Merhaba sevgili öğrencim,
Ben 8. sınıf Türkçe öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki etkinlikleri senin için analiz edip adım adım nasıl yapabileceğini anlatacağım. Bu etkinlikler, birer soru değil, senin konuşma ve yazma becerilerini geliştirmene yönelik harika fırsatlar. Haydi birlikte bakalım!
***
7. ETKİNLİK
Sınıfınızda “emek”, “tembellik” ve “çalışkanlık” kelimelerinin size çağrıştırdıklarıyla ilgili bir konuşma yapınız. Konuşmanızda eleştirel konuşma stratejisini uygulayınız. Konuşmanızda ele aldığınız konuyu olumlu ya da olumsuz yanlarıyla, tarafsız bir bakış açısıyla değerlendirerek farklı fikirler ve yaklaşımlar üretiniz. Konuşmalarınızda uygun geçiş ve bağlantı ifadeleri kullanmaya özen gösteriniz.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlikte senden istenen, belirlenen kavramlar hakkında çok yönlü düşündüğünü gösteren bir konuşma hazırlaman. “Eleştirel konuşma” demek, bir konuya sadece tek bir açıdan bakmak yerine, onun farklı yönlerini, iyi ve kötü yanlarını, hatta toplumdaki algısını sorgulamak demektir. Gel, bu konuşmayı nasıl hazırlayabileceğine bakalım:
Adım 1: Hazırlık ve Fikir Fırtınası
Önce bu üç kelime sana ne ifade ediyor, onu bir düşün. Bir kağıda bu üç kelimeyi yaz ve aklına gelen her şeyi not al. Şöyle bir yol izleyebilirsin:
- Emek: Alın teri, zorluk, başarı, sabır, değerli olmak, bir işi başarma hissi… Sadece fiziksel mi olur? Düşünsel emek nedir?
- Tembellik: Miskinlik, ertelemek, başarısızlık, zaman kaybı… Peki tembellik her zaman kötü müdür? Bazen dinlenmek ve hiçbir şey yapmamak da gerekli değil midir? Tembellik hakkı diye bir şey olabilir mi?
- Çalışkanlık: Başarı, disiplin, yorgunluk, takdir edilme, hedeflere ulaşma… Peki aşırı çalışkanlık (işkoliklik) insana zarar verebilir mi? Çalışkan olmak, mutlu olmakla aynı şey midir?
Adım 2: Konuşma Planını Oluşturma
Konuşmanı giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine ayırmalısın. Bu, düşüncelerini düzenli bir şekilde aktarmanı sağlar.
- Giriş: Dinleyicilerin ilgisini çekecek bir soruyla veya çarpıcı bir cümleyle başlayabilirsin. Örneğin, “Hiçbirimiz tembel olarak anılmak istemeyiz, peki ya çalışkanlık bir esarete dönüştüyse?” gibi. Sonra da konuşmanda bu üç kavrama nasıl değineceğini kısaca anlat.
- Gelişme: Burası, konuyu enine boyuna tartıştığın bölüm.
- Önce her bir kavramı kendi içinde değerlendir. Çalışkanlığın faydalarından ama aşırısının zararlarından bahset.
- Tembelliğin genel olarak olumsuz algılandığını ama yaratıcılığı tetikleyebileceğini ya da bir dinlenme ihtiyacı olduğunu söyleyebilirsin.
- Emeğin ise her zaman kutsal sayıldığını, bir işe verilen değerin temelini oluşturduğunu anlatabilirsin.
- Bu kavramları birbiriyle ilişkilendir. Örneğin, “Verilen emek, çalışkanlığın en somut göstergesidir; tembellik ise bu emeği hiçe saymaktır. Ancak bazen en verimli fikirler, hiçbir şey yapmadan durduğumuz anlarda aklımıza gelmez mi?” gibi.
- Konuşmanda senden istenen geçiş ve bağlantı ifadelerini (ancak, fakat, bununla birlikte, öte yandan, sonuç olarak…) mutlaka kullan.
- Sonuç: Konuşmanda anlattıklarını kısaca özetle. Kendi fikrini belirterek veya dinleyicilere düşündürücü bir soru yönelterek konuşmanı bitirebilirsin. Örneğin, “Önemli olan körü körüne çalışmak ya da tembelliğe sığınmak değil, belki de emek verdiğimiz işlerde dengeyi bulmaktır.” gibi.
Adım 3: Prova
Konuşmanı mutlaka birkaç kez sesli olarak tekrar et. Bu, hem heyecanını yenmene hem de cümlelerinin akıcılığını kontrol etmene yardımcı olur.
***
8. ETKİNLİK
Aşağıya “serbest yazma” yöntemini kullanarak seçeceğiniz bir konuda masal yazınız. Metni yazarken yazım kurallarına uymaya özen gösteriniz. Bu amaçla yazım kılavuzundan yararlanabilirsiniz. Metninizi gözden geçirirken varsa metnindeki yazım, noktalama hatalarını ve anlatım bozukluklarını düzeltiniz. Yazdığınız metni sınıfta arkadaşlarınıza okuyunuz.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlikte senden yaratıcılığını kullanarak bir masal yazman isteniyor. “Serbest yazma” tekniği, aklına gelenleri hiç duraksamadan, sansürlemeden kağıda dökmek demektir. Yani önce aklındakileri özgürce yazacak, sonra da düzenleyeceksin. Haydi masalımızı yazalım!
Adım 1: Konu ve Kahramanları Belirleme
Masal yazmak için önce bir konu ve kahramanlara ihtiyacın var. Belki de bir önceki etkinlikteki kavramlardan ilham alabilirsin. Mesela, “Çalışkanlar Ülkesi’nde yaşayan tek tembel çocuk” ya da “Tembellik büyüsü yapan bir cadı” hakkında bir masal olabilir. Kahramanların, olayların ve mekanın hayal ürünü olmasına dikkat etmelisin.
Adım 2: Serbest Yazma (Taslak Oluşturma)
Şimdi kalemi eline al ve aklına ne geliyorsa yazmaya başla. Şu an için noktalama veya yazım hatalarını hiç düşünme. Sadece hikayeyi akıt. Masalların genellikle tekerlemelerle başladığını unutma!
Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde… Gökyüzündeki bulutların pamuk şekerden, nehirlerin ise limonatadan aktığı bir diyarda, her şeyi erteleyen Prens Uykucu yaşarmış. Prens Uykucu’nun en sevdiği şey, kulesindeki yumuşacık yatağında uyuklamakmış. Ama bir gün, krallığı tehdit eden Tembellik Ejderhası ortaya çıkmış ve herkesi sonsuz bir uykuya hapsetmeye başlamış…
Hikayenin bir girişi (olayların başlaması), gelişmesi (kahramanın mücadelesi, karşılaştığı zorluklar) ve sonucu (olayların bir sonuca bağlanması, genellikle bir ders çıkarılması) olmalı.
Adım 3: Gözden Geçirme ve Düzeltme
İşte şimdi en önemli kısımlardan birindeyiz. İlk yazdığın taslağı baştan sona dikkatlice oku.
- Yazım Hataları: Bilmediğin veya emin olamadığın kelimeler için mutlaka bir yazım kılavuzuna (sözlük veya TDK’nin internet sitesi) bak.
- Noktalama İşaretleri: Cümle sonlarına nokta, soru cümlelerine soru işareti koydun mu? Konuşma çizgilerini, virgülleri doğru kullandın mı? Bunları kontrol et.
- Anlatım Bozuklukları: Cümlelerin kulağa tuhaf geliyor mu? “Ben olsam bunu böyle söylemezdim,” dediğin yerler var mı? Cümlelerini daha akıcı ve anlaşılır hale getirmek için yeniden düzenle.
Adım 4: Temize Çekme
Tüm düzeltmeleri yaptıktan sonra masalının son halini kitaptaki boş alana güzel bir yazıyla yaz. Artık arkadaşlarınla paylaşmaya hazırsın!
Umarım bu açıklamalar işine yarar. Harika bir konuşma ve masal hazırlayacağına eminim! Başarılar dilerim!