Merhaba sevgili öğrencim, ben 8. sınıf Türkçe öğretmeniniz. Gönderdiğin görseldeki etkinlikleri senin için adım adım analiz edip çözeceğim. Takıldığın bir yer olursa hiç çekinme, tekrar sorabilirsin. Haydi başlayalım!
2. ETKİNLİK
Bu etkinlikteki soruları cevaplayabilmemiz için ilgili metni okumamız gerekiyor. Metin elimizde olmadığı için sana bu soruların cevaplarını metinde nasıl bulabileceğine dair ipuçları vereceğim ve genel bilgilerimize dayanarak olası cevapları birlikte düşüneceğiz. Kitabındaki metne döndüğünde bu ipuçları çok işine yarayacak.
1. Atatürk’ün eğitim konusuna verdiği önem hangi sözünden anlaşılmaktadır?
Çözüm:
Adım 1: Bu sorunun cevabını bulmak için metinde Atatürk’ün eğitimle ilgili söylediği doğrudan bir sözü, bir alıntıyı aramalısın. Genellikle tırnak işareti “…” içinde verilir.
Adım 2: Metinde muhtemelen Atatürk’ün “Eğitimdir ki bir milleti ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk hâlinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder.” gibi eğitime verdiği önemi vurgulayan bir sözü geçiyor olabilir. Metni dikkatlice okuyarak bu sözü bulmalısın.
2. Atatürk’ün, Afet İnan’a mesleği ile ilgili yaptığı ilk önerisi nedir?
Çözüm:
Adım 1: Metinde Atatürk ve Afet İnan arasında geçen bir diyalog veya anlatım bölümü olmalı. Bu bölümde Atatürk’ün Afet İnan’a mesleği konusunda ne tavsiye ettiğine odaklanmalısın.
Adım 2: Tarihî bilgilere göre Atatürk, Afet İnan’ı tarih alanında uzmanlaşması için teşvik etmiştir. Metinde muhtemelen onun bir tarihçi olması yönündeki önerisinden bahsediliyordur. Bu kısmı metinde bulup yazmalısın.
3. Atatürk en çok hangi konularda okumayı seviyormuş?
Çözüm:
Adım 1: Metinde Atatürk’ün okuma alışkanlıklarından, sevdiği kitap türlerinden veya ilgilendiği alanlardan bahseden bir bölüm ara.
Adım 2: Atatürk’ün özellikle tarih, coğrafya, dil bilimi ve askerlik gibi konulara büyük ilgi duyduğunu biliyoruz. Metinde bu alanlardan hangilerinin vurgulandığını bulup cevabına yazabilirsin.
4. Üniversitelerimize ve yüksekokullarımızın gençleri yetiştirmekteki başlıca görevi nedir?
Çözüm:
Adım 1: Bu sorunun cevabı için metnin, Atatürk’ün yükseköğrenime bakışını anlatan kısmına odaklanmalısın.
Adım 2: Atatürk’e göre üniversitelerin görevi sadece meslek sahibi insanlar yetiştirmek değil, aynı zamanda fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller yetiştirmektir. Yani, özgür düşünen, sorgulayan, aklın ve bilimin yolundan giden gençler yetiştirmek olduğunu belirten ifadeleri metinde aramalısın.
5. Atatürk’ün millî eğitimin başarılı olması için önerileri nelerdir?
Çözüm:
Adım 1: Metnin genelinde veya sonuç bölümünde Atatürk’ün milli eğitimle ilgili görüşlerinin özetlendiği bir kısım olabilir.
Adım 2: Atatürk’ün önerileri genellikle eğitimin bilimsel, akılcı, çağdaş ve millî olması yönündedir. Metinde bu ilkeleri destekleyen ifadeleri bulup maddeler halinde yazabilirsin. Örneğin; eğitimin hurafelerden arındırılması, fırsat eşitliği sağlanması gibi öneriler olabilir.
3. ETKİNLİK
Bu etkinlikte, okuduğumuz (varsayılan) metnin türünü belirlememiz isteniyor. Sorular bize ipucu veriyor. Haydi bu ipuçlarını takip edelim.
1. Metin; herhangi bir konuda bilgi vermek, bir tezi kanıtlamak, bir gerçeği ortaya koymak ya da bir düşünceyi savunmak için mi yazılmıştır?
Çözüm: Atatürk’ün eğitimle ilgili düşüncelerini anlatan bir metin, büyük ihtimalle okuyucuya bu konuda bilgi vermek ve Atatürk’ün tezlerini (düşüncelerini) delilleriyle sunmak için yazılmıştır. Bu soruya cevabımız evet olmalı.
2. Yazar; metinde kanıt, belge ve inandırıcı veriler sunup düşüncelerini ispatlamaya çalışmış mıdır?
Çözüm: Atatürk’ün sözlerinden alıntılar yapılması, tarihî olaylara (Afet İnan örneği gibi) yer verilmesi, yazarın düşüncelerini kanıtlamak için kullandığı yöntemlerdir. Bu yüzden bu soruya da cevabımız büyük olasılıkla evet.
3. Metinde açık, anlaşılır ve ciddi bir dil mi kullanılmıştır?
Çözüm: Bilgi verici metinlerde dil genellikle süslü, sanatlı olmaz. Açık, net ve konunun ciddiyetine uygun bir dil kullanılır. Bu metnin de böyle bir üsluba sahip olduğunu düşünebiliriz. Cevabımız evet.
4. Tutarlı, tarafsız, bilimsel bir üslup mu kullanılmıştır?
Çözüm: Yazar, kendi düşüncelerini kanıtlarla destekleyerek ortaya koyuyorsa, konuyu bilimsel ve nesnel bir bakış açısıyla ele alıyor demektir. Bu da metnin tutarlı ve bilimsel bir üsluba sahip olduğunu gösterir. Cevabımız evet.
Metnin Türü:
Bütün bu sorulara “evet” cevabını verdiğimizde, metnin özellikleri ortaya çıkıyor. Bir düşünceyi kanıtlarla savunan, bilgi veren, ciddi ve bilimsel bir üslupla yazılan yazılara biz MAKALE diyoruz.
Sonuç: Makale
4. ETKİNLİK
Bu etkinlikte Atatürk’e ait bazı özdeyişler verilmiş ve bunların ne anlama geldiğini açıklamamız isteniyor. Özdeyiş, kimin söylediği belli olan, derin anlamlar içeren kısa ve özlü söz demektir. Haydi bu güzel sözleri yorumlayalım.
• Egemenlik milletindir.
Açıklaması:
Bu söz, bir ülkeyi yönetme gücünün tek bir kişiye, bir aileye veya bir zümreye değil, doğrudan doğruya halkın kendisine ait olduğunu anlatır. Yani, devleti yönetecek kişileri milletin kendisi seçer ve yönetimdeki en üstün güç millettir. Bu, aynı zamanda cumhuriyet yönetiminin temel ilkesidir.
• Ben, sporcunun zeki, çevik ve aynı zamanda ahlâklısını severim.
Açıklaması:
Atatürk bu sözüyle ideal bir sporcunun nasıl olması gerektiğini tarif ediyor. Ona göre sporcu sadece bedensel olarak güçlü ve yetenekli (çevik) olmamalıdır. Aynı zamanda zihnini de kullanmalı (zeki), oyunun kurallarına uymalı, rakibine saygı göstermeli ve dürüst olmalıdır (ahlâklı). Kısacası, iyi bir sporcu, iyi bir insan olmalıdır.
• Dünyada herşey için, maddiyat için, maneviyat için, hayat için, muvaffakiyet için en hakiki yol gösterici ilimdir, fendir.
Açıklaması:
Bu söz, hayattaki her türlü başarıya ve doğruya ulaşmanın tek bir yolu olduğunu vurgular: bilim. Atatürk’e göre, ister maddi ister manevi olsun, her konuda karşılaştığımız sorunları çözmek ve başarıya (muvaffakiyete) ulaşmak için aklın ve bilimin (ilim ve fen) rehberliğine başvurmalıyız. Hurafelere, boş inançlara değil, kanıtlanabilir bilgilere dayanmalıyız.
• Büyük işleri yalnız büyük milletler yapar.
Açıklaması:
Atatürk bu sözüyle, tarihe geçecek kadar önemli ve zorlu işlerin ancak hedefleri büyük olan, kendine güvenen, birlik ve beraberlik içinde hareket eden milletler tarafından başarılabileceğini ifade eder. Türk milletinin Kurtuluş Savaşı’nda gösterdiği kahramanlık, bu sözün en güzel örneğidir. Milletin büyüklüğü, başardığı işlerin büyüklüğüyle ölçülür.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Başarılar dilerim!