Merhaba sevgili öğrencim. Seninle birlikte Ömer Seyfettin’in o meşhur ve heyecan verici “Forsa” hikâyesiyle ilgili etkinlikleri inceleyeceğiz. Bu hikâye, Türk denizciliğinin ve vatan sevgisinin en güzel örneklerinden biridir. Şimdi hazırsan soruları tek tek analiz edelim ve cevaplayalım.
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre cevaplayınız.
1. Soru: Kara Memiş kimdir? Malta korsanlarına ne zaman esir düşmüştür?
Cevap ve Açıklama:
Bu soruda bizden hikâyenin başkahramanını tanımamız isteniyor. Metni hatırlarsak;
Adım 1: Kara Memiş, geçmişte nam salmış, kahraman ve yaşlı bir Türk denizcisi (kaptanı) dir.
Adım 2: Hikâyedeki bilgilere göre, Kara Memiş tam kırk yıl önce, otuz yaşlarındayken Malta korsanlarına esir düşmüştür.
Sonuç olarak: Kara Memiş, ünlü bir Türk denizcisidir ve 40 yıl önce esir düşmüştür.
2. Soru: Askerlerin Kara Memiş’i hemen tanımalarının nedeni söyleyiniz.
Cevap ve Açıklama:
Askerler yaşlı bir esiri neden hemen tanısınlar? Bunu düşünelim.
Adım 1: Kara Memiş, esir düşmeden önce çok büyük zaferler kazanmış efsanevi bir kaptandı.
Adım 2: Onun adı dilden dile, babadan oğula bir kahramanlık destanı gibi anlatılıyordu. Askerler onun ismini duyduklarında, bu efsanevi kaptanı hemen hatırladılar ve saygı gösterdiler.
Özetle: Kara Memiş’in geçmişteki kahramanlıkları ve şöhreti askerler tarafından bilindiği için onu hemen tanımışlardır.
3. Soru: Turgut, Kara Memiş’in babası olduğunu nasıl anlamıştır?
Cevap ve Açıklama:
Bu, hikâyenin en duygusal anıdır. Bir baba ve oğulun kavuşması…
Adım 1: Konuşma sırasında Kara Memiş, oğlunun fiziksel bir özelliğinden bahseder.
Adım 2: Kara Memiş, oğlunun pazu (kol) kısmında “hac” şeklinde bir yara izi olduğunu söyler.
Adım 3: Turgut Bey kolunu açıp bakar ve o izi görür. Böylece karşısındaki yaşlı esirin kendi babası olduğunu kesin olarak anlar.
Cevabımız: Kara Memiş’in, oğlunun kolundaki (pazusundaki) hac şeklindeki yara izini söylemesi ve Turgut’un bu izi kolunda görmesiyle anlamıştır.
4. Soru: Esir düşmesine rağmen namazını kılmaya devam etmesi Kara Memiş’in hangi kişilik özelliğine sahip olduğunu göstermektedir?
Cevap ve Açıklama:
Zor şartlar altında bile ibadetini bırakmamak güçlü bir karakter göstergesidir.
Adım 1: Esaret altında, zincirlerleyken bile namaz kılması onun inançlı ve dindar biri olduğunu gösterir.
Adım 2: Ayrıca bu durum, onun Allah’a olan güvenini, ümidini hiç kaybetmediğini, sabırlı ve maneviyatı güçlü bir kişiliğe sahip olduğunu kanıtlar.
Sonuç: Bu durum onun dindar, inançlarına bağlı, sabırlı ve ümitvar (ümidini yitirmeyen) bir kişiliğe sahip olduğunu gösterir.
5. Soru: Kara Memiş’in gençleşmiş bir kaplana benzetilmesinin nedeni nedir?
Cevap ve Açıklama:
Yaşlı bir adam neden kaplana benzetilir? Burada bir “mecaz” var.
Adım 1: Türk gemilerini ve askerlerini görünce Kara Memiş’in içindeki vatan aşkı ve savaşma isteği yeniden alevlenmiştir.
Adım 2: O yaşlı, yorgun hali gitmiş; yerine cesur, atılgan ve güçlü bir savaşçı hali gelmiştir. Cenk (savaş) heyecanı ona eski gücünü hissettirmiştir.
Cevabımız: Türk askerlerini görünce duyduğu heyecan ve savaşma arzusuyla, yaşlılığın verdiği zayıflığı üzerinden atıp, çok güçlü ve cesur görünmesi nedeniyle gençleşmiş bir kaplana benzetilmiştir.
3. ETKİNLİK
Okuduğunuz “Forsa” adlı metindeki hikâye unsurlarını belirleyerek aşağıya yazınız.
Sevgili öğrencim, bir hikâyeyi oluşturan 4 temel yapı taşı vardır. Şimdi bunları “Forsa” hikâyesine göre dolduralım.
Yer
- Hikâye bir adada geçmektedir. Burası Malta Adası‘dır.
- Olaylar adanın sahilinde ve daha sonra Turgut Bey’in otağında (çadırında/gemisinde) devam eder.
Zaman
- Olaylar Osmanlı Dönemi‘nde geçmektedir.
- Mevsim olarak yaz mevsimidir (hikâyede badem ağaçlarının çiçek açtığı veya havanın durumuyla ilgili ipuçlarından çıkarılabilir, ancak genel olarak tarihi bir zaman dilimidir).
- Kara Memiş’in rüyasıyla başlar ve Türk donanmasının adaya geldiği gün boyunca sürer.
Kişiler / Varlıklar
- Kara Memiş: Hikâyenin başkahramanı, yaşlı Türk denizcisi.
- Turgut Bey (Reis): Türk donanmasının komutanı ve Kara Memiş’in oğlu.
- Türk Askerleri (Leventler): Adaya çıkan askerler.
- Korsanlar: (Hikâyenin geçmişinde ve arka planında yer alırlar).
Olay Örgüsü
Olay örgüsünü maddeler halinde, oluş sırasına göre yazmalısın:
1. Kara Memiş’in Malta Adası’nda esir olarak 40 yıldır vatan hasreti çekmesi ve rüyasında Türk gemilerini görmesi.
2. Bir sabah uyandığında gerçekten Türk gemilerinin adaya yaklaştığını görmesi.
3. Karaya çıkan Türk askerlerinin Kara Memiş’i bulması ve onun ünlü kaptan Kara Memiş olduğunu anlamaları.
4. Askerlerin Kara Memiş’i komutanları Turgut Bey’in huzuruna çıkarmaları.
5. Turgut Bey ile konuşurken, Turgut Bey’in kolundaki yara izinden onun oğlu olduğunun anlaşılması ve kavuşmaları.
6. Kara Memiş’in oğluyla birlikte savaşa (cenge) katılmak istemesi ve kılıç kuşanıp gemiye binmesi.
Umarım bu açıklamalarla “Forsa” hikâyesini daha iyi anlamışsındır. Başarılar dilerim!