Merhaba sevgili öğrencim,
Ben 8. Sınıf Türkçe öğretmeniniz. Gönderdiğin görseldeki etkinlikleri senin için adım adım, bir öğrencinin kolayca anlayabileceği şekilde çözeceğim. Unutma, bazı sorular metne veya şiire bağlı olduğu için, elimizdeki ipuçlarından yola çıkarak en mantıklı cevapları bulmaya çalışacağız. Haydi başlayalım!
1. ETKİNLİK
Okuduğunuz metinden bazı kelimeler verilmiştir. Bu kelimelerin anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Anlamını öğrendiğiniz yeni kelime/kelime gruplarını sözlüğünüze yazınız. Öğrendiğiniz kelimeleri birer cümlede kullanınız.
Not: Sevgili öğrencim, bu etkinliği yapabilmemiz için okuduğumuz metnin elimizde olması gerekir. Metin olmadığı için kelimelerin metindeki anlamlarını tam olarak tahmin edemeyiz. Bu yüzden genel anlamları üzerinden bir tahmin yürütecek ve sözlük anlamlarını yazacağım.
diyar
Tahminî Anlamı: Ülke, memleket, vatan.
Sözlük Anlamı: 1. Ülke, memleket. 2. Belli bir bölge, yöre.
Cümle İçinde Kullanımı: Uzun yıllar sonra doğduğu diyara geri dönmüştü.
kubbe
Tahminî Anlamı: Genellikle cami gibi yapıların üzerindeki yarım küre şeklindeki çatı.
Sözlük Anlamı: Yarım küre biçiminde olan ve yapıyı örten dam, kümbet.
Cümle İçinde Kullanımı: Selimiye Camii’nin devasa kubbesi herkesi kendine hayran bırakır.
sülüs
Tahminî Anlamı: Eski bir yazı türü, hat sanatı ile ilgili bir terim.
Sözlük Anlamı: Arap alfabesiyle yazılan bir tür süslü yazı.
Cümle İçinde Kullanımı: Hattat, caminin duvarına sülüs ile “Allah” lafzını yazdı.
ürpermek
Tahminî Anlamı: Korku, heyecan veya soğuk gibi bir nedenle birden titremek.
Sözlük Anlamı: Soğuk, korku, tiksinti vb. sebeplerle deride meydana gelen geçici pürüzlerle birlikte hafifçe titremek.
Cümle İçinde Kullanımı: Issız koridorda duyduğu sesle bir an ürpermekten kendini alamadı.
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiire göre cevaplayınız.
Not: Bu soruları cevaplamak için şiirin tamamına ihtiyacımız var. Ancak 3. soruda verilen dizelerden yola çıkarak mantıklı cevaplar vermeye çalışalım. Bu dizeler bize şiirin genel havası hakkında önemli ipuçları veriyor.
1. Şair şiirinde kime seslenmektedir?
Adım 1: Soruda verilen “Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken…” dizesine bakalım.
Adım 2: Şair, söze “Arkadaş,” diye başlıyor. Bu, doğrudan birine seslendiğini gösterir.
Sonuç: Şair, bir zamanlar yol yürüdüğü, yoldaşı olan bir arkadaşına seslenmektedir.
2. Şiirde neler karşılaştırılmıştır?
Adım 1: “biz bu yolda türküler tuttururken” ifadesi, geçmişte yaşanan bir birlikteliği, ortak bir amacı ve neşeyi anlatır.
Adım 2: “Sana uğurlar olsun… Ayrılıyor yolumuz.” ifadesi ise artık bu birlikteliğin bittiğini, yolların ayrıldığını ifade eder.
Sonuç: Şiirde, şairin arkadaşıyla geçmişte yaşadığı birliktelik ile şimdiki ayrılık durumu karşılaştırılmıştır. Yani geçmiş ve bugün karşılaştırılmaktadır.
3. “Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken/Sana uğurlar olsun… Ayrılıyor yolumuz.” dizeleriyle şair ne anlatmak istemiştir?
Adım 1: Bu dizelerde şair, bir zamanlar aynı hedefe, aynı hayallere doğru birlikte yürüdüğü bir dostuna veda ediyor.
Adım 2: “Türküler tutturmak” ifadesi, bu yolculuğun neşe ve umut içinde geçtiğini gösteriyor. Ancak artık fikir ayrılıkları veya hayatın getirdiği başka sebeplerle yolları ayrılmıştır.
Sonuç: Şair, bu dizelerle bir dava arkadaşına ya da çok yakın bir dostuna, geçmişteki güzel günleri anarak ama artık yollarının ayrıldığını hüzünle belirterek veda etmek istemiştir. Ona gelecekteki yolculuğunda iyi dileklerini sunmaktadır.
4. Sizce şair şiiri yazarken hangi duygular içerisindedir?
Adım 1: “Ayrılıyor yolumuz” dizesi bir vedalaşmayı anlatır. Vedalar genellikle hüzünlüdür.
Adım 2: Geçmişteki güzel günleri hatırlaması (“türküler tuttururken”) geçmişe duyulan bir özlem olduğunu gösterir.
Adım 3: Arkadaşına “Sana uğurlar olsun” demesi, kırgınlıktan çok bir kabulleniş ve olgunluk olduğunu düşündürür.
Sonuç: Şair, büyük ihtimalle hüzün, geçmişe karşı özlem ve bir miktar da kırgınlık ve kabulleniş gibi karmaşık duygular içerisindedir.
5. Okuduğunuz şiirin başlığı ile içeriği uyumlu mudur? Siz olsaydınız bu şiire hangi başlığı yazardınız? Neden?
Adım 1: Şiirin başlığını bilmediğimiz için ilk soruyu cevaplayamayız. Ancak içeriğin “veda, ayrılık, yol arkadaşlığı” gibi temalar üzerine kurulu olduğunu biliyoruz.
Adım 2: Bu temalara uygun bir başlık bulmalıyız.
Sonuç: Ben olsaydım bu şiire “Yollar Ayrılırken” veya “Eski Bir Dosta Veda” başlığını koyardım. Çünkü bu başlıklar, şiirin ana teması olan bir arkadaşlıktan sonra yolların ayrılması ve bu ayrılık anındaki duyguları doğrudan yansıtmaktadır.
3. ETKİNLİK
Okuduğunuz şiirin konusunu ve ana duygusunu aşağıya yazınız.
Şiirin Konusu: Bir zamanlar ortak idealleri ve hedefleri paylaşan iki arkadaşın, zamanla yollarının ayrılması ve birbirlerine veda etmesi.
Şiirin Ana Duygusu: Bir dostluk veya yol arkadaşlığının bitmesiyle hissedilen hüzün ve geçmişteki güzel günlere duyulan özlem.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Takıldığın başka bir nokta olursa çekinmeden sorabilirsin! Başarılar dilerim.