Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir etkinlikle karşı karşıyayız! Gelin, hep birlikte bu soruları adım adım inceleyelim ve cevaplayalım. Unutmayın, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, cevaba nasıl ulaştığımızı da anlamaktır. Haydi başlayalım!
1. ETKİNLİK
Okuduğunuz şiirden alınan aşağıdaki dizelerde altı çizili olarak verilen kelimelerin anlamlarını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Anlamını öğrendiğiniz yeni kelime/kelime gruplarını sözlüğünüze yazınız. Öğrendiğiniz kelimeleri birer cümlede kullanınız.
Güllerin en hası, en goncası
Çözüm:
Burada altı çizili iki güzel kelimemiz var: hası ve goncası. Haydi bunları inceleyelim.
Adım 1: Tahminî Anlam
Dizede “Güllerin en hası” deniyor. Bir şeyin “en” iyisi, “en” güzeli vurgulanıyor gibi. Demek ki “has” kelimesi, bir şeyin en iyi, en kaliteli, saf ve katışıksız olanı anlamına gelebilir. “Gonca” kelimesi ise güllerle birlikte kullanıldığı için, henüz açmamış, tomurcuk halindeki çiçek demek olabilir. Şiirde bebekler güle benzetildiği için, onların en saf ve en taze hallerini anlatmak için bu kelimeler seçilmiş.Adım 2: Sözlük Anlamı (TDK Kontrolü)
- Has: Birine veya bir şeye özgü olan, katışıksız, en iyi cinsten.
- Gonca: Açılmamış, tomurcuk durumundaki çiçek.
Gördüğünüz gibi tahminlerimiz oldukça yakın! Aferin bize!
Adım 3: Cümlede Kullanım
- Has: Dedem, zeytinliğimizden topladığı zeytinlerle has zeytinyağı yapar.
- Gonca: Bahçemizdeki güller bu sabah gonca vermiş, yakında açacaklar.
Serpilip gelişsinler fidan gibi
Çözüm:
Bu dizede ise altı çizili kelimemiz “serpilip”. Gelin bunu da birlikte çözelim.
Adım 1: Tahminî Anlam
Dizede “fidan gibi” denilerek bir benzetme yapılmış. Fidanlar ne yapar? Büyür, gelişir, boy atar. O zaman “serpilmek” kelimesi de büyümek, gelişmek, sağlıkla boy atmak gibi bir anlama gelmeli.Adım 2: Sözlük Anlamı (TDK Kontrolü)
- Serpilmek: Büyüyüp gelişmek, boy atmak.
Tahminimiz yine tam isabet! Harikasınız!
Adım 3: Cümlede Kullanım
- Serpilmek: Köye ektiğimiz küçük ceviz fidanları, bir yılda epey serpilmişti.
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiire göre cevaplayınız.
1. Şiirde bebekler hangi varlıklara benzetiliyor?
Çözüm:
Şiirde bebekler, onların ne kadar narin, saf ve değerli olduğunu vurgulamak için doğadan seçilmiş güzel varlıklara benzetiliyor. İlk etkinlikteki dizelerden de anladığımız gibi, bebekler;
- Gül goncasına (en taze, en saf halleriyle)
- Fidana (büyüyüp gelişme potansiyelleriyle)
benzetilmektedir.
2. Şair bebekleri neden insanların göz bebeği olarak nitelendiriyor?
Çözüm:
“Göz bebeği” bir deyimdir sevgili arkadaşlar. Bir kişi veya varlık için “göz bebeğim” diyorsak, ona çok değer veriyoruz, onu çok seviyoruz ve koruyoruz demektir. Şair de bebekleri “insanların göz bebeği” olarak nitelendirerek onların ne kadar kıymetli, değerli ve korunmaya muhtaç varlıklar olduğunu, herkes tarafından çok sevildiğini anlatmak istemiştir.
3. Şiirin en beğendiğiniz bölümü hangisidir? Neden?
Çözüm:
Bu soru kişisel bir soru olduğu için herkesin cevabı farklı olabilir. Ben bir öğretmen olarak kendi düşüncemi örnek olarak paylaşayım, siz de kendi düşüncelerinizi bu şekilde ifade edebilirsiniz:
“Benim şiirde en beğendiğim bölüm, bebeklerin bir fidana benzetildiği ‘Serpilip gelişsinler fidan gibi’ dizesidir. Çünkü bu dize, sadece bir anı değil, geleceğe dair bir umudu ve dileği ifade ediyor. Bebeklerin sağlıkla büyüyüp gelişmesi, tıpkı bir fidanın ağaca dönüşmesi gibi, geleceğe dair en güzel umuttur. Bu yüzden bu bölüm beni çok etkiledi.”
4. Sizce şair şiire neden “Bebeklerin Ulusu Yok” başlığını koymuş olabilir?
Çözüm:
Bu başlık çok derin ve güzel bir anlam taşıyor. Şair bu başlıkla bize şunu anlatmak istiyor olabilir:
- Bebekler doğduklarında saf ve masumdurlar. Onların dini, dili, ırkı, milleti yoktur. Onlar sadece “bebek”tir.
- Bebeklik, tüm insanlığın ortak noktasıdır. Dünyanın neresine giderseniz gidin bir bebeğin gülüşü, ağlayışı aynıdır. Bu yüzden bebekler, insanlığı birleştiren evrensel bir değerdir.
- Ulusları, sınırları, farklılıkları yaratan biz büyükleriz. Bebekler ise bu ayrımların ötesindedir. Onlar tüm insanlığın ortak geleceği ve umududur.
5. “Serpilip gelişsinler fidan gibi” dizesinde kullanılan söz sanatı hangisidir? Nedenleriyle birlikte açıklayınız.
Çözüm:
Bu dizede çok net bir şekilde benzetme (teşbih) sanatı kullanılmıştır. Gelin nedenlerini ve benzetmenin ögelerini birlikte bulalım.
Benzetme sanatında, aralarında ortak bir özellik bulunan iki varlıktan zayıf olanın güçlü olana benzetilmesi söz konusudur. Bu dizede;
- Benzeyen: Bebekler (dizede gizli, “onlar” zamiriyle kastediliyor)
- Kendisine Benzetilen: Fidan
- Benzetme Yönü: Serpilip gelişmek (büyümek)
- Benzetme Edatı: gibi
Gördüğünüz gibi benzetmenin dört ögesi de kullanılmıştır. Bebekler, büyüme ve gelişme yönünden bir fidana benzetilmiştir.
3. ETKİNLİK
Aşağıya okuduğunuz şiirle ilgili üç soru yazınız. Yazdığınız soruları arkadaşlarınıza sorarak onlardan cevaplamalarını isteyiniz.
Çözüm:
Harika bir etkinlik! Bir metin hakkında soru sormak, o metni ne kadar iyi anladığımızı gösterir. İşte size örnek olarak hazırladığım üç soru. Siz de bunlardan ilham alarak kendi sorularınızı oluşturabilirsiniz.
1. Soru: Şair, bebekleri bir gül goncasına benzeterek onların hangi özelliklerini vurgulamak istemiştir?
Cevap: Onların saflığını, tazeliğini, güzelliğini ve açılmayı bekleyen bir potansiyele sahip olduklarını vurgulamak istemiştir.
2. Soru: Şiirin ana duygusu nedir? Bu duygu size ne hissettiriyor?
Cevap: Şiirin ana duygusu sevgi, şefkat ve umuttur. Bana, geleceğe dair umutlu ve mutlu hissettiriyor.
3. Soru: “Bebeklerin Ulusu Yok” başlığı size başka neler düşündürüyor? Bu başlık hakkında bir paragraf yazar mısınız?
Cevap: (Bu soru, arkadaşınızın hayal gücünü ve yorumlama yeteneğini kullanmasını sağlayacak açık uçlu bir sorudur. Cevabı kişiden kişiye değişecektir.)
Umarım bu açıklamalar faydalı olmuştur. Aklınıza takılan bir yer olursa sormaktan çekinmeyin. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!