Harika bir etkinlik, sevgili öğrencim! Gel, bu soruları birlikte adım adım inceleyelim ve cevaplayalım. Unutma, önemli olan metni anlamak ve kendi yorumunu katabilmektir.
1. ETKİNLİK
Okuduğunuz şiirdeki anlamını bilmediğiniz kelime ya da kelime gruplarını aşağıya yazınız. Şiirdeki anlamını bilmediğiniz kelime ya da kelime gruplarının anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Anlamını öğrendiğiniz yeni kelime/kelime gruplarını sözlüğünüze yazınız. Öğrendiğiniz kelimeleri birer cümlede kullanınız.
Bu etkinlik, okuduğumuz “Şu Sonsuz Koşu” adlı şiire dayanıyor. Şiir elimizde olmadığı için, o şiirde geçebilecek bazı kelimeler üzerinden örnek bir çalışma yapalım. Bu sayede etkinliği nasıl yapacağını daha iyi anlayabilirsin.
Adım 1: Şiirde karşılaşabileceğimiz, anlamını tam bilemeyeceğimiz kelimeleri düşünelim. Vatan, millet, kahramanlık gibi temaları işleyen bir şiirde “ufuk”, “çağ” veya “coşku” gibi kelimeler geçebilir.
Adım 2: Şimdi bu kelimelerle etkinliği dolduralım.
Kelime/Kelime Grubu: Ufuk
Tahminî Anlamı: Gelecek, ilerideki güzel günler.
Cümlem:Atatürk’ün gösterdiği hedefler, milletimiz için yeni bir ufuk açmıştır.
Kelime/Kelime Grubu: Çağ
Tahminî Anlamı: Önemli bir olayla başlayıp biten zaman dilimi, dönem.
Cümlem:Cumhuriyetin ilanıyla birlikte ülkemizde yepyeni bir çağ başladı.
Kelime/Kelime Grubu: Coşmak
Tahminî Anlamı: Çok sevinmek, heyecanlanmak, duyguların kabarması.
Cümlem:Milli bayramlarda içimdeki vatan sevgisi coşar.
Unutma, sen şiiri okuduktan sonra kendi bilmediğin kelimeleri bulup bu etkinliği tamamlamalısın. Bu sadece bir örnekti.
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiire göre cevaplayınız.
1. Şairin gönlü neden coşmaktadır? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.
Adım 1: Şiirin genel temasını hatırlayalım. Şiir, “Şu Sonsuz Koşu” başlığıyla Atatürk’ün Samsun’a çıkışından ve Kurtuluş Savaşı’ndan bahsediyor olmalı. Bu, bir milletin yeniden doğuşunu anlatan bir konu.
Adım 2: Bir şair, vatanının bağımsızlık mücadelesini, kahramanlıkları ve aydınlık geleceğe olan inancını anlatırken hangi duyguları hisseder? Tabii ki gurur, sevinç, umut ve heyecan!
Sonuç: Şairin gönlü, vatanın kurtuluşu için verilen büyük mücadeleyi, kazanılan zaferi ve ülkenin parlak geleceğe doğru ilerleyişini düşündüğü için coşmaktadır. Bu coşku, vatan sevgisinden ve geleceğe duyulan umuttan kaynaklanır.
2. Ata’nın bir sabah Samsun’a çıkmasıyla başlayan sürecin ne olduğu ile ilgili tahminlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Adım 1: Tarih bilgilerimizi hatırlayalım. Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. Bu tarih neden önemlidir?
Adım 2: Bu olay, işgal altındaki vatanı kurtarmak için başlatılan Milli Mücadele’nin, yani Kurtuluş Savaşı‘nın fiilen başladığı gündür.
Sonuç: Ata’nın Samsun’a çıkmasıyla başlayan süreç; milletin bir araya gelerek topyekûn bir mücadeleye girdiği, vatan topraklarını düşman işgalinden kurtardığı ve sonunda bağımsız, modern Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduğu şanlı Kurtuluş Savaşı sürecidir.
3. Kendinizi “Yeni kahramanlar kol kol, boy boy yürür” dizesinde geçen yeni kahramanlardan biri olarak görüyor musunuz? Neden?
Adım 1: “Yeni kahramanlar” ifadesinin ne anlama geldiğini düşünelim. Kahramanlık sadece savaşta mı olur? Hayır. Ülkesi için çalışan, üreten, okuyan, araştıran herkes bir kahramandır.
Adım 2: Bu dizedeki “yeni kahramanlar”, Atatürk’ün Cumhuriyeti emanet ettiği siz gençlersiniz. Sizin göreviniz, ülkeyi daha ileriye taşımaktır.
Sonuç: Bu soruya kişisel bir cevap vermelisin. Örnek bir cevap şöyle olabilir:
Evet, kendimi o yeni kahramanlardan biri olarak görüyorum. Çünkü benim görevim derslerime çok çalışmak, iyi bir insan olmak ve gelecekte ülkeme faydalı bir meslek sahibi olmaktır. Bilimle, sanatla, sporla ülkemi daha ileriye taşımak için çabalayarak ben de bir kahraman olabilirim.
4. “Dalgalanmakta altın bir çağa doğru,” dizesindeki altı çizili söz ile kast edilen ne olabilir?
Adım 1: “Altın çağ” bir tamlamadır ve genellikle bir dönemin en parlak, en başarılı, en huzurlu zamanları için kullanılır. Gerçek altından bahsetmiyor, bu bir mecaz.
Adım 2: Şiirin bağlamında, Kurtuluş Savaşı sonrası kurulan Cumhuriyet ile hedeflenen şey nedir? Modern, gelişmiş, bilim ve sanatta ilerlemiş, mutlu insanların yaşadığı bir ülke.
Sonuç: Altı çizili söz ile kastedilen, Türkiye Cumhuriyeti’nin ulaşmayı hedeflediği parlak, aydınlık, refah ve mutluluk dolu bir gelecektir. Bu, bilimin, aklın ve çalışkanlığın egemen olduğu muasır medeniyetler seviyesidir.
5. “Şu Sonsuz Koşu” ile anlatılmak istenen ne olabilir? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.
Adım 1: “Koşu” kelimesi neyi ifade eder? Sürekli bir hareketi, ilerlemeyi, bir hedefe doğru durmadan yol almayı.
Adım 2: “Sonsuz” kelimesi ise bu hareketin hiç bitmeyeceğini anlatır.
Sonuç: “Şu Sonsuz Koşu”, Türkiye Cumhuriyeti’ni geliştirme, yüceltme ve modernleştirme mücadelesinin hiç bitmeyecek bir bayrak yarışı olduğunu anlatır. Atatürk ve silah arkadaşlarının başlattığı bu koşuyu, her nesil devralır ve ülkeyi daha da ileriye taşımak için durmaksızın çalışmaya devam eder. Bu, nesilden nesile aktarılan sonsuz bir ilerleme ve gelişme çabasıdır.
3. ETKİNLİK
“Şu Sonsuz Koşu” adlı metnin ders kitabınızda kullanılan yazı karakterlerinden farklı bir yazı karakteriyle yazılmış olmasının sizde bıraktığı izlenim nedir? Açıklayınız.
Adım 1: Bir metinde neden farklı yazı karakterleri (fontlar) kullanılır? Genellikle bir başlığı, önemli bir sözü veya metnin genelinden farklı bir bölümü vurgulamak, okuyucunun dikkatini oraya çekmek için yapılır.
Adım 2: “Şu Sonsuz Koşu” metnin başlığı ve ana fikridir. Bu ifadenin farklı bir karakterle yazılması, ona özel bir önem katmaktadır.
Sonuç: Metnin başlığının farklı bir yazı karakteriyle yazılması, başlığın önemini vurgulamak ve okuyucunun zihninde daha kalıcı bir etki bırakmak içindir. Bu farklılık, metnin ana mesajının bu “sonsuz koşu” olduğunu daha ilk bakışta anlamamızı sağlar ve metne estetik bir değer katar.