Merhaba sevgili öğrenciler, ben Türkçe öğretmeniniz. Bana gönderdiğiniz bu sayfadaki soruları ve bağlı olduğu sayfayı inceledim. Gelin, bu soruları beraber adım adım çözelim. Ancak önemli bir noktayı hemen belirtmek isterim: Bize gönderilen ikinci görsel, yani “BAM TELİMİZ” başlıklı sayfa, aslında dinleyeceğimiz metnin kendisi değil, o metni dinlemeden önce ve dinlerken kullanacağımız bir çalışma sayfasıdır. Yani, soruların cevaplarını bulmamız gereken “dinlenen metin” ya da “bağlı metin” bu sayfada yer almıyor. Bu yüzden, soruların çoğunu doğrudan verilen içerikten yanıtlamamız mümkün olmayacak. Ama ben size, bu soruları yanıtlamak için ne tür bilgilere ihtiyacımız olduğunu ve eğer metin elimizde olsaydı nasıl bir yol izleyeceğimizi açıklayacağım.
Sözcük Çalışması
Bu bölümde, dinlediğimiz metinden hareketle bazı sözcükleri anlamlarıyla eşleştirmemiz isteniyor. Ancak yukarıda da belirttiğim gibi, “dinlediğimiz metin” bize verilmediği için bu sözcüklerin metin içindeki bağlamlarını bilemiyoruz. Bu yüzden, bu eşleştirmeleri doğrudan verilen görsele dayanarak yapamıyorum. Eğer metin elimizde olsaydı, her bir kelimenin metinde geçtiği yerleri bularak ve o cümlelerin anlamlarını inceleyerek doğru eşleştirmeleri yapabilirdik.
Yukarıdaki sözcük grubunun ve sözcüklerin anlamlarındaki renkli harfleri sırasıyla kutucuklara yazarak gizlenen cümleyi bulunuz.
Sevgili çocuklar, bu bölümdeki gizli cümleyi bulabilmemiz için öncelikle “Sözcük Çalışması” bölümündeki eşleştirmeleri doğru yapmamız gerekiyor. Çünkü gizli cümle, o eşleştirmelerdeki renkli harflerden oluşacak. “Sözcük Çalışması” bölümünü, dinlenen metin elimizde olmadığı için yanıtlayamadığımızdan, bu gizli cümleyi de şu an için bulamıyoruz. Eğer eşleştirmeleri yapabilseydik, her bir kelimenin tanımındaki renkli harfi sırasıyla kutucuklara yazarak cümleyi ortaya çıkarırdık.
Anlayalım, Yorumlayalım
Bu bölümde de dinlediğimiz metne göre cevaplamamız gereken sorular var. Ne yazık ki, metin elimizde olmadığı için bu soruları da doğrudan yanıtlayamıyoruz. Ancak bu soruların bizden ne istediğini ve metin olsaydı nasıl cevaplayacağımızı konuşabiliriz:
1. Size göre Barış Manço’nun ve Kemal Sunal’ın unutulmamasının nedeni nedir?
Bu soru hem metindeki bilgilere dayanarak hem de kendi genel kültürümüzden yola çıkarak cevaplanabilecek bir soru. Metin olsaydı, yazarın bu konudaki düşüncelerini öğrenir, sonra da kendi fikirlerimizle birleştirirdik.
Metin olsaydı: Yazarın Barış Manço ve Kemal Sunal hakkında anlattıklarından, onların sanatçı kişiliklerinin, eserlerinin ve topluma katkılarının altını çizen bölümleri bulurduk. Yazarın neden unutulmadıklarına dair yaptığı yorumları not alırdık.
Genel olarak düşünürsek: Barış Manço, şarkılarıyla kuşaklara hitap eden, çocukları ve büyükleri bir araya getiren, farklı kültürleri tanıtan, sözleri derin anlamlar taşıyan bir sanatçıydı. Kemal Sunal ise filmleriyle Türk toplumunun mizah anlayışını yansıtan, karakterleriyle özdeşleşilen, güldürürken düşündüren, halkın içinden biri gibi sevilen bir oyuncuydu. İkisi de yaptıkları işlerle topluma çok değerli izler bırakmışlardır. Bu yüzden de eserleri ve anıları hâlâ yaşatılmaktadır.
2. Yazara göre artık toplumda bulamadıklarımız nelerdir? Bu konuda neler düşünüyorsunuz?
Bu soru da doğrudan dinlediğimiz metindeki yazarın görüşlerine dayanıyor. Yazarın ne gibi değerlerin, özelliklerin veya durumların artık toplumda eskisi gibi olmadığını düşündüğünü metinden bulup çıkarmamız gerekirdi.
Metin olsaydı: Yazarın metinde toplumsal değişimlere, kaybolan değerlere veya özlediği durumlara değindiği yerleri dikkatle okurduk. Yazarın hangi konularda bir “eskisi gibi değil” düşüncesi içinde olduğunu tespit ederdik.
Sonra kendi düşüncelerimizi eklerdik: Yazarın tespitlerine katılıp katılmadığımızı, nedenleriyle birlikte açıklardık. Örneğin, “Yazarın belirttiği gibi, insanlar arasında dayanışma ruhu eskisi kadar güçlü değil, ben de bu konuda yazara katılıyorum çünkü…” gibi bir cevap oluşturabilirdik.
3. Yazarın “Aramak, yarı yarıya bulmak demektir.” sözüne katılıyor musunuz? Niçin?
Bu özlü söz, bir felsefe içeriyor ve yazarın metinde bu sözü hangi bağlamda kullandığını anlamamız önemliydi. Metin olsaydı, yazarın bu sözü neden kullandığını, neyi vurgulamak istediğini anlardık.
Metin olsaydı: Yazarın bu sözü hangi konuyu açıklarken, hangi örnekleri verirken kullandığını incelerdik. Sözün metindeki ana fikre nasıl hizmet ettiğini anlamaya çalışırdık.
Sonra kendi yorumumuzu katardık: Bu söze katılıp katılmadığımızı, kendi hayatımızdan veya gözlemlerimizden örneklerle açıklardık. Örneğin, “Evet, katılıyorum. Çünkü bir şeyi gerçekten aramaya başladığımızda, ona ulaşmak için bir adım atmış oluruz ve bu da başarıya giden yolun yarısı demektir. Tıpkı bir bilgiye ulaşmak için kitap karıştırmak gibi…” ya da “Hayır, tam olarak katılmıyorum. Bazen çok arasanız da bulamayabilirsiniz, önemli olan doğru yerde ve doğru şekilde aramaktır…” gibi gerekçeler sunabilirdik.
Yazar, uzun zaman geçmesine rağmen hâlâ Barış Manço’yu dinleyip Kemal Sunal’ı izlememizin nedenlerinden söz etmektedir. Yazarın bu konudaki görüşlerine katılıp katılmadığımızı nedenleriyle açıklayınız.
Bu soru da yine “dinlenen metin”deki yazarın görüşlerine doğrudan atıfta bulunuyor. Yazarın bu iki değerli sanatçının neden unutulmadığına dair yaptığı açıklamalara ihtiyacımız var.
Metin olsaydı: Yazarın, Barış Manço ve Kemal Sunal’ın eserlerinin zamana meydan okumasının sebeplerini nasıl açıkladığını dikkatle okurduk. Onların hangi özelliklerinin veya eserlerinin hâlâ güncel kaldığını yazarın bakış açısıyla öğrenirdik.
Sonra kendi görüşümüzü belirtirdik: Yazarın bu konudaki açıklamalarına katılıp katılmadığımızı, kendi gözlem ve deneyimlerimizle destekleyerek anlatırdık. Örneğin, “Yazarın belirttiği gibi, Barış Manço’nun şarkılarındaki evrensel mesajlar ve Kemal Sunal’ın canlandırdığı karakterlerin toplumsal gerçekleri yansıtması, onların hâlâ sevilmesinin en büyük nedenleridir. Ben de bu görüşe katılıyorum çünkü…” gibi bir ifade kullanabilirdik.
Dinleyelim
Bu bölümdeki sorular da “BAM TELİMİZ adlı metni dikkatle dinleyiniz” yönergesiyle başlıyor. Yani, bu soruların cevapları da doğrudan bize sunulan ikinci görselde değil, dinlememiz gereken metinde. Bu yüzden bu soruları da doğrudan cevaplayamıyoruz. Ancak yine de ne tür cevaplar beklediğini konuşabiliriz:
Yazar, uzun zaman geçmesine rağmen kimleri unutamadığımızı söylemiştir?
Bu soru, dinlediğimiz metnin ana kahramanlarını veya yazarın özellikle vurguladığı kişileri hedef alıyor. Metni dinleseydik, yazarın isimlerini saydığı kişileri not alırdık.
Metin olsaydı: Büyük ihtimalle yazar, metnin başlığından da anlaşıldığı gibi, Barış Manço ve Kemal Sunal gibi sanatçıları unutamadığımızı söyleyecekti. Metni dinlerken bu isimleri veya başka önemli şahsiyetleri tespit ederdik.
Barış Manço, şarkılarında hangi değerlere yer vermiştir?
Bu soru, Barış Manço’nun sanatçı kişiliğini ve eserlerinin içeriğini anlamaya yönelik. Şarkılarının sözlerinden, temalarından yola çıkarak hangi değerleri ön plana çıkardığını bulmamız gerekirdi.
Metin olsaydı: Metinde Barış Manço’nun şarkılarının analiz edildiği, sözlerinin anlamlandırıldığı bölümler olurdu. Örneğin, sevgi, saygı, dostluk, barış, kültürel miras, doğa sevgisi, çocuk sevgisi gibi değerlerin vurgulandığı yerleri bulurduk.
Kemal Sunal nasıl tanıtılmıştır?
Bu soru, metinde Kemal Sunal’ın kişiliğinin, oyunculuğunun veya toplumdaki yerinin nasıl anlatıldığına odaklanıyor.
Metin olsaydı: Metinde Kemal Sunal’ın karakteri, oyunculuk tarzı, halk tarafından nasıl görüldüğü, hangi yönlerinin öne çıkarıldığı gibi bilgiler yer alırdı. Örneğin, “halkın gülen yüzü”, “samimi”, “doğal”, “usta oyuncu” gibi nitelemeler arardık.
Kemal Sunal’ın rol aldığı filmlerde hangi konular işlenmiştir?
Bu soru, Kemal Sunal filmlerinin temalarını, yani filmlerin ne anlatmak istediğini soruyor. Filmlerindeki olay örgülerinin veya karakterlerin hangi toplumsal sorunlara, durumlara değindiğini bulmamız gerekirdi.
Metin olsaydı: Metinde Kemal Sunal’ın filmlerinden örnekler verilerek, bu filmlerin işlediği temalar açıklanırdı. Örneğin, yoksulluk, adaletsizlik, bürokrasi, şehirleşme sorunları, aile bağları, dayanışma gibi konuların işlendiği yerleri belirlerdik.
Gördüğünüz gibi sevgili öğrenciler, bu soruların hepsi bize “dinlenen metin” üzerinden cevaplanması beklenen sorular. Metin elimizde olmadığı için sadece soruların ne istediğini ve metin olsaydı nasıl bir yol izleyeceğimizi açıklayabildim. Umarım bu açıklamalar, metin elinize geçtiğinde soruları daha kolay çözmenize yardımcı olur. Başarılar dilerim!