Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir soruyla karşı karşıyayız. Bu tür yazma becerisini ölçen sorular, hem düşünmeni hem de kendini ifade etmeni sağlar. Şimdi gel, bu soruyu bir öğretmen-öğrenci olarak birlikte ele alalım ve adım adım nasıl harika bir yazı yazabileceğini görelim.
Soru: Kanuni Sultan Süleyman’ın “Halk içinde mu’teber bir nesne yok devlet gibi / Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi” dizelerinden ve bu temada edindiğiniz bilgilerden yararlanarak sağlığın önemini anlatan bir yazı yazınız.
Çözüm:
Bu soru senden, verilen ünlü sözden yola çıkarak “sağlığın önemi” hakkında bir kompozisyon yazmanı istiyor. Unutma, iyi bir yazı yazmanın sırrı, iyi bir plan yapmaktan geçer. Haydi başlayalım!
Adım 1: Soruyu ve Verilen Dizeleri Anlayalım
Öncelikle Kanuni Sultan Süleyman’ın o meşhur sözünün ne anlama geldiğini tam olarak kavramalıyız. Bu, yazımızın temelini oluşturacak.
“Halk içinde mu’teber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi”
- İlk dize ne diyor? “Halk içinde mu’teber bir nesne yok devlet gibi” yani, “İnsanlar arasında zenginlikten, makamdan, güçten (devletten) daha değerli, daha saygıdeğer bir şey yoktur.” Buradaki “devlet” kelimesi sadece ülke yönetimi anlamında değil, aynı zamanda talih, zenginlik, güç ve itibar anlamlarında kullanılmıştır.
- İkinci dize ne diyor? “Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi” yani, “Ama bu dünyada bir nefeslik sağlık gibi büyük bir zenginlik, bir güç olamaz.”
- Peki, ikisi birleşince ne anlama geliyor? Koskoca bir cihan imparatoru olan Kanuni diyor ki, “İnsanlar en çok zenginliğe, güce ve makama değer verirler ama aslında bunların hiçbiri sağlıklı bir nefes kadar değerli değildir.” Kısacası, sağlık her şeyden üstündür.
Adım 2: Yazı Planımızı Oluşturalım (Giriş – Gelişme – Sonuç)
Kafamızda bir taslak oluşturursak yazımız çok daha düzenli ve etkileyici olur.
- Giriş Bölümü: Yazımıza çarpıcı bir başlangıç yapmalıyız. Doğrudan Kanuni’nin sözüyle başlayabilir veya sağlığın hayattaki yeri hakkında genel bir cümle kurarak konuya giriş yapabiliriz.
- Gelişme Bölümü: Burası konuyu enine boyuna anlatacağımız yer.
- Kanuni’nin sözünü daha detaylı açıklayabiliriz. Dünyalara hükmeden bir padişahın bile sağlığı her şeyin üstünde tuttuğunu vurgulayabiliriz.
- Sağlıklı olmanın bize neler kazandırdığını (derslerimize odaklanmak, oyun oynamak, hayallerimizin peşinden gitmek vb.) anlatabiliriz.
- Sağlığımızı kaybettiğimizde neleri de kaybettiğimizi (mutluluğu, enerjiyi, paranın bile bir anlamının kalmadığını) örneklerle gösterebiliriz.
- “Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur.” gibi başka atasözlerinden de faydalanabiliriz.
- Sağlığımızı korumak için neler yapmamız gerektiğine (dengeli beslenme, spor yapma, temizlik vb.) kısaca değinebiliriz.
- Sonuç Bölümü: Yazımızı özetleyerek bitireceğimiz bölüm. Ana fikri, yani sağlığın en büyük hazine olduğunu güçlü bir cümleyle tekrar vurgulayarak yazımızı sonlandırabiliriz.
Adım 3: Örnek Yazımızı Yazalım
Şimdi yukarıdaki plana uygun, senin de rahatlıkla yazabileceğin bir örnek metin oluşturalım. Bu metin sana ilham versin.
BİR NEFES SIHHAT
İnsanlar hayatları boyunca pek çok şeyin peşinden koşar: para, başarı, şöhret, makam… Bunların hepsi önemlidir ve hayata anlam katar. Ancak tüm bu dünyevi zenginliklerin kapısını açan tek bir anahtar vardır: Sağlık. Bu gerçeği yüzyıllar öncesinden en güzel şekilde dile getirenlerden biri de cihan padişahı Kanuni Sultan Süleyman olmuştur: “Halk içinde mu’teber bir nesne yok devlet gibi / Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi.”
Dünyanın yarısına hükmeden, orduları yöneten, hazineleri olan bir sultanın bu sözleri söylemesi çok anlamlıdır. O, sahip olduğu onca güce ve zenginliğe rağmen, sağlıklı bir nefesin hepsinden daha değerli olduğunu anlamıştır. Çünkü en lezzetli yemekleri yiyebilmek için tat alan bir dile, en güzel manzaraları görebilmek için gören gözlere, en sevdiğimiz müziği duyabilmek için işiten kulaklara ihtiyacımız vardır. Sağlığımız yerinde değilse ne en konforlu yatağın rahatlığını hissedebiliriz ne de en yakın dostumuzla ettiğimiz sohbetin tadını çıkarabiliriz. Okulda başarılı olmak, spor yapabilmek, arkadaşlarımızla koşup oynamak, hayallerimizi gerçekleştirmek için çabalamak… Bütün bunların temelinde sağlıklı bir beden ve zihin yatar.
Ne yazık ki çoğu zaman elimizdeki bu en değerli hazinenin farkına varamayız. Onu ancak kaybettiğimizde veya kaybetme tehlikesiyle karşılaştığımızda anlarız. O zaman anlarız ki biriktirdiğimiz paralar, aldığımız yüksek notlar, sahip olduğumuz en güzel eşyalar, bir baş ağrısını bile dindirmeye yetmez. Bu yüzden sağlığımızı korumak, ona iyi bakmak en temel görevimizdir. Dengeli beslenmek, düzenli spor yapmak ve en önemlisi de bizi mutlu eden şeylere zaman ayırarak ruh sağlığımızı da korumak, kendimize yapacağımız en büyük yatırımdır.
Sonuç olarak, Kanuni Sultan Süleyman’ın da dediği gibi, sağlık bu hayattaki en büyük servetimizdir. Diğer her şey, bu servetimiz olduğu sürece anlamlı ve ulaşılabilirdir. Gelin, her nefesimizin kıymetini bilelim ve bu paha biçilmez hazineye gözümüz gibi bakalım.
Umarım bu açıklamalar ve örnek metin, soruyu daha iyi anlamana ve kendi harika yazını oluşturmana yardımcı olur. Unutma, en güzel yazı, senin kendi düşüncelerinle ve kendi cümlelerinle yazdığın yazıdır. Başarılar dilerim!