Merhaba canım öğrencim! Türkçe dersi için hazırlanan bu etkinliklere birlikte göz atalım ve çözümlerini adım adım inceleyelim. Eminim hepsini kolayca yapacaksın!
4. ETKİNLİK
Okuduğunuz metne uygun yeni başlıklar bularak bu başlıkları aşağıya yazınız.
Bu etkinlikte senden istenen, okuduğun metnin içeriğine en uygun başlıkları kendin bulup yazman. Metni dikkatlice okuyup ana fikirlerini ve önemli noktalarını belirleyerek, bu noktalara en uygun, ilgi çekici ve metni anlatan başlıklar bulmalısın. Birden fazla başlık bulabilirsin. Mesela, metin bir hayvan masalıysa “Tilkinin Kurnazlığı” veya “Ormanın Sessizliği” gibi başlıklar düşünebilirsin.
Çözüm: Bu kısım, metnin içeriğine göre değişeceği için buraya genel bir örnek verilemez. Öğrencinin kendi yaratıcılığı ve metni anlama becerisiyle doldurması gereken bir alandır.
5. ETKİNLİK
Metni tekrar okuyunuz. Metnin özetini “özet çıkarma” yöntemine uygun olarak aşağıya yazınız. Özetinizi kendi ifadelerinizle ve bir bütünlük içinde yazmaya özen gösteriniz.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte de senden okuduğun metni dikkatlice tekrar okuman ve ardından metnin en önemli noktalarını, ana fikrini kendi kelimelerinle kısaca anlatman isteniyor. Özet çıkarırken metnin tamamını değil, sadece ana düşüncelerini ve olay örgüsünün temelini vermelisin. Tıpkı bir filmin fragmanı gibi düşün; filmin tamamını anlatmaz ama ne hakkında olduğunu anlamanı sağlar.
Çözüm: Bu etkinlik de metnin içeriğine bağlı olduğu için genel bir çözüm sunmak mümkün değil. Ancak özet çıkarırken şu adımları izleyebilirsin:
- Adım 1: Metni dikkatlice oku ve ana fikrini belirle.
- Adım 2: Metindeki olayların veya bilgilerin en önemli kısımlarını not al. Gereksiz detayları atla.
- Adım 3: Not aldığın bu önemli bilgileri kendi cümlelerinle, akıcı bir şekilde birleştirerek yaz.
- Adım 4: Oluşturduğun özeti oku ve metnin ana fikrini tam olarak yansıtıp yansıtmadığını kontrol et.
6. ETKİNLİK
a) Okuduğunuz metnin türü aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.
- Fab
- Deneme
- Roman
- Efsane
b) Metnin türünü nasıl belirlediğinizi yazınız.
Bu soruda öncelikle okuduğun metnin hangi edebi türe ait olduğunu bulman gerekiyor. Metnin içeriği, karakterleri, olayı anlatış biçimi sana ipuçları verecektir. Sonrasında ise neden o türü seçtiğini, hangi özelliklerinden yola çıkarak karar verdiğini açıklayacaksın.
Çözüm:
a) Metnin türünü belirlemek için metnin içeriğine bakmalıyız. Eğer metinde hayvanlar konuşuyorsa, ders verici bir niteliği varsa bu genellikle Fab türüdür. Eğer kişisel düşünceler, yorumlar varsa ve okuyucuyu düşündürmeyi amaçlıyorsa Deneme olabilir. Eğer uzun bir olay örgüsü, kahramanlar ve mekanlar varsa bu Roman olabilir. Eğer geçmişten günümüze ulaşmış, olağanüstü olaylar anlatan bir metin ise Efsane olabilir. Hangi seçeneğin doğru olduğunu metni okuyunca anlayacaksın.
b) Metnin türünü belirlediğini açıklarken, seçtiğin türün özelliklerini metinde nasıl gördüğünü anlatmalısın. Örneğin, “Metinde hayvanlar konuşturulduğu ve sonunda bir ders verildiği için Fab türü olduğunu düşündüm.” gibi. Veya “Metin, yazarın kendi hayatından kesitler sunduğu ve kişisel fikirlerini paylaştığı için Deneme türüne aittir.” diyebilirsin.
Umarım bu açıklamalar seni daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Başarılar dilerim!
71