Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmeninim. Bugün seninle ders kitabımızdaki bu güzel etkinlikleri inceleyeceğiz. Bu sayfada konuşma ve yazma becerilerimizi geliştirecek iki harika görevimiz var. Hadi gel, bunları adım adım nasıl yapacağını birlikte görelim.
6. ETKİNLİK
Soru Metni: Sınıfınızda “mevsim değişikliklerinin insanlar üzerindeki etkileri” konulu bir tartışma düzenleyiniz. Tartışma sırasında düşüncelerinizi ifade ederken arkadaşlarınıza karşı saygı ve anlayış içerisinde olmaya, onların sözünü kesmemeye, konu dışına çıkmadan konuşmaya özen gösteriniz. Tartışmanın ardından aşağıda verilen değerlendirme formunu doldurunuz.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlik bir “Konuşma ve Değerlendirme” etkinliğidir. Burada senden istenen, sınıf ortamında bir tartışmaya katılman ve ardından kendi performansını dürüstçe puanlamandır. Bu etkinliği evde veya sınıfta yaparken izlemen gereken adımları senin için hazırladım.
Adım 1: Konuşma Hazırlığı
Öncelikle “Mevsim değişikliklerinin insanlar üzerindeki etkileri” konusu hakkında biraz düşünmelisin. Aklına şu fikirler gelebilir:
- Mevsimler değişince giysilerimiz değişir (Kışın kalın, yazın ince giyeriz).
- Duygularımız değişir (Güneşli havalarda daha enerjik, kapalı havalarda daha durgun olabiliriz).
- Yediklerimiz değişir (Kışın portakal, yazın karpuz yeriz).
- Yaptığımız aktiviteler değişir (Yazın denize gireriz, kışın evde vakit geçiririz).
Adım 2: Tartışma Kuralları
Konuşurken dikkat etmen gereken en önemli nokta nezakettir. Arkadaşın konuşurken sözünü kesmemeli, “Ben sana katılmıyorum çünkü…” diyerek nazikçe fikrini belirtmelisin.
Adım 3: Değerlendirme Formunu Doldurma
Konuşmanı yaptıktan sonra tablodaki maddelere göre kendine puan vermelisin. Her madde 10 puan değerindedir. Eğer hepsini mükemmel yaptıysan toplamda 100 puan alırsın. Örnek bir değerlendirme yapalım:
- Konuya hâkim olma: Konuşurken “ee, şey” demeden akıcı konuştuysan kendine 10 puan ver.
- Savunma ve ikna kabiliyeti: Fikirlerini örneklerle desteklediysen 10 puan.
- Karşıt düşünceyi çürüme kabiliyeti: Arkadaşının fikrine mantıklı bir cevap verdiysen 10 puan.
- Konuyu metne bağlı kalmadan anlatma: Kağıttan okumak yerine göz teması kurarak anlattıysan 10 puan.
- Konuya uygun bir dille konuşma: Argo kelimeler kullanmadan, düzgün bir Türkçe ile konuştuysan 10 puan.
- Beden dilini doğru kullanma: Ellerinle jestler yaparak, yüz ifadeni kullanarak anlattıysan 10 puan.
- Vurgu ve tonlama: Ses tonunu robot gibi değil, canlı ve etkileyici kullandıysan 10 puan.
- Belge ve kanıtlar: “Bilim insanlarına göre…” gibi kanıtlar sunduysan 10 puan.
- Anlatım biçimleri: Örnekleme veya karşılaştırma yaptıysan 10 puan.
- Süreyi kullanma: Çok kısa veya çok uzun konuşmadıysan 10 puan.
Son olarak tüm bu puanları TOPLAM kısmına yazarak kendi performansını ölçebilirsin.
7. ETKİNLİK
Soru Metni: Bir sonraki sayfaya hayal gücünüzü kullanarak “mevsim değişikliklerinin canlılar üzerindeki etkileri” konulu hikâye edici (masal, fabl, hikâye vb.) bir metin yazınız. Metni yazarken “oysaki, başka bir deyişle, özellikle, ilk olarak, son olarak” gibi geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanınız. Metniniz için uygun bir başlık belirleyiniz. Metninizi gözden geçirirken varsa metninizdeki yazım, noktalama hatalarını ve anlatım bozukluklarını düzeltiniz. Yazdığınız metni sınıfta arkadaşlarınıza okuyunuz.
Çözüm ve Örnek Metin:
Bu etkinlikte bizden bir hikaye yazmamız isteniyor. En önemli kural, verilen “geçiş ve bağlantı ifadelerini” (bağlaçları) metnin içinde kullanmak. Senin için bu kelimelerin geçtiği örnek bir hikaye yazdım. Kendi hikayeni yazarken bu örnekten ilham alabilirsin.
Adım 1: Planlama
- Konu: Mevsimlerin değişmesi ve hayvanların buna tepkisi.
- Tür: Fabl (Hayvanların konuştuğu hikaye).
- Kullanılacak Kelimeler: oysaki, başka bir deyişle, özellikle, ilk olarak, son olarak.
Adım 2: Metni Yazma (Örnek Hikaye)
BAHARIN MÜJDECİSİ VE UYKUCU AYI
Ormanda büyük bir değişim başlamıştı. İlk olarak havalar ısınmaya, karlar erimeye başladı. Küçük serçe Pırpır, neşeyle daldan dala uçuyordu. Kışın o soğuk ve sessiz günleri geride kalmıştı.
Pırpır, mağarasında horuldayan Ayı Bobo’yu gördü. Bobo hala derin uykusundaydı, oysaki güneş çoktan kendini göstermişti. Pırpır, Bobo’nun burnuna kondu ve onu uyandırdı. Bobo şaşkınlıkla gözlerini açtı. “Ne oldu? Hala kış değil mi?” diye sordu.
Pırpır gülerek, “Hayır Bobo, doğa uyanıyor. Başka bir deyişle, bahar geldi!” dedi. Bobo dışarı çıktı ve derin bir nefes aldı. Özellikle çiçeklerin kokusu onu çok mutlu etmişti. Karnının acıktığını hissetti.
Son olarak ormandaki tüm hayvanlar nehir kenarında toplandı ve baharın gelişini kutladılar. Mevsimler değişmiş, hayat yeniden canlanmıştı.
Adım 3: Kontrol ve Düzenleme
Yazdığımız metni kontrol edelim:
- Konu uygun mu? Evet, mevsim değişikliği ve canlılar anlatıldı.
- Kelimeler kullanıldı mı?
- İlk olarak: Kullanıldı.
- Oysaki: Kullanıldı.
- Başka bir deyişle: Kullanıldı.
- Özellikle: Kullanıldı.
- Son olarak: Kullanıldı.
- Yazım ve noktalama: Cümleler büyük harfle başladı, nokta ile bitti. Özel isimler (Pırpır, Bobo) büyük harfle yazıldı.
Sevgili öğrencim, sen de hayal gücünü kullanarak bu kelimelerin geçtiği kendi özgün hikayeni yazabilirsin. Başarılar dilerim!