Merhaba arkadaşlar!
Bugün kitabımızdaki bu güzel etkinliği ve piramitler konusunu birlikte inceleyeceğiz. Görseldeki soruları adım adım, sanki sınıftaymışız gibi beraber çözelim. Önce metindeki ilk soruyu, sonra da etkinlikteki adımları tamamladıktan sonra cevaplamamız gereken soruları ele alalım.
Soru: Eğer siz bir yapı tasarlasaydınız yapının hangi geometrik cisme benzemesini isterdiniz? Nedenini açıklayınız.
Çözüm:
Arkadaşlar, bu soru sizin hayal gücünüze ve yaratıcılığınıza bırakılmış harika bir soru! Yani tek bir doğru cevabı yok. Önemli olan, seçtiğiniz geometrik cismin özellikleriyle neden o yapıyı tasarlamak istediğinizi mantıklı bir şekilde açıklamanız.
Mesela ben bir cevap verecek olsam şöyle derdim:
Ben bir bina tasarlasaydım, altıgen prizma şeklinde bir kütüphane yapmak isterdim. Çünkü altıgen şekli, arı peteklerinde olduğu gibi hem çok sağlam bir yapıdır hem de birçok altıgen prizmayı yan yana getirerek kütüphaneyi istediğim gibi genişletebilirim. Ayrıca içeride odaları altıgen şeklinde yapmak, daha kullanışlı ve modern bir alan yaratırdı.
Siz de bir küre, bir silindir veya belki de metinde bahsedildiği gibi bir piramit seçip nedenini açıklayabilirsiniz!
Şimdi gelelim asıl etkinliğimizin sonunda yer alan sorulara. Bu etkinliği yaparak harika bir geometrik cisim oluşturdunuz. Bakalım bu cismin özellikleri nelermiş?
Soru: → İnşa ettiğiniz geometrik cismin temel elemanlarını belirleyiniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bir geometrik cismin temel elemanları; köşeleri, ayrıtları (yani kenarları) ve yüzleridir. Gelin yaptığımız bu güzel cismin elemanlarını birlikte sayalım.
- Köşeler: Cismin sivri uçlarıdır. Tabanında K, F, L olmak üzere 3 köşe ve hepsinin birleştiği tepede A noktası olmak üzere 1 köşe daha var. Toplamda 4 köşesi vardır. (K, F, L, A)
- Ayrıtlar: Cismin kenarlarıdır. Tabanda 3 tane (KF, FL, LK) ve tabandaki köşeleri tepe noktasına birleştiren 3 tane de yan ayrıt (AK, AF, AL) vardır. Toplamda 6 ayrıtı bulunur.
- Yüzler: Cismin düz yüzeyleridir. Bir tane üçgen şeklinde tabanı (KFL üçgeni) ve üç tane de üçgen şeklinde yan yüzü (AKF, AFL, ALK üçgenleri) vardır. Toplamda 4 yüzü vardır.
Soru: → Geometrik cismin yüzleri hangi çokgenden oluşmuştur?
Çözüm:
Adım 1: Cismimizin tabanına bakalım. Taban, K, F ve L noktalarının birleşmesiyle oluşan bir üçgendir.
Adım 2: Cismimizin yan yüzeylerine bakalım. Bu yüzeyler de (AKF, AFL, ALK) yine birer üçgendir.
Sonuç:
Oluşturduğumuz bu geometrik cismin bütün yüzleri üçgenden oluşmuştur.
Soru: → Geometrik cismin yüzlerinden birini taban olarak belirleyiniz.
Çözüm:
Bir geometrik cismi masanın üzerine koyduğumuzu hayal edelim. Masaya değen yüzeyi genellikle taban olarak kabul ederiz. Bu nedenle, yaptığımız modelde altta kalan KFL üçgenini taban olarak belirleyebiliriz.
Soru: → Bir yüzünü taban olarak belirlediğiniz geometrik cismi, tabanındaki çokgeni dikkate alarak nasıl isimlendirebilirsiniz? Açıklayınız.
Çözüm:
Arkadaşlar, bu çok önemli bir kuraldır, unutmayalım! Piramit gibi geometrik cisimleri isimlendirirken her zaman tabanının şekline bakarız.
Adım 1: Bir önceki soruda cismin tabanını KFL üçgeni olarak belirlemiştik.
Adım 2: Tabanımız bir üçgen olduğuna göre, cismimizin adı da tabanının adını alır.
Sonuç:
Bu cisme üçgen piramit adını veririz.
Açıklama: Eğer tabanı bir kare olsaydı kare piramit, bir beşgen olsaydı beşgen piramit diyecektik. İsimlendirme işte bu kadar kolay!