Merhaba sevgili öğrencim,
Gönderdiğin görseldeki etkinlikleri birlikte inceleyelim ve adım adım çözelim. Bu tür etkinlikler, okuduğunu anlama ve dil bilgisi konularını pekiştirmen için harika bir fırsat. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
***
4. ETKİNLİK
Okuduğunuz şiirin konusunu ve ana duygusunu aşağıya yazınız.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplayabilmemiz için öncelikle ilgili şiiri okumuş olmamız gerekiyor. Görselde şiir yer almadığı için ben sana konu ve ana duygu arasındaki farkı anlatarak nasıl bulabileceğini açıklayacağım. Böylece şiiri okuduğunda bu etkinliği kolayca yapabilirsin.
Adım 1: Şiirin Konusu Nasıl Bulunur?
Bir şiirin konusunu bulmak için kendimize şu soruyu sormalıyız: “Bu şiirde ne anlatılıyor?”. Şairin ele aldığı olay, durum veya kavram şiirin konusudur. Örneğin, şiir bir annenin çocuğuna olan sevgisinden bahsediyorsa konusu “anne sevgisi”dir. Eğer Atatürk’ün kahramanlıklarını anlatıyorsa konusu “Atatürk’ün kahramanlıkları” olur.
Adım 2: Şiirin Ana Duygusu Nasıl Bulunur?
Ana duyguyu bulmak için ise kendimize şu soruyu sormalıyız: “Şairin bu şiirde bize hissettirmek istediği en yoğun duygu nedir?” veya “Bu şiir bende hangi duyguları uyandırdı?”. Ana duygu; sevgi, özlem, vatan sevgisi, hüzün, coşku, gurur gibi hislerdir. Konu daha genelken, ana duygu daha özel ve hislere yöneliktir.
Örnek olarak, okuduğun şiirin Atatürk ve Kurtuluş Savaşı ile ilgili olduğunu varsayalım:
- Şiirin Konusu:Atatürk’ün önderliğinde kazanılan bağımsızlık mücadelesi.
- Şiirin Ana Duygusu:Vatan sevgisi, minnettarlık ve gurur.
***
5. ETKİNLİK
Okuduğunuz şiire uygun yeni başlıklar bularak bu başlıkları aşağıya yazınız.
Çözüm:
Tıpkı 4. etkinlik gibi, bu soruyu da şiiri okumadan tam olarak cevaplayamayız. Ancak bir şiire nasıl başlık bulunacağını öğrenirsek, her şiir için kolayca başlık üretebiliriz.
Adım 1: Başlık Nasıl Olmalı?
İyi bir başlık, şiirin konusu veya ana duygusu hakkında bize ipucu verir. Kısa, dikkat çekici ve şiirin içeriğiyle uyumlu olmalıdır. Şiirde sık tekrar eden bir kelime veya en etkileyici dize bile başlık olabilir.
Adım 2: Örnek Başlıklar Üretelim
Yine şiirimizin Atatürk ve Kurtuluş Savaşı hakkında olduğunu düşünelim. Bu şiire ne gibi başlıklar bulabilirdik?
- O Kahraman
- Milletin Kalbi
- İstiklal Güneşi
- Mavi Gözlü Bir Dev
Gördüğün gibi, başlıklar hem şiirin içeriğini yansıtıyor hem de okuyucuda merak uyandırıyor.
***
6. ETKİNLİK
Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz. Cümlelerden bir duyguyu, düşünceyi soru yoluyla anlatan veya soru yoluyla bilgi almayı amaçlayan cümlelerin yanına “soru cümlesi”, bir korkuyu, sevinci, şaşkınlığı, coşkuyu, hayranlığı vb. dile getiren cümlelerin yanına “ünlem cümlesi” yazınız.
Çözüm:
Bu etkinlikte cümlelerin türünü belirleyeceğiz. Çok basit bir kuralımız var: Bir cümle cevap bekliyorsa soru cümlesi; ani bir duygu (sevinç, şaşkınlık, korku vb.) veya bir seslenme bildiriyorsa ünlem cümlesidir. Haydi cümleleri tek tek inceleyelim.
Adım 1: Cümleleri Analiz Etme
- Atatürk portresi ne kadar güzel!
Bu cümlede bir hayranlık, beğenme duygusu var. Bir cevap beklemiyor. Bu yüzden bu bir ünlem cümlesidir. - Anıtkabir’e nasıl gidebilirim?
Bu cümlede bir yol tarifi isteniyor, yani bilgi almayı amaçlıyor ve bir cevap bekliyor. Bu yüzden bu bir soru cümlesidir. - Ey Türk Gençliği!
Burada bir seslenme, bir hitap var. Bu tür seslenme cümleleri ünlem cümlesi sayılır. Bu yüzden bu bir ünlem cümlesidir. - Millî Mücadele yıllarında neler yaşandı?
Bu cümle, geçmişte olan olaylar hakkında bilgi istiyor. Bir cevap gerektirir. Bu yüzden bu bir soru cümlesidir. - Atatürk hangi savaşlara katıldı?
Yine bilgi almayı amaçlayan ve cevap bekleyen bir ifade görüyoruz. Bu yüzden bu bir soru cümlesidir. - Ne mutlu Türk’üm diyene!
Bu cümle, büyük bir gurur ve sevinç duygusunu ifade ediyor. Bir duygu patlaması var. Bu yüzden bu bir ünlem cümlesidir.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!