Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 6. sınıf Türkçe öğretmeninim. Gönderdiğin soruları dikkatlice inceledim. Şimdi bu soruları seninle birlikte, adım adım, kolayca anlayabileceğin bir şekilde çözelim. Hazırsan başlayalım!
***
1. Soru:
“Akıl vermek” deyiminin yerine aşağıdaki deyimlerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?
Üstelik “Kartınızı almak için lütfen görevliye başvurunuz.” diye akıl veriyor.
- a) aklına getirmek
- b) aklını çelmek
- c) aklını başından almak
- d) akıl öğretmek
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruda bizden “akıl vermek” deyiminin yerine anlamı bozmayacak bir başka deyim bulmamız isteniyor. Hadi önce “akıl vermek” ne demek, onu bir hatırlayalım.
Adım 1: “Akıl vermek” deyiminin anlamını düşünelim.
Akıl vermek, birine bir konuda ne yapması gerektiğini söylemek, yol göstermek, öğüt vermek demektir. Cümlede de “Kartınızı almak için lütfen görevliye başvurunuz.” diyerek kişiye bir yol gösteriliyor, bir bilgi veriliyor.
Adım 2: Şıklardaki deyimlerin anlamlarını inceleyelim.
- a) Aklına getirmek: Bir şeyi hatırlatmak. Mesela, “Annem bana ödevimi yapmamı aklıma getirdi.” gibi. Bu, akıl vermekle aynı anlama gelmiyor.
- b) Aklını çelmek: Birini kandırarak kötü bir işe sürüklemek, düşüncesini değiştirmek. Bu da “akıl vermek”ten çok farklı bir anlam.
- c) Aklını başından almak: Birini çok şaşırtmak, çok etkilemek, heyecanlandırmak. Bu da uymuyor, değil mi?
- d) Akıl öğretmek: Birine bir konuda ne yapması gerektiğini söylemek, öğüt vermek, yol göstermek. İşte bu deyim, “akıl vermek” deyimiyle hemen hemen aynı anlama geliyor. İkisi de birine bir şey hakkında bilgi vermek, yönlendirmek anlamında kullanılır.
Adım 3: Anlamı en iyi karşılayan deyimi seçelim.
Gördüğün gibi, “akıl öğretmek” deyimi, cümledeki “akıl vermek”in yerine rahatlıkla kullanılabilir ve cümlenin anlamını hiç değiştirmez.
Sonuç:
Doğru cevap d) akıl öğretmek seçeneğidir.
***
2. Soru:
Aşağıdaki sözcük gruplarını birer cümle içinde kullanınız.
- a) sabah akşam
- b) bitirir bitirmez
- c) harıl harıl
Çözüm:
Şimdi de bu güzel sözcük gruplarını, anlamlarını da düşünerek, günlük hayatta kullanabileceğimiz cümleler içinde kullanalım. Bakalım sen de benim gibi düşünecek misin?
Adım 1: “sabah akşam” sözcük grubunu cümle içinde kullanalım.
“Sabah akşam” demek, bir işi sürekli, aralıksız, hiç durmadan yapmak demektir. Hadi bir örnek verelim:
Sınavlarıma iyi hazırlanmak için sabah akşam ders çalışıyorum.
Adım 2: “bitirir bitirmez” sözcük grubunu cümle içinde kullanalım.
“Bitirir bitirmez” ifadesi, bir şeyin hemen ardından, tamamlanır tamamlanmaz anlamını taşır. Bir şeyi yapar yapmaz, hemen sonra demek yani.
Ödevimi bitirir bitirmez dışarı çıkıp arkadaşlarımla oynayacağım.
Adım 3: “harıl harıl” sözcük grubunu cümle içinde kullanalım.
“Harıl harıl” sözcük grubu, bir işi çok hızlı, yoğun bir şekilde, durmadan yapmak veya bir şeyin güçlü bir şekilde yanması gibi durumları anlatır.
Kışın soğuk günlerinde soba harıl harıl yanarak evi ısıtıyordu.
***
3. Soru:
Dinlediğiniz hikâyeyi canlandırmak amacıyla görev dağılımı yapınız. Hikâyeyi aslına bağlı kalmak koşuluyla dilediğiniz biçimde canlandırınız. Canlandırma sırasında beden dilinizi (yüz ifadesi, beden duruşu…) etkili bir şekilde kullanmaya özen gösteriniz.
Açıklama:
Sevgili öğrencim, bu soru senden bir cevap yazmanı değil, sınıf arkadaşlarınla birlikte yapacağın bir etkinliği planlamanı istiyor. Yani, bu senin için bir proje ödevi gibi düşünebilirsin. Ben sana nasıl yapabileceğine dair ipuçları vereyim:
Adım 1: Hikayedeki Karakterleri ve Olayları Belirle.
- Önce dinlediğin hikayeyi çok iyi anlamalısın. Hikayede kimler var? Ne oluyor? Olaylar nerede geçiyor? Bunları not al.
Adım 2: Görev Dağılımı Yapın.
- Hikayedeki karakter sayısına göre arkadaşlarınla görevleri paylaşın. Kim hangi karakteri canlandıracak?
- Eğer hikayede bir anlatıcı varsa, bir arkadaşınız anlatıcı olabilir.
- Belki bir arkadaşınız sahne düzenlemesine, basit kostümlerin hazırlanmasına yardımcı olabilir. Görevleri adil bir şekilde dağıtmaya çalışın.
Adım 3: Canlandırmayı Planlayın ve Prova Yapın.
- Hikayenin olay örgüsüne sadık kalın. Yani hikayenin ana hatlarını ve sonunu değiştirmeyin.
- Canlandırmayı nasıl yapacağınıza karar verin. Hangi sahneler önce gelecek, diyaloglar nasıl olacak?
- Canlandırma öncesinde mutlaka prova yapın. Böylece eksiklerinizi görür, daha iyi hazırlanabilirsiniz.
Adım 4: Beden Dilinizi Etkili Kullanmaya Özen Gösterin.
- Bu kısım çok önemli! Sadece sözlerle değil, yüz ifadelerinizle (mutluluk, üzüntü, şaşkınlık gibi) ve beden duruşlarınızla (korkak bir karakter için büzülmek, cesur bir karakter için dik durmak gibi) karakterlerin duygularını ve hallerini yansıtmalısın.
- Ellerini, kollarını, hatta yürüyüşünü bile karakterin özelliklerine göre değiştirmeye çalış. Bu, canlandırmanı çok daha gerçekçi ve etkileyici yapar.
Unutma, bu etkinlik hem çok eğlenceli hem de kendini ifade etme, empati kurma ve takım çalışması becerilerini geliştirmek için harika bir fırsat!
***
4. Soru:
Aşağıdaki haber metninden hareketle defterinize bankaların müşterilerine sağladığı kolaylıklar ile ilgili bir reklam metni yazınız.
Çözüm:
Şimdi de bankaların müşterilerine sunduğu kolaylıkları anlatan bir reklam metni yazalım. Reklam metinleri, insanları bir ürün veya hizmet hakkında bilgilendirip onları kullanmaya ikna etmek için yazılır. Yani metnin hem bilgilendirici hem de ilgi çekici olması gerekiyor.
Adım 1: Haber metnini dikkatlice okuyalım ve önemli bilgileri not alalım.
Metinde bankaların koronavirüs salgını döneminde müşterilerine sunduğu kolaylıklar şunlar:
- Parasal işlemleri daha hızlı ve kolay yapma imkanı.
- Mobil bankacılık, genel ağ bankacılığı (internet bankacılığı), çağrı merkezleri, ATM ve SMS gibi dijital kanalları kullanma tavsiyesi.
- ATM’lerden para çekme limitinin 5 bin liraya çıkarılması.
- Belirli süreliğine para gönderme işlemlerinin ücretsiz olması (ATM, genel ağ bankacılığı, mobil bankacılık kanalları ve müşteri iletişim merkezleri üzerinden).
Adım 2: Reklam metninin özelliklerini düşünelim.
Reklam metni; kısa, net, akılda kalıcı ve insanları harekete geçmeye teşvik edici olmalı. “Güvenlik”, “kolaylık”, “hız”, “ücretsiz”, “yüksek limit” gibi anahtar kelimeler kullanabiliriz.
Adım 3: Topladığımız bilgileri reklam diline uyarlayarak metni yazalım.
İşte senin için hazırladığım örnek bir reklam metni:
Bankanızdan Sağlığınıza ve Cebinize Dost Çözümler!
Sevgili müşterimiz,
Bu zorlu günlerde sağlığınız bizim için çok değerli. Bankanız olarak, sizlerin güvenliğini düşünerek, tüm bankacılık işlemlerinizi evden kolayca yapabilmeniz için yenilikler getirdik.
- Artık ATM’lerden 5.000 TL’ye kadar para çekebilirsiniz. Bu sayede nakit ihtiyacınızı daha rahat karşılayabilirsiniz.
- Mobil bankacılık, internet bankacılığı ve çağrı merkezlerimizle tüm işlemleriniz bir tıkla elinizin altında! Şubeye gelmenize gerek kalmadan, faturalarınızı ödeyebilir, havale/EFT yapabilirsiniz.
- Üstelik, belirli süreliğine para gönderme işlemleriniz ücretsiz! Sevdiklerinize para göndermek şimdi daha da kolay ve masrafsız.
Şubeye gelmenize gerek kalmadan, tüm işlemlerinizi güvenle ve hızla gerçekleştirmek için dijital kanallarımızı kullanın!
Bankanız, her zaman yanınızda!
Umarım bu açıklamalar senin için faydalı olmuştur. Herhangi bir sorunda her zaman yardımcı olmaya hazırım! Başarılar dilerim.