Merhaba sevgili öğrencim. Seninle birlikte bu sayfadaki Türkçe etkinliklerini inceleyip cevaplayacağız. Bu sayfadaki etkinlikler, Türk edebiyatının önemli hikayecilerinden Ömer Seyfettin‘in meşhur “Forsa” adlı hikayesinden alınmış bölümlerle ilgili görünüyor. Soruları bu hikayeyi temel alarak cevaplayacağız. Hazırsan başlayalım.
4. ETKİNLİK
Soru Metni: Aşağıya okuduğunuz metinle ilgili üç soru yazınız. Yazdığınız soruları arkadaşlarınıza sorarak onlardan cevaplamalarını isteyiniz.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlikte, okuduğumuz metni ne kadar iyi anladığımızı ölçmek için sorular üretmemiz isteniyor. İyi bir soru, metnin ana fikrini, kahramanlarını veya olay örgüsünü içerir. İşte senin için hazırladığım örnek sorular:
- 1. Soru: Hikayedeki ihtiyar esir (Kara Memiş), kaç yıldır esaret hayatı yaşamaktadır?
- 2. Soru: İhtiyar esir, her gece rüyasında neyi görmektedir ve neyin hayalini kurmaktadır?
- 3. Soru: Hikayenin sonunda Türk gemilerini gören ihtiyar esir ne hissetmiştir ve ne yapmıştır?
İpucu: Soru hazırlarken “Kim, Ne, Nerede, Ne Zaman, Nasıl” gibi soru kalıplarını kullanırsan metnin detaylarını daha iyi ortaya çıkarırsın.
5. ETKİNLİK
Soru Metni: Okuduğunuz metne uygun yeni başlıklar bularak bu başlıkları aşağıya yazınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bir metne başlık koyarken metnin konusunu en iyi yansıtan, kısa ve ilgi çekici ifadeler seçmeliyiz. “Forsa” hikayesinin ana teması vatan özlemi, esaret ve kavuşmadır. Buna uygun başlık önerilerim şunlardır:
- Öneri 1: Vatan Hasreti
- Öneri 2: Kırk Yıllık Bekleyiş
- Öneri 3: İhtiyar Tutsak ve Özgürlük
Bu başlıkları noktalı yerlere sırasıyla yazabilirsin.
6. ETKİNLİK
Soru Metni: Aşağıda okuduğunuz metinden bir paragraf verilmiştir. Yazar bu paragrafta öyküleyici anlatımdan yararlanmıştır. Siz de okuduğunuz metinden öyküleyici anlatım örneği bularak noktalı alana yazınız.
Çözüm ve Açıklama:
Öncelikle öyküleyici anlatım nedir, onu hatırlayalım. Öyküleyici anlatım, olayların bir oluş sırasına göre anlatılmasıdır. Sanki bir film izliyormuşsun gibi olaylar akar; “geldi, gitti, yaptı, gördü” gibi hareket bildiren fiiller sıkça kullanılır.
Örnekteki paragrafta; “kulübeyi buldu, içeri girdi, kasabaya iniyor, topluyor, dönüyordu” gibi eylemlerle olay akışı verilmiş.
Biz de metnin devamından (Forsa hikayesinden), olayların hareketli olduğu bir bölümü örnek olarak yazabiliriz. Aşağıdaki metni o boşluğa yazabilirsin:
“İhtiyar, sabahleyin uyandığı zaman, kulübesinin önünde, bağırışıp çağrışan bir kalabalık gördü. Gözlerini ovuşturdu. Rüyada olup olmadığını anlamak için elini ısırdı. Hayır, uyanıktı. Karşıda, denizin üzerinde dağ gibi gemiler duruyordu. Bunlar Türk gemileriydi. Kalbi yerinden fırlayacak gibi atmaya başladı. Koşarak sahile indi.”
Neden bu örneği seçtik?
Çünkü burada da olaylar sırayla gerçekleşiyor:
- Adım 1: Uyanıyor ve kalabalığı görüyor.
- Adım 2: Gözlerini ovuşturuyor.
- Adım 3: Gemileri görüyor.
- Adım 4: Sahile koşuyor.
Gördüğün gibi olaylar bir zincirleme şeklinde birbirini takip ediyor, bu tam bir öyküleyici anlatımdır.