8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Ferman Yayınları Sayfa 145

Harika bir etkinlik! Sevgili öğrencilerim, bu tür çalışmalar kelime dağarcığımızı geliştirmek için çok önemlidir. Gelin, bu etkinliği nasıl yapacağımızı adım adım birlikte inceleyelim ve birkaç örnekle pekiştirelim.

Unutmayın ki bu etkinlik, sizin okuduğunuz bir metne bağlı. Ben metni bilmediğim için, size örnek olabilecek bazı kelimeler üzerinden bu etkinliği nasıl doldurmanız gerektiğini göstereceğim. Siz de kendi okuduğunuz metinde anlamını bilmediğiniz kelimeleri bularak bu adımları uygulayacaksınız.

1. ETKİNLİK

Okuduğunuz metindeki anlamını bilmediğiniz kelime ya da kelime gruplarını aşağıya yazınız. Metindeki anlamını bilmediğiniz kelime ya da kelime gruplarının anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Anlamını öğrendiğiniz yeni kelime/kelime gruplarını sözlüğünüze yazınız. Öğrendiğiniz kelimeleri birer cümlede kullanınız.

Çözüm:

Bu etkinliği yaparken izlememiz gereken yol şöyledir:

• Adım 1: Okuduğumuz metni dikkatlice gözden geçirip daha önce duymadığımız, anlamını tam olarak bilmediğimiz kelimeleri veya kelime gruplarını (deyimler, ikilemeler vb.) tespit ediyoruz.
• Adım 2: Bu kelimenin geçtiği cümlenin tamamına bakarak, cümlenin genel anlamından yola çıkıp kelimenin ne anlama gelebileceğini tahmin etmeye çalışıyoruz. Bu, bizim bağlamdan anlam çıkarma becerimizi geliştirir.
• Adım 3: Tahminimizi yaptıktan sonra, doğruluğunu kontrol etmek için bir sözlüğe (TDK Güncel Türkçe Sözlük en güvenilir kaynaktır) bakıyoruz.
• Adım 4: Kelimenin doğru anlamını öğrendikten sonra, bu kelimeyi kullanarak kendi özgün cümlemizi kuruyoruz. Bu, kelimeyi kalıcı olarak öğrenmemizi sağlar.

Haydi, şimdi birkaç örnekle bu adımları uygulayalım. Diyelim ki okuduğumuz metinde aşağıdaki kelimeler geçiyor:

Kelime/Kelime Grubu: Mütebessim

Tahminimiz: Metinde “Yüzündeki mütebessim ifadeyle bize bakıyordu.” gibi bir cümle geçtiğini varsayalım. Buradan yola çıkarak bu kelimenin “gülümseyen, tebessüm eden” gibi bir anlama geldiğini tahmin edebiliriz.

Sözlük Anlamı: (TDK) Gülümseyen, güleç.

Cümlem: Sınavdan beklediği notu aldığını öğrenince yüzüne mütebessim bir ifade yerleşti.

Kelime/Kelime Grubu: Salık vermek

Tahminimiz: Metinde “Doktor, hastasına her gün yürümesini salık verdi.” şeklinde bir cümle olsun. Bu durumda “salık vermek” ifadesinin “tavsiye etmek, önermek” anlamına geldiğini düşünebiliriz.

Sözlük Anlamı: (TDK) Öğüt vermek, tavsiye etmek, önermek.

Cümlem: Öğretmenimiz, tatilde bol bol kitap okumamızı salık verdi.

Kelime/Kelime Grubu: Vakur

Tahminimiz: Metinde “Törende oldukça vakur bir duruş sergiliyordu.” cümlesini okuduğumuzu düşünelim. Bu kelimenin “ağırbaşlı, ciddi, olgun” gibi bir anlamı olabileceğini tahmin edebiliriz.

Sözlük Anlamı: (TDK) Ağırbaşlı, onurlu, temkinli.

Cümlem: Dedem her zaman vakur bir insan olmuştur, onu hiç telaşlı görmedim.

Sevgili öğrenciler, gördüğünüz gibi bu etkinlik aslında bir kelime avcılığı oyunu gibi. Okuduğunuz metinlerdeki gizli hazineleri, yani yeni kelimeleri keşfetmek ve onları kendi kelime hazinenize katmak tamamen sizin elinizde. Bu adımları takip ederek etkinliği kolayca tamamlayabilirsiniz. Başarılar dilerim!