Harika bir çalışma! Sevgili öğrencim, gel birlikte bu etkinlikleri adım adım inceleyelim ve nasıl yapacağını konuşalım. Ben 8. sınıf Türkçe öğretmenin olarak sana yol göstereceğim.
6. ETKİNLİK
Yukarıdaki örnekten yararlanarak okuduğunuz metinde koşul ilişkisi içeren cümleleri tespit ederek aşağıya yazınız.
Çözüm:
Bu etkinlikte senden, daha önce okuduğun bir metindeki koşul-sonuç (şart-sonuç) cümlelerini bulman isteniyor. Haydi, önce bu konuyu bir hatırlayalım.
Bir eylemin veya durumun gerçekleşmesinin, başka bir eylemin veya durumun gerçekleşmesine bağlı olduğu cümlelere koşul-sonuç cümlesi diyoruz. Bu cümlelerde genellikle “-se, -sa” şart ekini görürüz. Yani bir şeyin olması için bir “şart” vardır.
Örnek Cümle:Bilet alırsanız içeri girebilirsiniz.
- Sonuç: İçeri girebilirsiniz.
- Koşul (Şart): İçeri girmenizin şartı nedir? Bilet almanız. İşte bu kadar basit!
Şimdi senin ne yapman gerektiğine bakalım:
Adım 1: Kitabındaki bu etkinliğin ilgili olduğu okuma metnini tekrar aç.
Adım 2: Metni dikkatlice oku. Cümleleri okurken kendine şu soruyu sor: “Bu cümlede bir eylemin olması başka bir şarta bağlanmış mı?”
Adım 3: Özellikle “-se, -sa” ekini almış fiilleri ara. Örneğin “çalışırsa”, “gelirseniz”, “okursam” gibi. Bu ekler genellikle koşul anlamı katar.
Adım 4: Bulduğun koşul-sonuç cümlelerini etkinlikteki boşluğa güzelce yaz. Örneğin, metinde şöyle bir cümle geçiyor olabilir: “Eğer çok çalışırsan bu sınavı geçersin.” Bu cümleyi hemen alıp yazmalısın.
7. ETKİNLİK
Sınıfınızda “icatların yararları” konulu bir tartışma yapınız. Tartışma sırasında düşüncelerinizi ifade ederken arkadaşlarınıza karşı saygı ve anlayış içerisinde olmaya, onların sözünü kesmemeye, konu dışına çıkmadan konuşmaya özen gösteriniz. Tartışmanın ardından aşağıda verilen değerlendirme formunu doldurunuz.
Çözüm:
Bu etkinlik, bir sınıf içi tartışma uygulaması ve sonrasında kendini değerlendirme üzerine kurulu. Bu formu doldururken kendine karşı dürüst olmalısın. Amaç, nerede iyi olduğunu ve nerede kendini geliştirmen gerektiğini görmektir. Haydi, tablodaki maddelerin ne anlama geldiğine bakalım:
- Konuya hâkim olma: “İcatların yararları” konusu hakkında yeterince bilgi sahibi miydin? Konuşurken örnekler verebildin mi? Bu konuda hazırlık yapmış mıydın?
- Savunma ve ikna kabiliyeti: Kendi düşüncelerini güçlü bir şekilde savunabildin mi? Arkadaşlarını söylediklerinin doğruluğuna inandırabildin mi?
- Karşıt düşünceyi çürütme kabiliyeti: Seninle aynı fikirde olmayan arkadaşının düşüncesindeki zayıf noktaları, saygı çerçevesinde gösterebildin mi?
- Konuyu metne bağlı kalmadan anlatma kabiliyeti: Sadece ezberlediğin bilgileri değil, kendi cümlelerinle, doğal bir şekilde konuyu anlatabildin mi?
- Konuya uygun bir dille konuşma: Konuşurken argo veya saygısız ifadeler kullanmaktan kaçındın mı? Ciddi bir konuyu ciddiyetle mi anlattın?
- Beden dilini doğru kullanma: Konuşurken jest ve mimiklerini (el, kol hareketleri, yüz ifadeleri) etkili bir şekilde kullandın mı? Dinleyicilerle göz teması kurdun mu?
- Konuya uygun vurgu ve tonlama ile konuşma: Ses tonunu, cümlenin anlamına göre ayarladın mı? Önemli yerleri vurguladın mı?
- Konuyu belge ve kanıtlarla kanıtlama: Düşüncelerini desteklemek için örnekler, istatistikler veya güvenilir bilgiler sundun mu?
- Konuya uygun anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları kullanma: Konuşmanda örnekleme, tanık gösterme, karşılaştırma gibi yöntemlere başvurdun mu?
- Zamanı, verilen süreye uygun kullanma: Sana verilen konuşma süresini aşmadan veya çok kısa tutmadan, verimli bir şekilde kullandın mı?
Adım 1: Tartışmaya katıldıktan sonra bu maddeleri tek tek düşün.
Adım 2: Her bir madde için 10 üzerinden kendine bir puan ver ve “Alınan Puan” sütununa yaz. Örneğin, konuya çok iyi hâkimsen 10, biraz eksiğin varsa 7 veya 8 verebilirsin.
Adım 3: Tüm puanları verdikten sonra “TOPLAM” bölümüne bu puanları toplayarak genel performansını gör.
8. ETKİNLİK
Dosya kâğıdına icatlar konulu hikâye edici bir metin yazınız. Yazacağınız metinde öncelikle zaman, mekân, şahıs ve olay unsurlarını belirleyiniz. Ardından yazacağınız metnin serim, düğüm ve çözüm bölümlerinde anlatacaklarınızı tasarlayınız. Mümkünse metninizde günlük hayattan örnekler veriniz…
Çözüm:
Bu etkinlikte senden harika bir hikâye yazman isteniyor. Konumuz: İcatlar! Unutma, iyi bir hikâye iyi bir planla başlar. İşte sana adım adım bir yol haritası:
Adım 1: Planlama (Taslak Oluşturma)
Yazmaya başlamadan önce şu soruların cevabını bir kenara not al:
- Olay: Hikâyende ne olacak? (Örn: Bir çocuğun yanlışlıkla bir icat yapması, geçmişe gidip bir icadın yapılışına tanık olması, bir icadın bir ailenin hayatını değiştirmesi vb.)
- Şahıslar (Karakterler): Hikâyenin kahramanı kim? Başka kimler var? (Örn: Mucit bir dede ve meraklı torunu.)
- Mekân: Olay nerede geçiyor? (Örn: Eski bir atölye, bir bilim fuarı, gelecekte bir şehir.)
- Zaman: Olay ne zaman yaşanıyor? (Örn: Geçmişte, günümüzde, bilinmeyen bir gelecekte.)
Adım 2: Hikâyenin Bölümlerini Belirleme
Hikâyeni üç ana bölüme ayırarak düşün:
- Serim (Giriş): Bu bölümde karakterlerini, olayın geçtiği yeri ve zamanı tanıt. Okuyucuya hikâyenin temelini anlat. Her şeyin normal olduğu bölüm burasıdır.
- Düğüm (Gelişme): İşte burası heyecanın başladığı yer! Ana olay veya sorun bu bölümde ortaya çıkar. Merak duygusu artar. Kahramanın bir zorlukla karşılaşır, bir hedefe ulaşmaya çalışır.
- Çözüm (Sonuç): Bu bölümde düğüm çözülür. Sorun bir sonuca bağlanır. Hikâyenin sonunda ne olduğunu anlatırsın. Bu bölüm genellikle bir mesaj içerir.
Adım 3: Yazmaya Başla!
Planını yaptıktan sonra artık yazmaya hazırsın. Unutma, günlük hayattan örnekler vermek hikâyeni daha gerçekçi ve ilgi çekici kılar. Yazarken yazım ve noktalama kurallarına dikkat etmeyi sakın unutma.
Adım 4: Kontrol Et ve Düzelt
Hikâyeni bitirdikten sonra mutlaka en az bir kere baştan sona oku. Anlatım bozuklukları, yazım hataları veya noktalama yanlışları var mı diye kontrol et. Gerekli düzeltmeleri yap.
Umarım bu açıklamalar işine yaramıştır. Bu etkinlikler senin hem anlama hem de anlatma becerilerini geliştirmek için harika birer fırsat. Başarılar dilerim!