterişsiz bir hastane çadırı! Biraz sonra bir parıltı, müthiş bir gümbürtü dağlara uzanıyor. Bu uzun ve müthiş inilti, dağlarda birbirine cevap vererek uzayan sesleri… Buna top faaliyeti diyorlar.
Burada anlatılanlar, bir savaş anını betimliyor gibi. “Atlarımız”, “cephane kolları”, “hastane çadırı”, “gümbürtü”, “top faaliyeti” gibi kelimeler, savaş ortamını gözümüzde canlandırıyor. Bir toz bulutu içinde atların geçtiğini, cephanelerin taşındığını, bir hastane çadırının olduğunu ve yoğun bir top atışının sesinin duyulduğunu anlatıyor yazar. Bu seslerin dağlarda yankılanması da olayın büyüklüğünü gösteriyor.
Karapınar’dan geçerken çadırlar ve evlerden küçük kızlar ve örtülü kadınlar sarı gergin yüzlerle, soru işaretine benzeyen gözlerle bize bakıyorlar. Arkasındaki tepeyi gözetlemeye gidiyoruz. Atları aşağıda bırakmak lazım. Kimse konuşmuyor. Yalnız köyün arkasından bir alev, bir patlama, zorbaca haykırıyor.
Bu paragrafta ise savaşın siviller üzerindeki etkisi anlatılıyor. “Karapınar” bir yer adı. Oradaki insanların, özellikle de kadınların ve çocukların yüzündeki endişe ve merakı ifade ediyor yazar. “Sarı gergin yüzler”, “soru işaretine benzeyen gözler” bu durumu çok iyi anlatıyor. Sonra bir tepeyi gözetlemeye gidiyorlar ve atları bırakmaları gerektiğini söylüyorlar. En sonunda ise köyün arkasından yükselen bir alev ve patlama sesi duyuluyor. Bu da olayın dramatik bir şekilde devam ettiğini gösteriyor.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Başka soruların olursa çekinmeden sorabilirsin!