Merhaba sevgili öğrencim! Ben Türkçe öğretmeninim. Bugün seninle paylaştığın görseldeki etkinlikleri birlikte inceleyeceğiz. Bu etkinlikler, Türk edebiyatının usta yazarlarından Sait Faik Abasıyanık‘ın meşhur “Son Kuşlar” adlı hikâyesine aittir. Soruları bu metne dayanarak, senin anlayabileceğin şekilde adım adım cevaplayalım.
2. ETKİNLİK: Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metne göre cevaplayınız.
1. Soru: Yazara göre kuşlar adaya niçin gelmiyorlarmış?
Çözüm:
- Adım 1: Metni hatırladığımızda, kuşların gelmemesinin sebebi insanların onlara zarar vermesidir.
- Adım 2: Özellikle Konstantin Efendi gibi kişilerin kuşları avlaması ve çocukların kuşların saklanabileceği yeşillikleri yok etmesi yüzünden kuşlar artık adaya uğramaz olmuşlardır.
- Cevap: İnsanların (özellikle Konstantin Efendi’nin) kuşları acımasızca avlaması ve kuşların konacağı yeşilliklerin yok edilmesi sebebiyle kuşlar gelmiyorlarmış.
2. Soru: İnsanlar sonbahara doğru kuşları nasıl avlıyorlarmış?
Çözüm:
- Adım 1: Avlanma yöntemine odaklanalım. Hikâyede yapışkan bir maddeden bahsedilir.
- Adım 2: İnsanlar, ağaçlara ve kuşların konacağı yerlere “ökse” denilen yapışkanlı değnekler yerleştirerek veya ağlar kurarak kuşları avlıyorlarmış.
- Cevap: Ökse (yapışkanlı değnekler) kullanarak ve ağlar kurarak avlıyorlarmış.
3. Soru: Çocuklar, yol kenarındaki yeşillikleri neden söküyorlarmış?
Çözüm:
- Adım 1: Çocukların bu davranışı kendi başlarına mı yoksa birinin yönlendirmesiyle mi yaptıklarını düşünelim.
- Adım 2: Konstantin Efendi, kuşlar o yeşilliklere konup saklanmasın, açıkta kalsın ve onları daha rahat avlayabilsin diye çocuklara bu yeşillikleri yolduruyormuş.
- Cevap: Konstantin Efendi, kuşlar yeşilliklere saklanamasın ve onları daha kolay yakalayabilsin diye çocuklara o yeşillikleri söktürüyormuş.
4. Soru: Konstantin Efendi’nin kişilik özelliklerini ve fiziksel özelliklerini belirtiniz.
Çözüm:
- Adım 1: Önce dış görünüşünü (fiziksel), sonra karakterini (kişilik) ayıralım.
- Adım 2: Fiziksel Özellikleri: Kısa boylu, kalın yapılı, geniş yüzlü, burnu ve dudakları kalın bir adamdır.
- Adım 3: Kişilik Özellikleri: Doğaya ve kuşlara karşı acımasız, kurnaz, çıkarcı ve duyarsız biridir. Kuşları sadece bir ticaret malı veya yiyecek olarak görür.
5. Soru: Yazar “Biz kuşları ve yeşillikleri çok gördük. Sizin için kötü olacak.” cümleleri ile ne anlatmak istiyor?
Çözüm:
- Adım 1: Bu cümle yazarın gelecek nesillere (yani size) bir uyarısıdır.
- Adım 2: Yazar, kendi neslinin doğanın güzelliklerini gördüğünü ama bu hızla doğa tahrip edilirse gelecek nesillerin kuşları ve yeşillikleri göremeyeceğini, beton yığınları arasında kalacağını anlatmak istemiştir.
- Cevap: Doğanın insanlar tarafından yok edildiğini, eğer böyle devam ederse gelecek nesillerin (çocukların) doğadan, kuşlardan ve yeşilliklerden mahrum, mutsuz bir dünyada yaşayacaklarını anlatmak istiyor.
3. ETKİNLİK: Dinlediğiniz metnin konusunu ve ana fikrini aşağıya yazınız.
Çözüm:
- Metnin Konusu: İnsanların doğayı tahrip etmesi ve bilinçsizce yapılan kuş avcılığı.
- Metnin Ana Fikri: Doğayı ve canlıları korumazsak, dünyamız güzelliklerini kaybedecek ve gelecek nesillere yaşanmaz bir dünya bırakacağız.
4. ETKİNLİK: Dinlediğiniz metinde yazar hangi düşünceyi geliştirme yollarından yararlanmıştır?
Çözüm:
- Adım 1: Metinde bir olay anlatılıyor mu? Evet. O zaman Öyküleme vardır.
- Adım 2: Metinde gözümüzde canlanacak şekilde tasvirler (Konstantin Efendi’nin tipi, adanın manzarası) var mı? Evet. O zaman Betimleme vardır.
- Cevap:
- Betimleme: Yazar, Konstantin Efendi’yi ve adanın sonbahardaki halini detaylıca anlatarak gözümüzde canlandırmıştır.
- Öyküleme: Yazar, başından geçen olayları, kuşların gelişini ve avlanışını bir oluş sırasına göre hikâye etmiştir.
5. ETKİNLİK: Dinlediğiniz metinde anlatılan olaylar tutarlı mıdır? Nedenleriyle birlikte aşağıya yazınız.
Çözüm:
- Adım 1: Metindeki olayların akışı mantıklı mı diye bakmalıyız.
- Adım 2: İnsanlar kuşları avlıyor -> Kuşlar azalıyor -> Doğa bozuluyor. Bu bir sebep-sonuç ilişkisidir ve hayatın olağan akışına uygundur.
- Cevap: Evet, anlatılan olaylar tutarlıdır. Çünkü metinde insanların doğaya verdiği zararların sonucunda kuşların artık gelmemesi ve doğanın dengesinin bozulması mantıklı bir sebep-sonuç ilişkisi içinde anlatılmıştır. Yazarın gözlemleri ve yaşadığı duygular birbiriyle çelişmez.
Başarılar dilerim sevgili öğrencim! Doğayı sevmeyi ve korumayı sakın unutma.