Merhaba sevgili öğrencim, 8. sınıf Türkçe dersimize hoş geldin! Gönderdiğin görseldeki etkinlikleri senin için bir öğretmen gözüyle inceledim ve adım adım çözeceğim. Tıpkı sınıfta yaptığımız gibi, her soruyu tane tane açıklayarak ilerleyeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Öncelikle, 2., 3. ve 4. etkinliklerin bir dinleme metnine dayalı olduğunu görüyorum. Bu metin sana derste dinletilmiştir. Soruların içeriğinden anladığım kadarıyla bu metin, büyük ihtimalle La Fontaine’in ünlü “Kurt ile Köpek” fablı (masalı). Ben de cevaplarımı bu metni temel alarak vereceğim. Eğer farklı bir metin dinlediyseniz bile, bu cevaplar sana yol gösterecektir.
2. ETKİNLİK
Dinlediğiniz metindeki varlık sayısı kadar öğrencinin bulunduğu gruplar oluşturunuz. Grubunuzdaki öğrenciler arasında rol dağılımı yaparak dinlediğiniz metni canlandırınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlik, bir soru değil, bir uygulama görevidir. Yani senden yazılı bir cevap istenmiyor, arkadaşlarınla birlikte bir canlandırma yapman bekleniyor.
Adım 1: “Kurt ile Köpek” metnini düşündüğümüzde metinde iki temel varlık var: Kurt ve Köpek. Belki bir de metni anlatan bir Anlatıcı olabilir.
Adım 2: Bu durumda 2 ya da 3 kişilik gruplar oluşturmalısınız.
Adım 3: Gruptaki arkadaşlarınızla rolleri paylaşmalısınız. Biriniz kurt, biriniz köpek, biriniz de anlatıcı olabilirsiniz.
Adım 4: Metindeki diyalogları ezberleyerek veya metne bakarak, karakterlerin duygu ve düşüncelerini yansıtacak şekilde bu olayı sınıfta canlandırmalısınız. Bu, metni daha iyi anlamanıza yardımcı olacak harika bir etkinliktir!
3. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metne göre cevaplayınız.
1. Metinde geçen “fülûsuahmere muhtaç” kelime grubunun anlamını araştırarak bu kelime grubunu cümle içinde kullanınız.
Çözüm ve Açıklama:
Adım 1: “Fülûsuahmere muhtaç” ifadesi, eski bir ifadedir ve günümüzde pek kullanılmaz. Anlamı, “kırmızı meteliğe (paraya) bile ihtiyacı olmak” demektir. Yani kısacası “çok yoksul olmak, beş parasız kalmak” anlamına gelir.
Adım 2: Şimdi bu ifadeyi bir cümlede kullanalım:
Zamanında çok zengin olan adam, yaptığı yanlış yatırımlar yüzünden şimdi fülûsuahmere muhtaç bir hâlde yaşıyordu.
2. Kurt, köpekle karşılaştığında ne düşünmüş?
Çözüm ve Açıklama:
Metne göre kurt, açlıktan bir deri bir kemik kalmışken karşısına çıkan köpeğin ne kadar besili, sağlıklı ve keyifli olduğunu görmüş. İlk başta köpeğin bu haline imrenmiş ve onun nasıl bu kadar iyi yaşadığını merak etmiştir. Kendi zorlu yaşamıyla köpeğin rahat hayatını karşılaştırmıştır.
3. Köpeğin boynunda neden yara varmış?
Çözüm ve Açıklama:
Köpeğin boynundaki yaranın sebebi, gündüzleri bağlandığı tasmanın izidir. Tüy dökülmüş ve derisi yara olmuştur. Bu iz, köpeğin özgür olmadığının, bir sahibe bağlı yaşadığının en net kanıtıdır.
4. Kurt, köpeğin teklifini neden geri çevirmiş?
Çözüm ve Açıklama:
Kurt, köpeğin rahat yaşam teklifini başta çok cazip bulsa da boynundaki tasma izini fark edince fikri değişmiştir. O iz, esaretin bir sembolüdür. Kurt, aç kalmak pahasına bile olsa özgürlüğünden vazgeçmek istememiştir. Başkasının emri altında, zincire bağlı bir şekilde yaşayacağı rahat bir hayat yerine; zorluklarla dolu ama özgür olduğu bir hayatı tercih etmiştir.
5. Siz kurdun yerinde olsaydınız ne yapardınız?
Çözüm ve Açıklama:
Bu soru tamamen senin kişisel yorumunu ve değerlerini ölçmek için sorulmuş bir soru. Yani tek bir doğru cevabı yok. Ama bir fikir vermesi açısından şöyle bir cevap yazabiliriz:
Ben kurdun yerinde olsaydım, onun gibi davranırdım. Çünkü özgürlük, bir canlının sahip olabileceği en değerli şeydir. Karnı tok ama bir tasmaya bağlı yaşamak yerine, karnı aç ama dağlarda, ormanlarda özgürce dolaşabilmeyi tercih ederdim. Zorluklar insanı güçlendirir ama esaret insanın ruhunu öldürür.
4. ETKİNLİK
Dinlediğiniz metnin konusunu ve ana fikrini aşağıya yazınız.
Çözüm ve Açıklama:
Metnin Konusu: Konu, metinde ne anlatıldığıdır. Kısaca özetler.
- Metnin Konusu: Aç ve özgür bir kurt ile tok ama bir sahibe bağlı yaşayan bir köpeğin karşılaşması ve yaşam tarzları üzerine yaptıkları konuşma.
Metnin Ana Fikri: Ana fikir ise metinden çıkarmamız gereken derstir, yazarın bize vermek istediği asıl mesajdır.
- Metnin Ana Fikri: Esaret altındaki bir rahatlıktansa, zorluklar içinde yaşanan bir özgürlük çok daha değerlidir.
5. ETKİNLİK
Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerden anlatım bozukluğu olanları işaretleyiniz.
Çözüm ve Açıklama:
Haydi cümleleri tek tek inceleyelim ve anlatım bozukluğu olup olmadığına karar verelim. Unutma, anlatım bozuklukları gereksiz kelime kullanımından, kelimelerin yanlış yerde olmasından veya anlam karışıklığından kaynaklanabilir.
☐ Şirketteki mevcut ikililik günden güne büyüyor.
Bu cümlede anlatım bozukluğu vardır. “Mevcut” kelimesi “var olan” demektir. “Şirketteki ikililik” dediğimizde zaten o ikiliğin var olduğunu belirtmiş oluruz. Bu yüzden “mevcut” kelimesi gereksizdir.
Doğrusu: Şirketteki ikililik günden güne büyüyor.
☐ Deneyimlerinden hareketle bu sonuca varıyor.
Bu cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur. Anlamı açık ve nettir.
☐ Yanına gidiniz, konuşarak derdinizi anlatınız.
Bu cümlede de bir anlatım bozukluğu yoktur.
☐ Problemi çözmek için iki arkadaş üç saat süre ile uğraştılar.
Bu cümlede anlatım bozukluğu vardır. “Üç saat” zaten bir zaman süresi belirtir. Yanına bir de “süre” kelimesini eklemek gereksizdir.
Doğrusu: Problemi çözmek için iki arkadaş üç saat uğraştılar.
☐ Japonya’daki arkadaşıyla on yıl boyunca mektuplaştılar.
Bu cümlede anlatım bozukluğu yoktur. “Mektuplaşmak” zaten karşılıklı yapılan bir iştir, ancak “arkadaşıyla” kelimesinin kullanılması anlatımı güçlendirir ve bir bozukluk sayılmaz.
☐ Az kalsın merdivenlerden düşüyordu.
Bu cümlede anlatım bozukluğu vardır. “Az kalsın” ifadesi, eylemin gerçekleşmediğini, gerçekleşmeye çok yaklaştığını anlatır. “Düşüyordu” ise eylemin o an yapılmakta olduğunu belirtir. Bu bir anlam çelişkisidir.
Doğrusu: Neredeyse merdivenlerden düşecekti. VEYA Merdivenlerden düşeyazdı.
☐ Çocukların davranış biçimlerinde gariplikler gördü.
Bu cümlede anlatım bozukluğu vardır. “Davranış” zaten bir hareket etme biçimidir. “Biçim” kelimesi burada gereksiz kullanılmıştır.
Doğrusu: Çocukların davranışlarında gariplikler gördü.
☐ Takımın, boyu en kısa oyuncusu bendim.
Bu cümlede yapısal bir anlatım bozukluğu vardır. Cümle “Takımın oyuncusu” diye başlayıp “bendim” diye bitince bir uyumsuzluk oluyor.
Doğrusu: Ben, takımın boyu en kısa oyuncusuydum.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Takıldığın başka bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!