Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir çalışma! Gönderdiğin görseldeki metni ve soruları bir öğretmen gözüyle senin için inceledim. Gel, şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve keyifli bir şekilde çözelim. Tıpkı sınıfta yaptığımız gibi, her detayı konuşarak ilerleyeceğiz.
***
HAZIRLIK ÇALIŞMASI
Soru: “Emek” kelimesi size neler çağrıştırıyor? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Çözüm:
Bu soru, aslında senin hayal gücünü ve düşüncelerini ölçmek için sorulmuş çok güzel bir soru. Tek bir doğru cevabı yok, çünkü “emek” kelimesi herkese farklı şeyler hissettirebilir. Ama gel birlikte beyin fırtınası yapalım:
- Alın Teri: Emek denince aklımıza ilk gelenlerden biri budur. Bir iş için çok çalışmak, yorulmak, ter dökmek demektir. Tıpkı bir çiftçinin tarlayı sürmesi gibi.
- Çaba ve Gayret: Bir hedefimize ulaşmak için gösterdiğimiz sürekli çabadır. Örneğin, bir sınavdan iyi not almak için günlerce ders çalışman bir emektir.
- Değer: Emek verilen her şey değerlidir. Annenin senin için yaptığı bir kek, el emeği göz nuru olduğu için marketten alınanlardan çok daha kıymetlidir.
- Sabır: Emek, genellikle sabır gerektirir. Bir fidanın büyüyüp ağaç olması, meyve vermesi için yıllarca emek ve sabır gerekir.
- Sonuç ve Başarı: Emek harcadığımızda genellikle sonunda bir başarıya veya bir sonuca ulaşırız. Bu, bir projeyi bitirmek, bir spor müsabakasını kazanmak ya da sadece güzel bir resim çizmek olabilir.
Kısacası emek; bir amaca ulaşmak için harcanan beden ve zihin gücü, çaba, alın teri ve sabırdır.
***
METİNLE İLGİLİ SORULAR
Şimdi de “Selim’i Anarım” başlıklı metnimizle ilgili sorulara geçelim. Bu soruları cevaplamak için metni dikkatlice okumamız gerekiyor.
Soru 1: Metinde anlatılan olay nedir?
Çözüm:
Hadi metni tekrar bir gözden geçirelim. Selim adında birisi, elinde bir demet çiçek ve bir sepetle anlatıcının yazıhanesine (ofisine) geliyor. Selamlaşmayı bile kısa tutarak hemen çiçekleri koymak için bir “çanak” yani vazo arıyor. Kendi kendine bir vazo bulup çiçekleri yerleştirmeye hazırlanıyor.
Adım 1: Olayın ana karakteri kim? Selim.
Adım 2: Selim nereye geliyor? Anlatıcının yazıhanesine.
Adım 3: Geldiğinde ne yapıyor? Elindeki çiçekleri koymak için telaşla bir vazo arıyor ve buluyor.
Sonuç: Metinde anlatılan olay, Selim adlı kişinin, elinde çiçeklerle anlatıcının yazıhanesine gelmesi ve bu çiçekleri koyacak bir vazo arayışıdır.
Soru 2: Metindeki kahramanlar kimlerdir?
Çözüm:
Bir metindeki kahramanları bulmak için “Kimler konuşuyor?” veya “Kimlerden bahsediliyor?” diye sormalıyız.
Adım 1: Metinde adı geçen ilk kişi kim? Selim. O, olayları başlatan kişi.
Adım 2: Olayları kimin gözünden okuyoruz? Olayları anlatan, “Hoş geldin, dedim.” diyen ve yazıhanenin sahibi olan bir kişi daha var. Adını bilmiyoruz ama o da bir kahraman. Ona anlatıcı diyebiliriz.
Sonuç: Metindeki kahramanlar Selim ve olayı anlatan anlatıcıdır (yazar).
Soru 3: Metinde anlatılan olay ne zaman, nerede geçmektedir?
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için metindeki yer ve zaman bildiren ifadelere odaklanmalıyız.
Adım 1 (Nerede?): Metnin ilk cümlesinde “Selim, ikinci kez yazıhaneme gelişinde…” diyor. Demek ki olay, anlatıcının yazıhanesinde, yani ofisinde geçiyor.
Adım 2 (Ne zaman?): Metni dikkatlice okuduğumuzda olayın hangi gün, hangi mevsim veya günün hangi saatinde geçtiğine dair bir bilgi verilmediğini görüyoruz. Sabah mı, akşam mı, yaz mı, kış mı bilmiyoruz.
Sonuç: Olay, anlatıcının yazıhanesinde geçmektedir. Metinde olayın ne zaman geçtiğine dair kesin bir bilgi verilmemiştir.
Soru 4: Metnin serim, düğüm ve çözüm bölümünde neler anlatılmaktadır?
Çözüm:
Bu çok önemli bir soru! Önce bu kavramları bir hatırlayalım:
- Serim: Hikâyenin giriş bölümüdür. Kahramanlar, yer ve zaman tanıtılır, olaya bir başlangıç yapılır.
- Düğüm: Olayların karmaşıklaştığı, merak duygusunun arttığı bölümdür. Ana olay burada gelişir.
- Çözüm: Düğüm bölümündeki olayların bir sonuca bağlandığı bölümdür. Merak edilenler cevaplanır.
Şimdi metnimize bu gözle bakalım:
Adım 1: Elimizdeki metin, hikâyenin sadece başlangıcı. Selim’in yazıhaneye gelişi, çiçekleri ve vazo arayışı anlatılıyor. Yani kahramanlar ve mekân tanıtılıp olaya bir giriş yapılıyor.
Adım 2: Bu durum, okuduğumuz bölümün hikâyenin serim (giriş) bölümü olduğunu gösterir.
Adım 3: Hikâyenin devamı elimizde olmadığı için olayların nasıl gelişeceğini (düğüm) ve nasıl sonuçlanacağını (çözüm) bilemiyoruz. Belki Selim o çiçekleri bir nedenle getirdi, belki de anlatıcıyla önemli bir şey konuşacak. Bunlar hep düğüm bölümünün konuları olurdu.
Sonuç:
Okuduğumuz bu metin, hikâyenin serim (giriş) bölümüdür. Bu bölümde, kahramanlar (Selim ve anlatıcı) ile mekân (yazıhane) tanıtılmış ve Selim’in çiçeklerle gelmesi olayı başlatılmıştır. Metnin devamı verilmediği için düğüm ve çözüm bölümlerinde nelerin anlatıldığını bilemeyiz.
***
Umarım açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Gördüğün gibi, bir metni dikkatlice okuduğumuzda tüm cevaplar aslında satırların arasında gizli. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden tekrar sorabilirsin. Başarılar dilerim!