Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik sayfası! Gel birlikte bu soruları adım adım, anlayarak çözelim. Ben senin Türkçe öğretmeninim ve bu etkinlikleri en doğru ve en anlaşılır şekilde yapman için sana yardımcı olacağım. Haydi başlayalım!
1. ETKİNLİK
Okuduğunuz metinden bazı kelimeler verilmiştir. Bu kelimelerin anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Anlamını öğrendiğiniz yeni kelime/kelime gruplarını sözlüğünüze yazınız. Öğrendiğiniz kelimeleri birer cümlede kullanınız.
Unutma, bu kelimelerin anlamları metnin içinde farklı bir anlamda kullanılmış olabilir. Ben sana kelimelerin genel ve en yaygın anlamlarını vereceğim. Sen yine de metindeki anlamına uygun olup olmadığını kontrol etmeyi unutma!
mozaik: Çeşitli renklerdeki küçük küp veya parçaçıkların (taş, cam, mermer vb.) yan yana getirilerek yapılan resim veya bezeme (süsleme) işi.
Cümlem:Gaziantep’teki Zeugma Müzesi’nde gördüğümüz mozaikler beni büyülemişti.
revak: Üstü örtülü, önü açık galeri veya kemerli geçit. Genellikle avluların etrafında olur.
Cümlem:Sultanahmet Camii’nin avlusundaki revakların altında oturup güvercinleri izledik.
tezhip: Genellikle el yazması kitaplarda, altın tozu ve boya kullanılarak yapılan süsleme sanatı.
Cümlem:Dedemden kalma eski kitabın kenarlarındaki tezhip işlemeleri bir sanat harikasıydı.
kaligrafi: Güzel yazı yazma sanatı. Harflere estetik bir görünüm kazandırma işidir.
Cümlem:Okulumuzda açılan kaligrafi kursuna katılarak adımı süslü harflerle yazmayı öğrendim.
şövale: Ressamların, üzerine tuval koyarak çalıştıkları genellikle üç ayaklı sehpa.
Cümlem:Ressam, yeni başlayacağı tablosu için tuvalini şövaleye yerleştirdi.
keçe: Yapağı veya hayvan kıllarının dövülmesiyle elde edilen, dokunmamış, kaba kumaş.
Cümlem:Köydeki teyze, renkli keçelerden çok sevimli oyuncaklar yapıyordu.
marküteri: Ahşap üzerine, başka renklerde ahşap parçaları kesip gömerek yapılan bir tür kakma ve süsleme sanatı.
Cümlem:Antika dolabın kapaklarındaki marküteri işçiliği, ustasının ne kadar yetenekli olduğunu gösteriyordu.
banyan: Genellikle Hindistan’da yetişen ve dallarından yeni kökler salarak geniş bir alana yayılan büyük bir incir ağacı türü.
Cümlem:Belgeselde gördüğüm devasa banyan ağacı tek başına bir orman gibiydi.
filografi: Çivilerin arasından teller geçirilerek belirli desen veya şekillerin oluşturulduğu bir el sanatı.
Cümlem:El işi dersinde filografi tekniğiyle bir Türk bayrağı yaptık.
ney: Kamıştan yapılan, üflemeli bir çalgı. Özellikle tasavvuf müziğinde önemli bir yere sahiptir.
Cümlem:Mevlana töreninde dinlediğim ney sesi ruhumu dinlendirdi.
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiire göre cevaplayınız.
Bu soruları cevaplamak için okuduğun şiiri aklına getirmen gerekiyor. Ben sana her soruda cevabı şiirin neresinde ve nasıl bulabileceğine dair ipuçları vereceğim.
1. Metinde adı geçen el sanatları nelerdir?
Adım 1: Şiiri tekrar gözden geçir.
Adım 2: Şiirde geçen ve yukarıdaki etkinlikte de anlamını öğrendiğimiz tezhip, kaligrafi, filografi gibi el sanatlarının isimlerini bul.
Adım 3: Bulduğun bu sanat isimlerini sırasıyla yaz. İşte bu kadar basit!
2. Balibey Hanı ne amaçla yapılmıştır?
Adım 1: Şiirde “Balibey Hanı” ile ilgili bölümleri bul ve dikkatlice oku.
Adım 2: Şair, hanın geçmişteki amacından bahsediyor olmalı. Örneğin, “yolcular konsun diye”, “tüccarlar dinlensin diye” veya “sanatçılara yuva olsun diye” gibi bir ifade ara.
Adım 3: Şiirde bulduğun bu amacı kendi cümlelerinle yazarak soruyu cevapla.
3. Anlatıcı hanı gezerken Atatürk’ün hangi sözünü hatırlamıştır?
Adım 1: Bu sorunun cevabı genellikle metinde çok belirgin bir şekilde verilir. Şiiri okurken Atatürk’e ait bir sözün geçip geçmediğini hatırla.
Adım 2: Genellikle bu tür alıntılar tırnak işareti (“ ”) içinde verilir. Şiirde böyle bir kullanım olup olmadığını kontrol et.
Adım 3: Anlatıcının hatırladığı Atatürk’ün o meşhur sözünü bulup buraya yazmalısın.
4. Günümüzde Balibey Hanı ne amaçla kullanılmaktadır?
Adım 1: Şiirde hanın şimdiki, yani günümüzdeki durumunu anlatan dizeleri bul.
Adım 2: “Şimdi ise…”, “Artık burası…”, “Günümüzde…” gibi ifadeler sana yol gösterebilir.
Adım 3: Şiire göre hanın bugün bir sanatçılar çarşısı mı, bir müze mi, yoksa bir kültür merkezi mi olduğunu anlatan bilgiyi yaz.
5. Metinde geçen “Sanatçı olunmaz, sanatçı doğulur.” sözünden ne anlıyorsunuz? Açıklayınız.
Bu bir yorum sorusu. Yani senin kendi düşüncelerin çok önemli. Sana yol göstermesi için birkaç fikir vereyim:
Adım 1: Bu söz ne anlama geliyor? Bu söz, sanat yeteneğinin sonradan kazanılan bir şeyden çok, insanın doğuştan getirdiği özel bir kabiliyet olduğunu söyler. Yani, resim yapmak, müzik aleti çalmak veya güzel yazı yazmak gibi yeteneklerin temelinde doğuştan gelen bir yatkınlık olduğunu vurgular.
Adım 2: Sen bu fikre katılıyor musun? Sence bir insan çok çalışarak, eğitim alarak da harika bir sanatçı olabilir mi? Yoksa mutlaka içinde o “sanatçı ruhu” olması mı gerekir?
Adım 3: Kendi düşüncelerini, “Bence bu sözün anlamı şudur…”, “Ben bu söze katılıyorum/katılmıyorum çünkü…” gibi ifadelerle başlayarak birkaç cümleyle güzelce açıkla.
Umarım bu açıklamalar işine yaramıştır. Unutma, her zaman metne geri dönüp cevaplarını kontrol edebilirsin. Başarılar dilerim!